แพทย์แผนไทย....กับศาสตร์การใช้ชีวิต

แพทย์แผนไทย....กับศาสตร์การใช้ชีวิต

ศุภฤกษ์ ภมรรัตนปัญญา

แพทย์แผนไทยหรือคำที่ประชาชนโดยทั่วไปคุ้นเคยกับคำว่า แพทย์แผนโบราณ เป็นศาสตร์ด้านการแพทย์ที่ได้รับการใช้ทำการรักษามาอย่างต่อเนื่องยาวนาน นับร้อยปีซึ่งนับว่าเป็นการแพทย์ระบบหนึ่งที่มีการใช้ในการรักษาโรคและเป็นการแพทย์แผนหลักในประเทศไทย ก่อนที่จะมีการนำเอาหลักการแพทย์แผนตะวันตกที่นำมาเผยแพร่โดย นักสอนศาสนานั่น นับว่าเป็นศาสตร์ที่มีคุณค่าอย่างมากล้น ในการใช้ดูแลสุขภาพของประชาชนชาวไทย ถึงแม้ว่าในปัจจุบันจะมีการนำเอาแพทย์แผนตะวันตกมาใช้ในระบบการบริการทางสาธารณสุขเป็นแผนหลัก แต่อย่างไรก็ตาม ศาสตร์การแพทย์แผนไทยยังคงมีบทบาทสำคัญในการดูแลสุขภาพของประชาชน ทั้งในทางอ้อมที่นำมาใช้โดยการดำรงชีวิตและทางหลักที่นำมาใช้ในการรักษาโรคโดยตรง ซึ่งในปัจจุบันมีกระแสของการให้ความนิยมกลับมาใช้การรักษาด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยอีกครั้งในระบบบริการสาธารณสุขของไทย จึงทำให้ศาสตร์การแพทย์แผนไทยกลับมามีบทบาทอีกครั้งในการดูแลรักษาสุขภาพของชาวไทยอย่างเป็นรูปธรรมถึงแม้ว่าอาจจะยังไม่เป็นร้อยเปอร์เซ็นเต็ม ที่ได้นำศาสตร์การแพทย์แผนไทยมาใช้อย่างครบวงจร คือ ด้านเวชกรรม ด้านเภสัชกรรม หัตถเวชกรรม และผดุงครรภ์ นั้น แต่อาจจะมีบางหน่วยงานที่ดึงเอาระบบการดูแลสุขภาพนำมาใช้ได้ครบทั่ง 4 ด้านนับเป็นสิ่งที่น่ายินดีเป็นอย่างยิ่งในระบบสาธารณสุขของไทย

ในทุกวันของการใช้ชีวิตของประชาชนได้มีกระทำโดยมีศาสตร์การแพทย์แผนไทยมาอธิบายได้อย่างละเอียด โดยศาสตร์การแพทย์แผนไทยนั้น มีการนำเอาหลักคำสอนของพระพุทธศาสตร์ นำเขามาใช้เป็นหลักในการวิเคราะห์ วินิจฉัยการเกิดโรค นั้นด้วย โดยหลักแล้วนำเอาคำสอนในส่วนของการอธิบาย การตั้งอยู่และดับไปของสิ่งมีชีวิต มาเป็นส่วนหนึ่งในการใช้รักษาโรคในปัจจุบันเราไม่สามารถปฎิเสธได้ว่า เราได้ใช้ศาสตร์การแพทย์แผนไทยอยู่ในทุกก้าวเดิน เช่น

การรับประทานอาหาร ส่วนประกอบของอาหารก็ล้วนแต่เป็นสมุนไพร การย่อยอาหารเพื่อนำไปบำรุงธาตุทั่ง 4 การขับถ่ายเพื่อสมดุลของธาตุทั่ง 4 ซึ่งที่กล่าวล้านแต่เป็นศาสตร์การแพทย์แผนไทยได้ทำการอธิบายไว้แล้วทั่งนั้น

การแสดงอิริยาบถ ซึ่งศาสตร์การเป็นแผนไทยได้มีหลักการเชื่อมโยงกันของธาตุทั่ง 4 ของร่างกายนั้นจะมีการแสดงออกโดยอาการ 32 ของร่างกาย เช่น ลักษณะการเดินนั้นก็สามารถบอกได้ถึงลักษณะของความผิดปกติของร่างกายได้ การนอนสามารถอธิบายการผิดปกติของร่างกายได้ เป็นต้น ซึ่งการแสดงอิริยาบถนั้นนับว่าเป็นสิ่งสำคัญมากในศาสตร์การแพทย์แผนไทย

เพราะฉะนั้นศาสตร์การแพทย์แผนไทยจึงเป็นศาสตร์ที่มีองค์ประกอบหรือเป็นกระบวนการหนึ่งของการใช้ชีวิตของทุกคน นั้นอยู่เป็นกิจวัตร แต่ยากที่จะทำให้ทุกคนนั้นเข้าใจว่า สิ่งที่เขาได้กระทำอยู่นั้นคือส่วนหนึ่งของศาสตร์การแพทย์แผนไทย มีข้อที่สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนเลยว่า การดำรงชีวิตตามธรรมชาตินั้น มีผลดีต่อการใช้ชีวิตอย่างไร ดังที่เห็นได้ว่าคนในสมัยโบราณนั้น จะมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง อายุยืนยาวมาก ทั่งๆที่การดูแลชีวิตทั่งในด้านการอุปโภคบริโภคก็ไม่ได้มีความพร้อมเหมือนอย่างเช่นทุกวันนี้ แต่คนโบราณนั้นจะดำรงชีวิตอยู๋กับธรรมชาติเป็นหลัก ทุกกิจกรรมในชีวิตประจำวันร่างกายจะทำการสัมผัสกันธรรมชาติโดยตรง เช่น การเดินก็จะเดินด้วยเท้าเปล่า การนอนก็นอนด้วยเสื่อธรรมดา ซึ่งตรงข้ามกับปัจจุบันที่มีทั้งเทคโนโลยีที่ทันสมัย สิ่งอำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวันก็มีมากขึ้น แต่สุขภาพร่างกายของคนไทยกลับมีอายุที่สั่นลงจากเดิมมาก รวมทั่งโรคภัยต่างๆก็มีมากขึ้นตามไปด้วย

จึงเป็นข้อที่พิสูจน์ได้อย่างแน่ชัดว่า คนไทยควรจะหันหลังเดินเข้าสู่ความเป็นไทย เข้าสู่ธรรมชาติอีกครั้ง เพื่อการดำรงชีวิตที่ดีขึ้นจากเดิมและช่วยส่งเสริมให้ไกลออกจากโรคภัยไข้เจ็บที่ร้ายแรงต่างๆอีกด้วย ในวันที่ทุกคนตระหนักถึงศาสตร์ของความเป็นไทยนั้นก็หมายความว่าคนไทยได้รับความเป็นเป็นอยู่ที่ดีขึ้นอีกมากเลยทีเดียว