คลินิกแผลเรื้อรัง

โครงการ จัดตั้งคลินิกการดูแลรักษาผู้ที่มีบาดแผลเรื้อรังอย่างเป็นระบบ (Wounds care clinic) โรงพยาบาลสามพราน จ.นครปฐม

ปีงบประมาณ 2553

คำสำคัญ: แผลเรื้อรัง

สรุปผลงานโดยย่อ : ได้พัฒนาความรู้และทักษะในการดูแลแผลเรื้อรังแก่พยาบาลวิชาชีพและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเครือข่ายโรงพยาบาลสามพราน และได้พัฒนาการดูแลรักษาบาดแผลด้วยผลิตภัณฑ์และวัสดุปิดแผลแบบใหม่ทำให้ระยะเวลาการหายของแผลเร็วขึ้น ค่าใช้จ่ายลดลง และผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ชื่อและที่อยู่ขององค์กร : โรงพยาบาลสามพราน 35/10 หมู่ 1 ต.ท่าตลาด อ.สามพราน จ. นครปฐม

สมาชิกทีม : นพ.อรรถพล ผานิตกุลวัฒน์ และทีมเจ้าหน้าที่ห้องอุบัติเหตุฉุกเฉิน

เป้าหมาย : 1. เพื่อให้การดูแลแผลผู้ป่วยเรื้อรังที่ไม่หายจากการรักษาที่ไม่เหมาะสมให้หายได้

                   2. เพื่อลดระยะเวลาการหายของแผล ลดค่าใช้จ่ายในการทำแผล และผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

                   3. เพื่อพัฒนาระบบการดูแลรักษาแผลเรื้อรังของโรงพยาบาลสามพราน

ปัญหาและสาเหตุโดยย่อ

เนื่องจากในปัจจุบันพบว่าผู้ป่วยที่มีบาดแผลเรื้อรังมีจำนวนเพิ่มขึ้น สาเหตุสำคัญมาจากอายุขัยของประชากรที่เพิ่มขึ้น และมีโรคประจำตัวที่มีผลต่อการเกิดบาดแผลเรื้อรังได้มากขึ้น ได้แก่ โรคเบาหวาน และโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดแดงและหลอดเลือดดำ (Whitney, 2005) บาดแผลเรื้อรัง (chronic wound) หมายถึง บาดแผลที่ไม่สามารถหายได้เองตามระยะเวลาของกระบวนการหายของแผลตามปกติ (Whitney, 2005) เป็นแผลที่หายช้า ไม่หาย หรือเกิดใหม่ซ้ำ ๆ (Wysocki,1999) การหายของบาดแผลที่ช้าลงอาจเกิดจากภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อ ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย เพิ่มระยะเวลาการอยู่โรงพยาบาล (Bates-Jensen, 1999) เพิ่มค่าใช้จ่าย (Harding, Morris, & Patel, 2002) สภาพจิตใจของผู้ป่วยจะได้รับผลกระทบไปด้วย (Wientjes, 2002) ดังนั้นบุคคลากรทางการแพทย์จึงมีความสำคัญในการดูแลผู้ป่วยที่มีบาดแผล (Wysocki, 1999) การรักษาพยาบาลผู้ป่วยที่มีบาดแผลเรื้อรัง จะเป็นการดูแลแบบองค์รวมซึ่งต้องอาศัยการทำงานร่วมกันเป็นทีมระหว่างทีมสุขภาพ

ในอดีตการดูแลผู้ป่วยแผลเรื้อรังของโรงพยาบาลสามพราน ไม่ได้จัดการดูแลผู้ป่วยอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ซึ่งทำให้มีผู้ป่วยบาดแผลเรื้อรังที่มีอยู่จำนวนมาก ส่วนใหญ่ต้องใช้ระยะเวลาในการทำแผลต่อเนื่องเป็นเวลานาน สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษา สูญเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทาง และเป็นภาระของครอบครัว ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต บางครั้งอาจนำไปสู่การสูญเสียอวัยวะบางส่วนและเสียชีวิตได้ ดังนั้น โรงพยาบาลจึงได้มีการจัดตั้ง “คลินิกการดูแลรักษาผู้ที่มีแผลเรื้อรังอย่างเป็นระบบ (Wounds care clinic)” ขึ้นโดยมีนโยบายในการทำงานคือ หาสาเหตุ วิเคราะห์ปัญหา ให้ความรู้แก่ผู้ป่วยและญาติ และพัฒนารูปแบบการดูแลรักษาผู้ป่วยที่มีบาดแผลเรื้อรังโดยอาศัยความร่วมมือระหว่างทีมสหสาขาวิชาชีพ เพื่อให้การดูแลผู้ป่วยที่มีบาดแผลเรื้อรังได้อย่างเป็นระบบและมีความเหมาะสม (Best practice) อันจะส่งผลให้ผู้ที่มีบาดแผลเรื้อรังมีการหายของแผลเร็วขึ้น และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น (Well - being)

การเปลี่ยนแปลง : พัฒนารูปแบบการทำแผลแบบใหม่และการลดค่าใช้จ่าย

การวัดผลและผลของการเปลี่ยนแปลง :

ตารางที่ 1  แสดงข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วย

ข้อมูลพื้นฐาน
อายุ (ปี) เพศ      ชาย     หญิง ตำแหน่งของแผล     สะโพก/ก้น     ข้อเท้า/เท้า ระยะเวลาของแผลเรื้อรัง (สัปดาห์)     ค่าเฉลี่ย     มัธยฐาน   ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขนาดแผล (ตารางเซนติเมตร)     ค่าเฉลี่ย     มัธยฐาน    ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน	53.34 ± 11.60 16 (53.33 %) 14 (46.67 %) 6 (20%) 24 (80%) 83.33 56 109.22 24.91 3 39.51

ตารางที่ 2  แสดงราคาต้นทุนค่าใช้จ่าย

ต้นทุนการรักษา	ราคา (บาท)
Allevyn   12.5 cm x 12.5 cm Acticoat  10 cm x 20 cm Intrasite gel  25  g ชุดถาดทำแผลแบบปลอดเชื้อ Sterile gauze 4 x 4 (10 ชิ้น) Sterile gauze 3 x 3 (10 ชิ้น) Povidine solution 1 ml. 70 % alcohol 1 ml. Normal saline 1 ml. ค่าแรงงานทำแผล (Unit cost)/ครั้ง	243.96 751.14 214 15 10 8 0.15 0.06 0.03 74.78

ตารางที่ 3  แสดงค่าเฉลี่ยของค่าใช้จ่ายการรักษาในผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่ม

	กลุ่มรักษาแผลด้วยผลิตภัณฑ์ และวัสดุปิดแผลแบบใหม่	กลุ่มรักษาแผล แบบดั้งเดิม	P-value
ราคาวัสดุในการทำแผล/ครั้ง ค่าใช้จ่ายทั้งหมดในการทำแผล/ครั้ง ราคาวัสดุในการทำแผล/สัปดาห์ ค่าใช้จ่ายทั้งหมดในการทำแผล/สัปดาห์	118.27 ± 146.97 193.05 ± 146.97 236.53 ± 293.94 386.09 ± 293.94	44.89 ± 36.43 119.67 ± 36.43 314.25 ± 255.05 837.71± 255.05	< 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001

ตารางที่ 4  แสดงค่าใช้จ่ายในการรักษาและผลการรักษาในช่วงเวลา 8 สัปดาห์

	กลุ่มรักษาแผลด้วยผลิตภัณฑ์ และวัสดุปิดแผลแบบใหม่	กลุ่มรักษาแผลแบบดั้งเดิม
จำนวนผู้ป่วยทั้งหมด จำนวนผู้ป่วยที่หายภายใน 8 สัปดาห์ (คน)  ค่าใช้จ่ายทั้งหมดในการรักษา (บาท)      ราคาผลิตภัณฑ์ และวัสดุปิดแผล (บาท)      ค่าแรงงาน (บาท) ค่าใช้จ่ายในการรักษา/คน (บาท)      ราคาผลิตภัณฑ์ และวัสดุปิดแผล (บาท)     ค่าแรงงาน (บาท) ค่าใช้จ่ายในการรักษาแผลจนหาย/คน (บาท)	30 12 92,662 56,768 35,894 3,089 1,892 1,197 7,721	30 0 201,050 75,420 125,630 6,701 2,514 4,187 -

 

บทเรียนที่ได้รับ :

• พัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยที่มีบาดแผลเรื้อรัง

• ประหยัดค่าใช้จ่าย

• ทำงานเป็นทีมสหวิชาชีพ

การติดต่อกับทีมงาน :

1.นพ.อรรถพล ผานิตกุลวัฒน์ ศัลยแพทย์ รพ.สามพราน โทรศัพท์ 081-8142648

2.นางสายัณ อยู่สงค์ หัวหน้างานอุบัติเหตุฉุกเฉิน รพ.สามพราน โทรศัพท์ 085-0614599

3. นางจันทร์ตรี ปึงเจริญ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ ผู้เขียนโครงการ  โทรศัพท์ 081-8502642

[เพื่อนร่วมทาง]

• น่าสนใจนะคะ

[V-Tan]

ทำงานเป็นระบบดีนะคะ