HPH
เรื่องเล่า เร้าพลัง “Best Practice ด้านการส่งเสริมสุขภาพ”
โรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ย จ.กาญจนบุรี
ชื่อผลงาน : โครงการบูรนาการงานสุขภาพจิตสู่ชุมชน
ชื่อผู้ดำเนินการ : นางสาวกิตติมา ชูใจและทีมสุขภาพจิต
หน่วยงาน : ทีมสุขภาพจิตโรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ย
คำสำคัญ : สุขภาพจิต, ชุมชน
สรุปผลงานโดยย่อ : โรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ยได้ดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังต่างๆ จากข้อมูลพบว่า ผู้ป่วยมีการทำร้ายตนเองและมีแนวโน้มการทำตนเองเพิ่มขึ้น สาเหตุจากความเครียดจากโรคที่เป็น ปรับตัวไม่ได้ และ/หรือไม่มีผู้ดูแล ทีมสุขภาพจิตจึงได้มีเข็มมุ่งในการดำเนินการเรื่องสุขภาพจิตแก่ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โดยมีกิจกรรมต่างๆแบบบูรนาการ เน้นให้ครอบครัวและชุมชนมีส่วนร่วม เพื่อการแก้ไขปัญหาที่ยั่งยืน
ชื่อและที่อยู่องค์กร : ทีมสุขภาพจิตโรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ย อ.ด่านมะขามเตี้ย จ.กาญจนบุรี
เป้าหมาย :
- เพื่อให้เกิดชุมชนสุขภาพจิตดี ประชาชนสามารถดูแลตนเอง ครอบครัว และชุมชนได้
- เพื่อให้เกิดการทำงานสุขภาพจิตในรูปแบบเครือข่ายในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
- เพื่อลดอัตราการทำร้ายตัวเอง และอัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จ
ปัญหาและสาเหตุโดยย่อ :
ตารางแสดงข้อมูลผู้ป่วยพยายามฆ่าตัวตาย 3ปีย้อนหลัง
|
ปีงบประมาณ |
ผู้ป่วยพยามฆ่าตัวตาย |
ผู้ป่วยฆ่าตัวตายสำเร็จ |
||
|
มีภาวะ depression |
มีปัจจัยกระตุ้น /ทะเลาะกับคนใกล้ชิด |
มีภาวะ depression |
มีปัจจัยกระตุ้น/ทะเลาะกับคนใกล้ชิด |
|
|
ปี2551 |
1 |
9 |
1 |
2 |
|
ปี2552 |
2 |
13 |
0 |
3 |
|
ต.ค. 52 - ม.ค.53 |
2 |
10 |
0 |
3 |
จากตาราง จะเห็นว่าตัวเลขผู้ป่วยมีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นทุกปีและมีแนวโน้มว่าในปีงบประมาณ2553 จำนวนตัวเลขผู้ป่วยพยามฆ่าตัวตายเพิ่มสูงขึ้น และปัญหาจากประสบการณ์การทำงานด้านสุขภาพจิตที่ผ่านมา พบว่า
1.เป็นการทำงานเชิงรับมากกว่าเชิงรุก
2.หน่วยงานของรัฐในชุมชนมุ่งเน้นการพัฒนาเรื่องของสาธารณูปโภคมากกว่าการพัฒนา ด้านจิตใจ
3.ชุมชนไม่ทราบปัญหา ขาดความตระหนัก ไม่เห็นความสำคัญของปัญหาสุขภาพจิตในพื้นที่ของตน
4.การทำงานของหน่วยงานต่างๆในชุมชนขาดการเชื่อมโยงกัน
จากแผนยุทธศาสตร์พัฒนาสุขภาพจิตตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545-2549) มุ่งหวังให้ประชาชนมีความตระหนักและสามารถดูแลสุขภาพจิตของตนเอง ครอบครัว และชุมชนได้ ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือของชุมชน ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อเสริมสร้างสุขภาพจิตที่ดี ดังนั้น โรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ยจึงได้นำต้นทุนทางสังคมที่เป็นทรัพยากรบุคคล ความสัมพันธ์ และความเข้มแข็งของชุมชนมาเป็นต้นทุนในการสร้างชุมชนที่มีความพร้อม เพื่อให้ได้แนวทางในการดูแล เฝ้าระวัง ป้องกันปัญหาสุขภาพจิตที่เหมาะสม และมีประสิทธิภาพต่อคนในชุมชนมากที่สุด
การเปลี่ยนแปลง :
1.แต่งตั้งคณะทำงานสุขภาพจิตระดับอำเภอ และชี้แจงแผนการดำเนินงานตามโครงการประชุมผู้นำ ระดับอำเภอด่านมะขามเตี้ย
2.มีระบบการคัดกรองภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคเรื้อรังทุกคลินิกในโรงพยาบาล โดยทีมสุขภาพจิต หากพบว่าผู้ป่วยมีภาวะเครียด ซึมเศร้า จะส่งผู้ป่วยไปรับคำปรึกษากับพยาบาลให้คำปรึกษา ในการดำเนินงานจะประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่ดูแลผู้ป่วย เช่น งานอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน, งานผู้ป่วยใน, งานรับฝากครรภ์ หากหน่วยงานใดที่สังเกตเห็น หรือประเมินได้ว่าผู้ป่วยมีภาวะเครียด/ซึมเศร้า จะให้ทำแบบประเมิน9Q ในเบื้องต้น และส่งข้อมูลให้ทีมสุขภาพจิตต่อไป
3. ดำเนินงานคัดกรองโรคซึมเศร้าโดยชุมชนมีส่วนร่วมให้ครอบคลุมกลุ่มเสี่ยง โดยประสานความร่วมมือกับ อสม.ในพื้นที่ และผู้นำชุมชน
4. มีระบบการส่งต่อ และติดตามเยี่ยมผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพจิตที่เป็นไปในแนวทางเดียวกัน โดยประสานความร่วมมือกับทีม Home Health Care, อสม.ในพื้นที่ และผู้นำชุมชน
5. สร้างชุมชนต้นแบบนำร่องในการสร้างเครือข่ายดูแลสุขภาพจิตในชุมชน
การวัดผลและผลของการเปลี่ยนแปลง :
-
จากการประชุมชี้แจงโครงการแก่ผู้นำระดับอำเภอด่านมะขามเตี้ย พบว่าผู้นำชุมชนไม่เคยทราบถึงสถานการณ์และปัญหาสุขภาพจิตของคนในพื้นที่ แต่หลังจากได้รับคำชี้แจง จะให้ความร่วมมือและถือเป็นงานที่ต้องดำเนินการร่วมกันในระดับอำเภอ
-
เริ่มมีการคัดกรองสุขภาพจิตในคลินิกโรคเรื้อรังครบทุกคลินิก แต่ยังไม่ครบตามจำนวนผู้ป่วยในคลินิก ผลการดำเนินการที่ผ่านมา ดังนี้
|
คลินิก |
จำนวนผู้ป่วยที่ได้รับการคัดกรอง |
ผลการประเมิน |
|||
|
ไม่พบภาวะซึมเศร้า |
มีภาวะซึมเศร้าระดับน้อย |
มีภาวะซึมเศร้าระดับปานกลาง |
มีภาวะซึมเศร้าระดับรุนแรง |
||
|
DM |
85 |
64 |
12 |
9 |
0 |
|
HT |
62 |
60 |
2 |
0 |
0 |
|
Asthma |
23 |
22 |
1 |
0 |
0 |
|
เอดส์ |
22 |
22 |
0 |
1 |
1 |
ผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัดของทีม ดังนี้
|
ตัวชี้วัด |
เป้าหมาย |
ผลการดำเนินงานปี2552 |
|
- อัตราการเข้าถึงบริการของผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้า |
เพิ่มขึ้นร้อยละ5 |
ร้อยละ 85 |
|
- อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จ |
น้อยกว่า/เท่ากับ 6.7 ต่อแสนปชก. |
5.8 ต่อแสนปชก. |
|
- อัตราการฆ่าตัวตายซ้ำ |
0 |
13.33% |
ขอชื่นชมและเป็นกำลังใจให้ทีมงานคะ