ชีวิตที่พอเพียง : 54. เรียนรู้จากลูก

  • ลูกทุกคนเป็นเหมือนครู เขาเกิดมาสอน หรือให้บทเรียนแก่พ่อแม่ • ลูก ๔ คน ก็ได้ ๔ บทเรียน ที่ไม่เหมือนกัน
  • เมื่อเขาเติบโตขึ้น บทเรียนที่เขาให้ ก็เปลี่ยนไป
  • บทเรียนข้อแรกที่ผมได้ คือพ่อแม่มีหน้าที่ให้ความรักแก่ลูก โดยเฉพาะอย่างยิ่งความรักที่ไม่มีเงื่อนไข (unconditioned love) ตอนนี้ลูกคนสุดท้องอายุ ๒๖ ปี เป็นผู้ใหญ่กันหมดแล้ว หน้าที่หลักของเราในฐานะพ่อแม่คือการให้ความรัก การสนับสนุนทางใจแก่ลูก
  • ผมเรียนรู้ว่าการเป็นลูกผมคล้ายๆ ต้องแบกอะไรไว้ เนื่องจากสังคมคาดหวัง หรือจริงๆ แล้วตัวเราเองนั่นแหละแสดงท่าทีคาดหวังโดยไม่รู้ตัว
  • เรื่องแบกฐานะนี้ผมก็มีประสบการณ์ คือคนชอบเอาฐานะความเป็นหมอมาให้เราแบก ใหม่ๆ ผมก็งง แต่ไม่ช้าก็รู้ตัว และรีบปลดความคาดหวังนี้ลงจากบ่า ความเป็นหมอนี่สังคมเขาคาดหวังว่าเราจะต้องมีเงิน เวลามีงานการกุศลต้องแสดงความมีใจกุศลโดยบริจาคเงินก้อนโต สำหรับผมเรื่องแบบนี้เล่นไม่ยาก คือให้ทำตัวสบายๆ ตามความเป็นจริง อย่าไปฟูแฟบตามการเชิดของสังคม
  • ลูกเขาก็มีวิธีเอาตัวรอด ไม่ให้เงาของพ่อแม่มาทับเขา ลูกคนโตเมื่อเข้าโรงเรียนเตรียมฯ ก็ปกปิดชื่อพ่อสุดฤทธิ์ไม่ให้ใครรู้ว่าชื่อพ่อของเขาติดอยู่ที่บอร์ดในห้อง 112 ที่เป็นคล้ายๆ Hall of Fame ของโรงเรียน
  • ลูกของผมทุกคนจะหนีเงาของพ่อแม่สุดขอบฟ้า จึงไม่มีใครเรียนหมอเลย เขาต้องการเป็นตัวของตัวเอง ไม่ใช่เป็น "ลูกหมอวิจารณ์"
  • ผมมักเตือนสติภรรยาเสมอว่า "ลูกไม่ใช่สิ่งของของเรา" เขามีชีวิตและวิญญาณอิสระของตนเอง ต้องการเป็นตัวของตัวเอง เราอย่าไปคาดหวังว่าเขาจะเป็นหรือทำอย่างที่เราต้องการ หน้าที่ของเราคือช่วยเตือนสติ ประคับประคอง สนับสนุน ภาษาด้านการจัดการเขาเรียกว่า empowerment ไม่ใช่ management
  • ลูกแต่ละคนมีนิสัย จริต และพฤติกรรมต่างกัน ทำให้เราได้บทเรียนที่หลากหลาย

วิจารณ์ พานิช

๗ มิย. ๔๙

บนเครื่องบินไปนิวยอร์ก