บทที่ ๔ ของหนังสือ Visible Learning บอกว่าแรงจูงใจ (motivation) ไม่ใช่แรงยุ แต่เป็นเรื่องของการเลือกทำสิ่งหนึ่งไม่เลือกทำสิ่งอื่น เช่นเด็กเลือกทบทวนวิชาคณิตศาสตร์ แทนที่จะไปเตะฟุตบอลล์กับเพื่อน
ดังนั้นปัจจัยสำคัญของแรงจูงใจคือเป้าหมายในชีวิต การที่ครูมีวิธีการส่งเสริมให้ศิษย์ค่อยๆ มีเป้าหมายในชีวิตจึงเป็นเรื่องที่มีคุณค่ามาก จะช่วยให้เด็กเกิดความมุ่งมั่นมุมานะ ครูเพื่อศิษย์ท่านใดมีประสบการณ์ความสำเร็จในเรื่องนี้โปรดเขียนเล่าด้วยนะครับ โดยใส่คำหลักว่า “แรงจูงใจ”
หนังสือเล่มนี้บอกว่า ครูมีส่วนให้เกิด motivation ก็ได้ และพฤติกรรมบางอย่างของครู หรือที่เด็กเผชิญ อาจก่อผลในทางตรงกันข้ามกับแรงจูงใจ คือทำให้แรงจูงใจหดหายไป เขาบอกว่าการทำให้เด็กหมดหวังในชีวิตหมดเป้าหมาย เกิดง่ายกว่าการสร้าง ตัวอย่างของสาเหตุได้แก่ การถูกสังคมเยาะเย้ยถากถาง การมีความขัดแย้งกับครู หรือเพื่อนๆ การที่ได้ผลการทดสอบต่ำมาก
แรงจูงใจเกิดเมื่อ เด็กสามารถทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้ผลดี มีความเป็นอิสระ ได้รับกำลังใจหรือแรงเชียร์ ซึ่งก็คือ positive feedback นั่นเอง
วิจารณ์ พานิช
๑๕ พ.ค. ๕๓
