พวกเราเดินทางกลับจากอำเภอภูเรือ ถึงอำเภอด่านซ้ายโดยเส้นทางเดิม  ขับรถไม่เร็วมากเพราะชมภูมิประเทศด้วย  การเดินทางของพวกเราเป็นไปตามความสะดวกใจ  อยากจอดรถ..จอด  อยากถอยรถ..ถอย  อยากเลี้ยวขวา...เลี้ยว  อยากเลี้ยวซ้าย..เลี้ยว อยากเฮลั่น..ได้เฮ

             ถึงบริเวณพระธาตุศรีสองรักเป็นเวลาเย็นมากจึงมีผู้คนไปเยี่ยมชมกันน้อย  ไม่พลุกพล่านเหมือนครั้งก่อน ๆ  คราวนี้ได้พบกับชาวบ้านช่วยกันปิดทองฐานพระธาตุองค์เล็กเพื่อเตรียมการสมโภชองค์พระธาตุในวันที่ ๒๕ พฤษภาคมนี้ 

              การปิดทองมุมทั้งสี่ของฐานองค์ประธาตุโดยใช้ทองเปลวหรือทองแผ่น เพื่อให้แผ่นทองติดสนิทดีนั้นต้องใช้สีทองทาลงพื้นก่อน แล้วจึงค่อย ๆ แปะแผ่นทองบาง ๆ ลงทีละแผ่นทับ ๆ กันไปจนสนิทดี

       พระธาตุศรีสองรัก  อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๑๐๓ แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๑๐๖ ในสมัยแผ่นดินสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ์แห่งกรุงศรีอยุธยา เพื่อเป็นสักขีพยานแสดงความสัมพันธ์อันดีงามระหว่างกัน กับพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชแห่งกรุงศรีสัตนาคนหุตแห่งเมืองเวียงจันทร์

             พระธาตุศรีสองรัก เป็นเจดีย์ที่ก่อด้วยอิฐถือปูน  มีฐานเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาดกว้างด้านละ ๘ เมตร สูง ๓๒ เมตร องค์พระเจดีย์ตั้งอยู่ในวัดพระธาตุศรีสองรัก ซึ่งเป็นวัดที่ไม่มีพระภิกษุพำนักอยู่ในวัดนอกจากองค์พระเจดีย์แล้ว มีโบสถ์ ๑ หลัง ภายในโบสถ์มีพระพุทธรูปนาคปรก ๑ องค์ และพระพุทธรูปอื่น ๆ มีศิลาจารึก ๑ แผ่น ซึ่งจารึกไว้เกี่ยวกับตำนานการสร้างพระธาตุศรีสองรักด้วยอักษรธรรม

        การสร้างพระธาตุศรีสองรัก  เพื่อเป็นสักขีพยานในการทำสัญญาทางพระราชไมตรี และเป็นด่านกั้นเขตแดนของสองพระนครระหว่างไทยกับลาวในสมัยโน้น  ทั้งนี้เนื่องจากในระหว่างที่กษัตริย์ทั้งสองพระองค์คือสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ์แห่งกรุงศรีอยุธยา เพื่อและพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชแห่งกรุงศรีสัตนาคนหุตแห่งเมืองเวียงจันทร์ครองราชสมบัติ ตรงกับสมัยที่พม่าเรืองอำนาจ

        เนื่องจากพม่ามีกษัตริย์ที่เข้มแข็งในการสงครามปกครองคือ พระเจ้าตะเบ็งชเวตี้  และพระเจ้าบุเรงนองได้ยกกองทัพมารุกรานกรุงศรีอยุธยาและกรุงศรีสัตนาคนหุตหลายครั้งหลายคราว ทำให้สมเด็จพระมหาจักรพรรดิกับพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชได้ทำไมตรีกัน เพื่อร่วมกันต่อสู้กับพม่าและเพื่อเป็นที่ระลึกในการทำไมตรีกันครั้งนี้

     พระมหากษัตริย์สองประเทศได้ทรงร่วมกันสร้างพระเจดีย์ขึ้นเป็นสักขีพยานขึ้นชื่อว่า “ พระธาตุศรีสองรัก ”  สร้างขึ้น ณ ที่กึ่งกลางระหว่างแม่น้ำโขงกับแม่น้ำน่านบนโคกไม้ติดกัน เริ่มสร้างแต่ พ.ศ. ๒๑๐๓ ตรงกับปีวอก โทศก จุลศักราช ๙๒๒ และเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๑๐๖ ตรงกับปีกุล เบญจศก จุลศักราช ๙๒๕ ในวันพุธขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๖ และได้ทำพิธีฉลองสมโภชในวันพฤหัสบดี ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ และทำพิธีสมโภชและนมัสการพระเจดีย์ขึ้นทุกปี จนถือเป็นประเพณีปฏิบัติสืบต่อกันมาเป็นเวลากว่า ๔๐๐ ปี

   พระธาตุศรีสองรัก นับเป็นสักขีพยานแห่งความรักของชนชาติเผ่าลาวในดินแดนล้านช้างสมัยนั้นมาตั้งแต่โบราณการเป็นอย่างดี  ประชาชนในท้องที่จังหวัดเลยและจังหวัดใกล้เคียงให้ความเคารพนับถือ เป็นปูชนียสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ และสถานที่สำคัญของอำเภอด่านซ้าย ยังเป็นปูชนียสถานที่สำคัญที่สุดของจังหวัดเลย

ท่านใดเห็นเสือบ้างคะ