ปี๋ใหม่เมือง

ปี๋ใหม่เมือง

              ประเพณีปี๋ใหม่เมืองแบบดั้งเดิม ยึดหลักความถูกต้องดีงามตามแบบจารีตประเพณี มีการเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ทั้งทางศาสนา พิธีกรรม และการละเล่น

             วันที่ 13 เมษายน เป็น “วันสังขารล่อง” ถือเป็นวันเริ่มต้นปีใหม่ ดิฉันปัดกวาดทำความสะอาดบ้านที่อยู่อาศัย รวมถึงการชำระล้างสิ่งสกปรกต่างๆให้หมดไป พร้อมจะต้อนรับ สิ่งที่เป็นมงคลเข้ามาในชีวิต ตอนอาบน้ำสระผงให้อธิษฐานกล่าวคำไล่ให้สิ่งไม่ดีให้ไหลไปกับน้ำ แล้วใช้น้ำขมิ้นส้มป่อยลูบศีรษะตัว (ปีนี้จัญไรอยูที่จมูกและปาก) ชำระสะสางให้ใจใสสะอาดหมดจด สำหรับต้อนรับสิ่งใหม่ ๆ ที่กำลังมาพร้อมกับปีใหม่


              วันที่14 เมษายน“วันเนาว์ หรือ วันเน่า” ดิฉันได้ช่วยแม่ ทำขนมจ๊อก(ขนมเทียน)  ห่อนึ่ง (ห่อหมก)อาหารพื้นบ้าน และวันนี้เค้าถือกันว่าห้ามด่าทอทะเลาะวิวาท ไม่อย่างนั้น จะถือว่าปากคนนั้นได้เน่าและจะมีแต่สิ่งอัปมงคลไปตลอดทั้งปี ในช่วงเช้าจะจัดเตรียมซื้อของกินของใช้เครื่องไทยทานต่างๆ ส่วนช่วงบ่ายก็จะไปขนทรายเข้าวัด ถือว่าเป็นการนำทรายมาทดแทนส่วนที่ติดเท้าเราออกจากวัดไป และตามคติการได้บุญกุศลมากเท่าเม็ดทราย ที่มากมายจนเหลือคณานับ สมัยก่อนนั้นไปขนทรายกันที่แม่น้ำลำคลอง  ไปกองล้น ที่ลานวัด ผู้เฒ่าผู้แก่ช่วยกันสานไม้ไผ่เป็นวงกลมซ้อนลดหลั่นให้สูงขึ้น เป็นรูปเจดีย์มีช่องสำหรับใส่ทรายลงไปรอบ ๆ ก่อเป็นเจดีย์ทราย มีความหมายคล้ายพระธาตุ ทั้งนี้ เจดีย์ทรายนั้นก็จะถูกประดับตกแต่งด้วยตุง (ธง) สีสันสดใสเพื่อแสดงความเคารพบูชาและเพื่อความเป็นสิริมงคล

                วันที่15เมษายน เรียกว่า “วันพญาวัน หรือวันเถลิงศก” ซึ่งถือว่าเป็นวันที่ดีที่สุดของปี ชาวบ้าน จะนำสำรับอาหารไปทำบุญตักบาตรที่วัด อุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ บางคนจะนำสำรับไปมอบให้ผู้หลักผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ เรียกว่า “ตานขันข้าว” ตอนบ่ายก็จะดำหัว คือการ “สุมาคารวะ” ที่ลูกหลานจะขอขมาลาโทษที่เคยกระทำต่อญาติผู้ใหญ่ ถือว่าเป็นการแสดงความกตัญญูกตเวที   ในวันนี้ มีพิธีแห่ไม้ค่ำโพธิ์ ไม้ท่อนยาวปลายมีง่ามแห่นำไปค้ำกิ่งต้นโพธิ์ เป็นการค้ำจุนศาสนาให้มั่นคงยั่งยืนจวบจน 5,000 ปี รวมทั้งเป็น การสืบชะตาให้อายุตัวเองให้ยืนยาวด้วยพร้อมกัน

                  วันที่16 เมษายน “วันปากปี” ถือเป็นการเริ่มต้นของปีใหม่ ซึ่งถือกันว่าวันนี้ห้ามจ่ายตังเพราะเป็นวันเริ่มต้นของปี

                   วันที่17 เมษายน คือ “วันปากเดือน” ถือเป็นวันเริ่มต้นของเดือนใหม่ จะมีการส่งเคราะห์บ้านซึ่งจะปันทุกๆสิ่งทั้งมีชีวิตและไม่มีใส่ในภาชนะ  เช่นปั่นคนตามจำนวนคนในบ้านปั่นรถไก่ ตามแบบที่นิยมกันมา แต่โบราณ