การเจรจาต่อรอง:ทักษะสำคัญของชีวิตมนุษย์
ประชุม โพธิกุล
ในโลกของความเป็นจริงแห่งชีวิต ทุกท่านต้องเจรจาต่อรองตลอดชีวิต เริ่มต้นตั้งแต่ท่านอ้าปากร้องแรกเกิดเพื่อต่อรองการมีชีวิตอยู่ จนกระทั่งถึงวาระสุดท้ายแห่งชีวิตท่านก็ต้องต่อรองเพื่อขอต่ออายุ การต่อรองเป็นทักษะชีวิตที่ท่านต้องฝึกตลอด การเจรจาต่อรองเป็นศิลปะ แต่ก็มีหลักการอยู่พอสมควร ในชีวิตของท่าน ท่านใช้ทักษะนี้ตลอด
โลกนี้คือโต๊ะเจรจาต่อรองตัวใหญ่ การเจรจาต่อรองเป็นเรื่องที่มนุษย์แลกเปลี่ยนความคิดกันเพื่อจุดมุ่งหมายในความสัมพันธ์ของเขา การเจรจาต่อรองคือกระบวนการให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการในขณะที่สิ่งนั้นอยู่ภายใต้การควบคุมของบุคคลอื่น การเจรจาต่อรองเป็นการใช้ข้อมูลข่าวสารและอำนาจ เพื่อให้ส่งผลต่อพฤติกรรม สไตล์เป็นเรื่องสำคัญในการเจรจาต่อรอง เราต้องเจรจาต่อรองแบบชนะ_ชนะทั้งสองฝ่าย.
อย่างไรก็ตามถ้าท่านต้องการแก้ปัญหาความขัดแย้ง ท่านต้องเตรียมการโดยใช้หลักการต่อไปนี้ก่อนที่ท่านจะเริ่มเจรจาต่อรอง
1.เป้าประสงค์ (goals)ท่านต้องการอะไรจากการเจรจาต่อรองในครั้งนี้ อีกฝ่ายต้องการอะไร
2.การแลกเปลี่ยน(trade) ท่านและคู่เจรจาต่อรองของท่านสามารถแลกเปลี่ยนอะไรกันได้บ้าง ท่านสะดวกจะให้อะไรและจะรับอะไร ถ้าไม่มีการให้และการรับการเจรจาต่อรองก็ไม่สามารถดำเนินต่อไปได้
3.ทางเลือก(alternatives) ถ้าไม่สามารถไปถึงข้อตกลง ทางเลือกอื่นอะไรที่จะมีได้ สิ่งเหล่านี้ดีหรือไม่ดี จะมีปัญหามากน้อยแค่ไหนถ้าไม่สามารถตกลงกันได้ ถ้าไปไม่ถึงข้อตกลงที่แต่ละฝ่ายเสนอจะทำให้เสียโอกาสในอนาคตหรือไม่และทางเลือกอะไรที่จะทำให้อีกฝ่ายมีโอกาส
4.ความสัมพันธ์ (relationship)ประวัติความเป็นมาของความสัมพันธ์เป็นอย่างไร จะมีผลกระทบในการเจรจาต่อรองหรือไม่ มีวาระซ่อนเร้นไหม ท่านจะจัดการอย่างไร
5.ผลลัพธ์ที่คาดหวัง(expected outcome)อะไรคือผลลัพธ์ที่คาดหวังจากการเจรจาต่อรอง ผลอะไรที่มีมาจากอดีตและสิ่งใดที่มีมาก่อนแล้ว
6.ผลที่จะตามมา(consequence) ผลอะไรที่จะตามมาทั้งฝ่ายชนะและฝ่ายแพ้ ใครจะเป็นฝ่ายแพ้ ผลอะไรที่จะตามมา ฝ่ายตรงข้ามจะได้รับผลอะไร
7.อำนาจ(power)ใครมีอำนาจ อำนาจอะไร ใครควบคุมทรัพยากร ใครจะสูญเสียมาก ถ้าไม่สามารถตกลงกันได้ อำนาจอะไรที่อีกฝ่ายหนึ่งมีต้องส่งมอบในสิ่งที่ท่านหวัง
8.ทางแก้ปัญหาที่เป็นไปได้(possible resolution)บนพื้นฐานของการพิจารณาร่วมกัน ความเป็นไปได้ของการประนีประนอม
ข้อผิดพลาด 8ประการในการเจรจาต่อรอง
1.การเตรียมการไม่เพียงพอ
2.เมินเฉยหลักการให้และรับ
3.ใช้พฤติกรรมข่มขู่
4.ขาดความอดทน
5.อารมณ์เสีย
6.พูดมากฟังน้อย
7.โต้เถียงแทนการจูงใจ
8.เฉยเมยความขัดแย้ง
ทักษะการเจรจาต่อรองเป็นทักษะสำคัญของมนุษย์เรียนรู้ได้ ฝึกฝนได้เป็นเรื่องของศิลปะการชักจูงจูงใจ ต้องเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์ รู้ความต้องการของมนุษย์ มนุษย์มีความเชื่อ ความรู้สึก อารมณ์ มีกิเลส เวลาเจรจาต่อรองต้องใช้สติ ใช้ปัญญา มีความอดทนอดกลั้น คิดถึงเรื่องของอนาคต อย่าติดอดีต และต้องยึดมั่นในคุณธรรมมีจุดยืนของตนเอง มองผลระยะไกล ต้องยอมรับสภาพการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น
มีรายละเอียดมากมายเชิญแลกเปล่ียนเรียนรู้กัน ทักษะใดที่ท่านใช้แล้วได้ผลดีในการเจรจาต่อรองเชิญอภิปราย..............
สวัสดีครับ
ขออนุญาตแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยครับ
* ผมว่าหัวใจที่สำคัญที่สุดของการเจรจาต่อรอง คือ Trust ครับ
* ผมมีสโลแกนของผมว่าในการเจรจาต่อรองครั้งใด " no trust no talk" ครับ
และการสร้างบรรยากาศแห่งความปลอดภัย บรรยากาศแห่งความไว้วางใจ ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยครับ ต้องมาจาก "ความจริงใจ" "ความยุติธรรม" และ "ความไม่มีอคติ" ครับ
ขอบคุณครับ
ดิฉันต้องจูงใจผู้ติดยาที่เข้ามารักษาแล้วอยากออกก่อนกำหนด ต้องหาข้อตกลงเมื่อสมาชิกที่เข้ามาอยู่รวมกันในหมู่มากแล้วมีข้อขัดแย้งกัน อ่าบบทความของอาจารย์แล้วทำให้มีข้อทบทวนตนเองและทีมค่ะ
ข้อผิดพลาด 8ประการในการเจรจาต่อรอง
1.การเตรียมการไม่เพียงพอ
2.เมินเฉยหลักการให้และรับ
3.ใช้พฤติกรรมข่มขู่
4.ขาดความอดทน
5.อารมณ์เสีย
6.พูดมากฟังน้อย
7.โต้เถียงแทนการจูงใจ
8.เฉยเมยความขัดแย้ง
ขออนุญาตนำไปถ่ายทอดให้ทีมงานค่ะ
สวัสดีค่ะ
แวะมาส่งความระลึกถึงค่ะ
และเชิญชวนร่วมสร้างหอสมุดเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา ด้วยกันนะคะ
http://gotoknow.org/blog/rongkham/349984
ขอบคุณค่ะ
ขอบคุณสำหรับความรู้ครับ
อยากให้ท่านลองวิเคราะห์ว่าการเจรจาระหว่างผู้นำรัฐบาลและแกนนำเสื้อแดง ๒ ครั้งที่ออกทีวีนั้น มีอะไรที่สอดคล้องและไม่สอดคล้องกับหลักการเจรจานั้นครับ
เคยได้รับการอบรมเรื่องนี้ 1 ครั้ง แต่ไม่ค่อยได้ใช้ค่ะ
To by Jane
ผมคิดว่าเราใช้ทักษะการเจรจาต่อรองทุกวันเพียงแต่เราอาจไม่ได้นึกถึงหลักการเท่านั้นเราทำเป็นธรรมชาติ