บทความเรื่อง Their Own Worst Enemies : Why scientists are losing their PR wars. โดย Sharon Begley  ในนิตยสารนิวสวีก ฉบับวันที่ ๒๙ มี.ค. - ๕ เม.ย. ๕๓ ทำให้ผมเขียนบันทึกนี้

          การต่อสู้ระหว่างวิทยาศาสตร์กับ "ความเชื่อ" (belief) เป็นเรื่องที่น่าจะถือได้ว่า เป็นความจริงแห่งชีวิตหรือความจริงของสังคม   ไม่ว่าสังคมใด   เช่นในสหรัฐอเมริกายังมีคนจำนวนมากที่เชื่อว่าพระเจ้าสร้างโลกและจักรวาล   ตรงกันข้ามกับทฤษฎี บิ๊กแบง และทฤษฎีวิวัฒนาการ

          นักวิชาการไทยมีแนวโน้มจะบอกว่า คนทั่วไปมีความเชื่อผิดๆ ไม่เรียนรู้

          แต่ Sharon Begley บอกว่า นักวิชาการต้องอยู่กับความเป็นจริงของสังคม   ไม่แยกตัว   และต้องสื่อสารกับสังคมโดยเข้าใจความเป็นจริงในสังคมว่า   โลกยุคปัจจุบันเป็นยุคแห่งสไตล์ ไม่ใช่ยุคสาระ   นักวิทยาศาสตร์/วิชาการมัวแต่พูดเรื่องสาระ หรือทำตัวเป้นผู้ปกปักความจริง จึงไม่มีใครฟัง  

          การสื่อสารความจริง หรือวิชาความรู้ แก่สังคมหรือสาธารณชนเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์   ที่ต้องเอาสาธารณชนเป็นตัวตั้ง    ไม่ใช่เอาความรู้หรือวิชาการเป็นตัวตั้ง    ดังในหนังสือ Don’t Be Such a Scientist : Talking Substance in an Age of Style โดย Randy Olson ผู้ลาออกจากศาสตราจารย์ด้านชีววิทยาทางทะเล มาสร้างภาพยนตร์วิทยาศาสตร์   เพื่อสื่อสารความรู้วิทยาศาสตร์ในวิธีการที่คนธรรมดาเปิดรับ 

          เป็นหน้าที่ของสถาบันอุดมศึกษาที่จะทำหน้าที่สื่อสารวิทยาการต่อสังคม   ในรูปแบบที่สังคมของชาวบ้านธรรมดาสามารถเข้าใจได้   และน่าสนใจที่จะรับรู้   นี่คือความท้าทายอีกรูปแบบหนึ่ง 

 

 

วิจารณ์ พานิช
๒๕ มี.ค. ๕๓