ปัญหาที่ ๑๓


 พระเจ้ามิลินท์ตรัสถามว่า ดูกรพระนาคเสน ก็สมาธิ (ความตั้งใจมั่น) มีลักษณะอย่างไร
 

พระนาคเสนทูลตอบว่า มีลักษณะเป็นประธาน ขอถวายพระพร อันความดีทั้งหลายล้วนมีสมาธิเป็นหัวหน้าเป็นประธานทั้งสิ้น


 ม. เธอจงเปรียบให้ฟัง


 น. ขอถวายพระพร เหมือนพระมหากษัตริย์เสด็จงานพระราชสงครามพร้อมด้วยจตุรงคเสนา ก็บรรดาเสนา ๔ เหล่าซึ่งจัดเป็นหมู่หมวดนั้น ต้องมีพระมหากษัตริย์เป็นผู้บัญชากิจการเป็นประธาน กิจการนั้นๆ จึงจะดำเนินลุล่วงไปได้ ตัวอย่างนี้ฉันใด แม้สมาธิ ก็ฉันนั้น  ย่อมเป็นหลักเป็นประธานของความดีทั้งหลาย จริงอยู่ความดีทั้งหลายต้องอาศัยใจที่มั่นคงใจที่แน่วแน่เป็นหลักจึงจะอยู่คงที่หรือจะก้าวหน้าไปถึงที่สุดแห่งความดีได้ นัยแห่งพระพุทธภาษิตก็มีรับรองอยู่ว่า จงทำสมาธิให้เกิดเหตุว่าผู้มีจิตเป็นสมาธิย่อมรู้แจ้งตามความจริง


 ม. เธอนี้สามารถ


      จบสมาธิลักขณปัญหา