ตอนเช้าทุกวันฉันมีโอกาสไปเข้าแถวเคารพธงชาติกับนักเรียน  หน้าที่สำคัญในตอนนี้ก็คือ "การดูแลสารทุกข์สุกดิบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ รวมทั้งนักเรียนชั้นอื่น ๆ โดยไม่อาจละเลยได้"   

             การดูแลปัญหาพฤติกรรมมาสาย ขาดลา เจ็บป่วยหรือหลบเลี่ยงไม่เข้าแถว  และปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพ  ความสะอาดของเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกายร่างกาย  เล็บมือเล็บเท้า ผมสั้นหรือยาวเกินพอดี และการแต่งกายของนักเรียน  เสื้อผ้าจะเก่าหรือจะขาดไม่เป็นไรแต่ควรซ่อมแซมและดูแลให้สะอาดอยู่เสมอ 

           พบว่าเด็ก ๆ ซ่อมแซมเสื้อผ้าด้วยตนเอง  เด็กผู้หญิงที่เติบโตเร็วกระโปรงจะสั้นเหนือเข่าจำเป็นต้องเลาะและเย็บชายเสียใหม่  ซึ่งจะให้ดูดีเหมือนช่างฝีมือก็คงเป็นไปไม่ได้  แต่เด็ก ๆ ของฉันมีความพยายามอย่างยิ่งที่รู้จักซ่อมแซมเสื้อผ้าของตนเอง  ส่วนเด็กชายก็มีความสามารถไม่แพ้กันในการดูแลตนเองและเสื้อผ้า  เมื่อสังเกตดูก็ทำให้ทราบว่าเป็นฝีมือของเขาเอง 

          ความภาคภูมิใจที่พบก็คือ  เด็ก ๆ ของฉันทั้งเด็กหญิงและเด็กชายแต่งกายสะอาด เรียบร้อยสมวัย  รู้จักรักษาความสะอาด ดูแลและจัดการตนเองได้ดี 

         ภายหลังที่ฉันเดินทักทายกับเด็ก ๆ ของฉันและดูแลทุกคนจนครบแล้ว  ได้หยุดยืนสำรวจความเป็นระเบียบเรียบร้อยด้านหลังแถวนักเรียนชาย  พบว่านักเรียนศิษย์รักคนโปรดและเป็นเด็กดีของคุณครูทั้งโรงเรียน เป็นคนดีของเพื่อน ๆ คนหนึ่งได้ทำการซ่อมรองเท้าของตนเอง  จึงได้ภาพที่เป็นความประทับใจและเป็นความภาคภูมิใจของฉันมาไว้ในบันทึกนี้และจะเก็บจำในความรู้สึกตลอดไป

         สิ่งที่ได้รับจากการแลกเปลี่ยนของเด็ก ๆ ทำให้ทราบว่า ถุงเท้าและชุดนักเรียนซักทุกวัน ส่วนรองเท้าซักสัปดาห์ละ ๑ ครั้ง แต่ละคนมีรองเท้านักเรียน ๑ คู่และรองเท้ากีฬาอีกคนละ ๑ คู่ 

         นักเรียนบางคนและมีจำนวนน้อยมากที่สามารถใช้รองเท้า ๑ คู่ถึง ๓ ปี  รองลงมาเป็น ๒ ปี  ส่วนใหญ่นั้นใช้ปีละ ๑ คู่  ปลายปีจะออกไปรับจ้างหาเงินสำหรับซื้อเสื้อผ้า เครื่องแต่งกายอื่น ๆ และรองเท้า  เงินที่รัฐบาลช่วยเหลือโครงการ ๑๕ ปี  นักเรียนบอกว่าไม่พอแต่ก็ไม่เรียกร้องอะไรอีก 

          ภาพรองเท้านักเรียนชายถ่ายมาเมื่อวันอังคารที่ ๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓  เป็นความภาคภูมิใจของฉันมากที่  อย่างน้อยได้เห็นลูกศิษย์ที่ฉันอบรมสั่งสอนมาคนหนึ่งได้รู้จักคุณค่าของรองเท้า  สามารถซ่อมแซมรองเท้าด้วยตนเอง  สำหรับเสื้อและกางเกงแม้ว่าจะได้รับแจกมาเป็นบางส่วนนั้นมีความสะอาดสะอ้านเพราะได้รับการดูแลที่ดีนั่นเอง 

          แม้ว่ารองเท้าคู่นี้ดูเหมือนเกือบจะไม่ใช่รองเท้าแล้วก็ตาม  แต่เด็กชายของฉันคนนี้ก็ยังมีความอดทนมาโรงเรียนประจำทุกวันไม่ขาด  ไม่ลาโดยไม่จำเป็น  ฉันมีความรู้สึกว่าอยากจะขอบใจเด็กชายเจ้าของรองเท้าคู่นี้เป็นพิเศษ  ที่ยังมีความอดทนมาโรงเรียนให้ฉันและพวกครูได้สั่งสอนกัน  โดยที่ไม่ออกโรงเรียนกลางคันเพราะความยากจน  เหมือนที่โรงเรียนขยายโอกาสโดยทั่วไปกำลังประสบปัญหาอยู่ขณะนี้