แนวคิดการต่อยอดการพัฒนาโรงเรียนที่ผ่านการประเมินเป็นโรงเรียนต้นแบบโรงเรียนในฝันแล้ว

ชัด บุญญา

หลังจากผ่านการประเมินเป็นโรงเรียนต้นแบบในฝันแล้ว จะทำอะไรกันอีก

  1. งานจัดการศึกษาเป็นงานที่ไม่มีวันจบสิ้น ต้องพัฒนาต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง ภารกิจสำคัญของโรงเรียน และหน่วยงานทางการศึกษาก็คือ พัฒนาหลักสูตร และพัฒนาการจัดการเรียนรู้ที่จะให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะตามที่หลักสูตรกำหนด ในภาพรวมของคุณลักษณะที่ต้องการส่วนหนึ่ง ก็คือ สมรรถนะ และทักษะที่แสดงออก ดังนี้

สมรรถนะทักษะที่แสดงออก

ความรู้ · สังเกตและการนึกถึงข้อมูลเดิม ๆ ได้

· รู้เกี่ยวกับวัน เดือน ปี เหตุการณ์ และสถานที่

· รู้เกี่ยวกับความคิดหลัก

· รู้จริงเกี่ยวกับเนื้อหาสาระที่เรียน

· ถาม ตอบ ที่เกี่ยวกับประเด็นต่าง ๆ ดังนี้

- บอกรายการที่ต้องทำได้

- ให้คำจำกัดความได้

- บอกได้

- อธิบายได้

- ระบุได้ ชี้ได้

  • แสดงได้

  • จัดพวกได้

- เก็บได้

- ตรวจสอบได้

- ประกอบได้

- อ้างอิงได้

- ตั้งชื่อได้

- ใช้คำถามอะไร ที่ไหน อย่างไร เมื่อไหร่ ใคร ได้

 ความเข้าใจ

· เข้าใจข้อมูล

· เข้าใจความหมาย

· แปลความรู้ให้อยู่ในสภาพแวดล้อมใหม่

· แปลข้อเท็จจริง เปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่างหรือตรงกันข้าม

· เรียงลำดับ จัดหมู่พวก ชี้สาเหตุ

· ทำนายผลที่จะตามมา

· ถามหรือตอบ ที่เกี่ยวข้องกับ

- การสรุป

- การอธิบาย

- การแปลความ

- การเปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่าง ตรงกันข้าม

- การเชื่อมโยง

- การจำแนกแยกแยะ

- การประมาณ  

- การทำให้แตกต่างออกไป

- การอภิปราย

- การต่อ ขยายออกไป

- ใช้คำถามอะไร ที่ไหน อย่างไร เมื่อไหร่ ใคร ได้

การนำไปใช้

· การใช้ข้อมูล

· ใช้วิธีการ ความคิดรวบยอด ทฤษฏีในสถานการณ์ใหม่

· แปลความรู้ให้อยู่ในสภาพแวดล้อมใหม่

· การถามหรือตอบ ในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้

- ประยุกต์

- สาธิต

- คำนวณ

- ทำให้สมบูรณ์

- อธิบาย

- แสดง

- แก้ปัญหา

- ตรวจสอบ

- ขยายความ

- เชื่อมโยง

- เปลี่ยน

- จัดหมวดหมู่

- ทดลอง

- ค้นพบ

การวิเคราะห์ · อธิบายรูปแบบได้

· จัดองค์กรส่วนประกอบได้

· จำความหมายที่ซ่อนเร้นได้

· ระบุองค์ประกอบได้

· ถามหรือตอบ ในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้

- วิเคราะห์

- จำแนก แยกแยะ

- เรียงลำดับ

- อธิบาย

- เชื่อมต่อ

- แบ่งเป็นหมวดหมู่

- จัด, เตรียม

- แบ่ง

- เปรียบเทียบ, เลือก

- ลงความเห็น

การสังเคราะห์ · นำความคิดเก่า ๆ มาสร้างความคิดใหม่ ๆ

· นำข้อเท็จจริงที่กำหนดให้ไปทำให้เป็นเรื่องทั่วไป

· สร้างความสัมพันธ์ระหว่างหลาย ๆ กลุ่มสาระ

· ทำนาย

· หาข้อสรุป

· การถามหรือตอบ ที่มีกิริยาต่อไปนี้

- รวม

- บูรณาการ

- ขยาย

- จัดใหม่

- สับเปลี่ยน

- วางแผน

- สร้างสรรค์

- ออกแบบ

- ประดิษฐ์, คิดค้น

- ……จะเป็นอย่างไร ถ้า .....- แต่ง (เพลง, ร้อยกรอง)

- เตรียม

- ทำให้เป็นเรื่องทั่ว ๆ ไป

- เขียนใหม่

ประเมินผล

· เปรียบเทียบ และแยกแยะความคิด

· เข้าถึงคุณค่าของทฤษฏีการนำเสนอ

· หาทางเลือกที่อยู่บนพื้นฐานการโต้แย้งที่มีเหตุผล

· ตรวจสอบคุณค่าจากพยานหลักฐานต่าง ๆ

· จำได้ด้วยความรู้สึกส่วนตัว

 ซึ่งสมรรถนะ และทักษะที่แสดงออกถึงความสามารถในการคิดวิเคราะห์ มากน้อยตามระดับความสามารถของผู้เรียนแต่ละคน ในบางแง่มุมของการใช้หลักสูตร ที่คุณครูต้องใช้ความพยายามจัดการเรียนรู้เพื่อยกระดับความรู้ความสารถของนักเรียนแต่ละคนที่มีพื้นฐานที่แตกต่างกัน ให้สูงขึ้นมากที่สุดตามหลักการ นักเรียนเป็นสำคัญ ตามระดับความสามารถ (Rubrics) ที่ โกวิท ประวาลพฤกษ์ เสนอไว้ ดังนี้  

ความสามารถในการเขียน

ระดับ

1. เขียนตามแบบที่กำหนดกรอกข้อความสั้น ๆ ในแบบต่าง ๆ ได้

2. เขียนแบบขยายความเพิ่มเติมตัวอย่างเขียนได้ยาวขึ้นมีความหลากหลายในการใช้
คำมากกว่า 1 แบบ เนื้อหายังอยู่ในขอบเขตจำกัด

3. เขียนอย่างเป็นลำดับ มีใจความสำคัญ ชัดเจน แต่มีการขยายความอธิบายอย่างกว้างขวาง

4. เขียนโดยคำนึงถึงผู้อ่าน ผู้รับสาร ปรับเปลี่ยนระดับได้สอดคล้องกับผู้อ่าน

ให้ผู้อ่านรับสาระสำคัญได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน

5. เขียนอย่างสร้างสรรค์ สละสลวย มีถ้อยคำสำนวนหลากหลาย เร้าให้เกิดอารมณ์
คล้อยตาม และเชื่อถือจากผู้อ่านได้ โดยยังคงสาระสำคัญ เป้าหมายของการสื่อ

ความไว้อย่างชัดเจน แต่การเขียนเหมาะสมกับผู้อ่านหลายระดับ หลายสถานะ

 ความสามารถในการแก้ปัญหา

ระดับ

1. สามารถแก้ปัญหาได้ตามแบบตามวิธีที่ได้เรียนรู้มาแล้ว

2. สามารถแก้ปัญหาได้มากกว่า 1 แนวทาง ได้ดัดแปลงแนวทางให้มีประสิทธิภาพ

ในการแก้ปัญหาได้ดีขึ้น

3. สามารถแก้ปัญหาอย่างหลากหลายวิธีกำหนดออกมาเป็นกฎหรือความสัมพันธ์

เป็นรูปแบบ หรือสูตรในการแก้ปัญหาได้

4. สามารถนำสูตรที่กำหนดได้ไปใช้ในการแก้ปัญหาอื่น ๆ มองถึงผลที่เกิดขึ้นเลยไปจากผลที่

กำหนด คำนึงถึงผลระยะยาวและร่วมมือกับผู้อื่นในการแก้ปัญหาได้

5. สามารถร่วมมือกับผู้อื่นในการคิดแก้ปัญหา ลงมือทำเพื่อผลต่อเนื่องระยะยาว

คิดถึงองค์ประกอบต่าง ๆ อย่างรอบด้าน เป็นระบบพัฒนาผู้ร่วมงานไปพร้อม ๆกันอย่างกลมกลืน

ได้ประโยชน์ร่วมกันอย่างทั่วหน้า

ความสามารถในการใช้คณิตศาสตร์

ระดับ

  1. คิดคำนวณและใช้คณิตศาสตร์ได้ตามแบบ ใช้ภาษาคณิตศาสตร์พื้นฐาน นำเสนอในแบบสัญลักษณ์และแผนภูมิง่าย ๆ

  2. ดัดแปลงแนวทางในการแก้ปัญหา เริ่มมีการตรวจสอบผล นำเสนอความคิดของตนเองได้ รวมทั้งสามารถยกตัวอย่างอื่น ๆ เพิ่มเติม สนับสนุนคำอธิบาย ตีความ แปลความสัญลักษณ์ ต่าง ๆ

  3. พัฒนาเทคนิควิธีการของตนเอง นำมาใช้ในการแก้ปัญหาและใช้คณิตศาสตร์ในงานต่าง ๆ นำเสนอข้อมูลและผลงานอย่างชัดเจน มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน มีความผสมกลมกลืนของส่วนต่าง ๆ ที่นำเสนอ และชี้แจงเหตุผลประกอบในการนำเสนอ พยายามสร้างรูปแบบ ให้เป็นแบบแผนของตนเอง

  4. แสวงหาข้อมูลเพิ่มเติมในการแก้ปัญหา สามารถแก้ปัญหาที่มีความซับซ้อน มีการจำแนกงานออกเป็นส่วนย่อย แล้วดำเนินการทีละส่วน เริ่มใช้สัญลักษณ์ ศัพท์ และแผนภูมิคณิตศาสตร์ในการนำเสนองานต่าง ๆ รวมทั้งตรวจสอบแนวคิดของตน แบบแผนที่พัฒนาขึ้นกับกรณีเหตุการณ์ เงื่อนไขต่าง ๆ

  5. จากปัญหาและเงื่อนไขต่าง ๆ ผู้เรียนสามารถวางแนวทางขั้นตอนในการนำไปสู่คำตอบที่สมบูรณ์ มีการพิจารณาทางเลือกต่าง ๆ อย่างพินิจพิเคราะห์ ตรวจสอบผลและปรับปรุงให้ดีขึ้นอยู่เสมอ นำเสนอถึงโครงสร้างคณิตศาสตร์ของเรื่องราว สถานการณ์ปัญหา หรือที่จะศึกษาวิเคราะห์ได้อย่างชัดเจน มีแนวในการหาคำตอบเป็นของตนเอง

 ความสามารถทางประวัติศาสตร์

ระดับ

  1. นำเสนอความแตกต่างระหว่างอดีตและปัจจุบัน บอกเล่าเหตุการณ์ตามลำดับได้

  2. ลำดับเวลาในอดีต จัดแบ่งเป็นยุคต่าง ๆ เริ่มมองเห็นผลในการแสดงของบุคคลในอดีต

  3. จัดข้อมูลในอดีตตามลำดับการเกิดเชื่อมโยงข้อมูลให้เห็นแนวโน้มลำดับเหตุและผลได้อย่างชัดเจน

  4. นำแนวโน้มมาใช้ทำนายการแสดงของบุคคลที่มีพื้นฐานต่างกัน ทำให้เกิดความเข้าใจในความแตกต่างของบุคคล เหตุการณ์ที่มีจุดเริ่มต้นต่างกัน

  5. นำเสนอข้อมูลเหตุผลในอดีตมาใช้ในการวางแผนพัฒนาได้อย่างสอดคล้องมีเหตุมีผลเหมาะสมเพิ่มความกลมเกลียวเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของสังคม

ความสามารถทางวิทยาศาสตร์ สิ่งที่มีชีวิตและวงจรชีวิต

ระดับ

  1. บันทึกข้อมูลเกี่ยวกับคน สัตว์ พืช ได้อย่างหลากหลาย ระบุถึงส่วนสำคัญต่าง ๆ รูปร่าง สี ขนาด รวมทั้งบอกชื่อสัตว์ พืช ตามลักษณะเด่นได้

  2. จำแนกจัดหมวดหมู่สัตว์ และพืช ตามลักษณะต่าง ๆ เช่น จำแนกขา ลักษณะใบสถานที่อยู่อาศัย เงื่อนไขการดำรงชีพ และสามารถอธิบายถึงสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ

  3. นำเสนอลำดับกระบวนการเจริญเติบโต และการขยายพันธุ์รวมทั้งการหาสาเหตุที่ส่งเสริมหรือชะลอกระบวนการดังกล่าว เช่น การขาดแสง การขาดน้ำ ทำให้การเจริญเติบโตลดลง รวมทั้งการปรับตัวของสัตว์ให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมที่อยู่อาศัย

  4. อธิบายถึงกระบวนการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสิ่งที่มีชีวิตในการปรุงอาหาร สืบพันธุ์ รวมทั้งการจัดหมวดหมู่ตามระบบอาหารและระบบสืบพันธุ์ เข้าใจถึงหน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องและสามารถเสนอแนะแนวทางที่จะทำให้สิ่งมีชีวิตคงอยู่สืบไปอย่างถาวร ได้มองเห็นความสัมพันธ์และการอาศัยซึ่งกันและกันของคน สัตว์ และพืช

  5. นำเสนอวงจรชีวิตที่มาเกี่ยวข้องกันของคน สัตว์ และพืช เปรียบเทียบวงจรชีวิตต่าง ๆ ได้โดยระบุถึงกระบวนการที่เหมือนกัน และต่างกัน อธิบายสภาพสมดุลของสิ่งที่มีชีวิต ระบบนิเวศในสภาพที่อาศัยหนึ่ง ๆ ได้ รวมทั้งเสนอแนวปฏิบัติในการรักษาสมดุลของระบบนิเวศตามธรรมชาติ ตลอดจนอธิบายถึงลักษณะสำคัญที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมต่าง ๆ นำไปสู่การขยายพันธุ์อย่างหลากหลายได้

 

การศึกษาตรวจสอบเชิงวิทยาศาสตร์

ระดับ

  1. นำเสนอลักษณะเด่นของสิ่งที่พบเห็นรอบตัว ในลักษณะง่าย ๆ ได้

  2. นำข้อมูลมาจัดเป็นหมวดหมู่ กำหนดแนวโน้มใช้เครื่องมือง่าย ๆ ในการเก็บข้อมูล ทำนายแนวโน้มอย่างง่าย ๆ ได้

  3. สามารถกำหนดเหตุและผลใช้เครื่องมือหลากหลายในการเก็บข้อมูล นำเสนอในรูปตารางแผนภูมิต่าง ๆ ลงสรุปโดยใช้ข้อมูลแสดงถึงหลักการความเข้าใจเชิงวิทยาศาสตร์

  4. พิจารณาข้อมูลหลายด้านอย่างหลากหลาย รวมทั้งคุณภาพของข้อมูล ใช้เครื่องมือที่มีความแม่นยำสูงอย่างคล่องแคล่ว สามารถอธิบาเหตุผลในเหตุการณ์ที่ไม่เป็นไปตามทฤษฎีหรือหลักการทางวิทยาศาสตร์ได้ ดำเนินการทดลองซ้ำได้อย่างมั่นใจ

  5. ออกแบบการทดลองอย่างเหมาะสม กำหนดตัวแปรสำคัญ เหมาะกับการลงสรุปอย่างกระชับ เลือกวัสดุ เครื่องมือ รูปแบบการทดลองได้ตรงกับสิ่งที่ต้องการค้นหา มีกระบวนการสรุปที่สมเหตุผล รู้จุดอ่อน จุดเด่นของการทดลอง และสามารถอธิบายได้อย่างชัดเจนด้วยความหนักแน่นของข้อมูล และกระชับด้วยตัวแปรที่มีความแม่นยำสูง กำหนดเป็นหลักการทางวิทยาศาสตร์ได้

 

ความสามารถด้านสารสนเทศ หรือ การใช้ ICT เพื่อการเรียนรู้

ระดับ

  1. ใช้คอมพิวเตอร์นำเสนอความคิดของตนในรูปข้อมูลข่าวสาร

  2. ใช้คอมพิวเตอร์ในการค้นหาข้อมูลข่าวสาร

  3. ใช้คอมพิวเตอร์ในการวิเคราะห์ จัดกระทำกับข้อมูล หาแนวโน้มนำเสนอเป็นสารสนเทศ

  4. ใช้คอมพิวเตอร์แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร เพื่อความเข้าใจอันดี

  5. ใช้คอมพิวเตอร์ในการทำโครงการ วิเคราะห์ นำเสนอ แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร และสารสนเทศ เพื่อการพัฒนา

ความสามารถทางการออกแบบ (ศิลปะ และอุตสาหกรรม)

ระดับ

  1. ใช้วัสดุในวงจำกัด เป็นการจัดวัสดุ รูปร่าง ที่มีอยู่ ใช้รูปภาพและคำอธิบายในการนำเสนอ

  2. ใช้วัสดุโดยคำนึงถึงเทคนิคการผลิต มีผลผลิตสำเร็จรูปแล้วเป็นแหล่งความคิด ใช้รูปจำลอง และภาพ
    ต่าง ๆ ในการนำเสนอ

  3. นำเอาเงื่อนไขข้อจำกัดทางวัสดุมาใช้ในการออกแบบ คำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวมทั้งความต้องการของผู้ใช้มาเป็นพื้นฐาน นำเสนอรูปแบบหลายอย่าง มีทางเลือก และแนวทางปรับปรุงหลายทาง นำเสนอโดยใช้ภาพแบบที่มีรายละเอียดระบุขนาดคำอธิบายชัดเจน

  4. ก่อนการออกแบบมีการค้นคว้า อภิปรายทดสอบความคิดกับคนหลาย ๆ กลุ่ม รวมทั้งผู้ใช้ คำนึงถึงเกณฑ์หลายด้าน ทั้งรูปร่างหน้าตา ความปลอดภัย ประโยชน์ใช้สอย รวมทั้งข้อจำกัดของวัสดุต่าง ๆ มีการทดสอบแบบหลาย ๆ แบบ โดยใช้รูปจำลองหรือภาพวาด มีข้อเสนอแนะในการปรับปรุงของแต่ละแบบหลายแนวทาง

  5. ออกแบบโดยคำนึงถึงกระบวนการผลิต ความหลากหลาของผู้ใช้ นำเสนอได้หลายรูปแบบ ใช้สื่อผสม มีข้อมูล สร้างความมั่นใจให้ผู้ใช้ ยืนยันว่าใช้ได้ในสภาพจริง มีข้อเสนอแนะสำหรับโรงงานที่จะนำไปผลิต ตลอดจนรายละเอียดต่าง ๆ ที่จะช่วยให้กระบวนการผลิตจัดทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความสามารถทางการผลิต (ศิลปะ – งานประดิษฐ์)

ระดับ

  1. อธิบายถึงสิ่งที่จะผลิต วัสดุที่ใช้ เลือกใช้วัสดุและวิธีการเฉพาะในการผลิต รวมทั้งเครื่องมือที่ใช้ในการผลิตตามแบบที่กำหนด

  2. ใช้เครื่องมือในการผลิตอย่างปลอดภัย ใช้วัสดุหลากหลาย มีรูปทรงผลงานหลากหลายมีการวางขั้นตอนของการทำงานอย่างชัดเจน นำไปสู่เป้าหมายได้ มีความชำนาญในการใช้เครื่องมือ และมีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ก็สามารถอธิบายได้อย่างมีเหตุผลนำไปสู่ผลงานที่ดีขึ้น

  3. ลงมือผลิตตามขั้นตอนที่ได้วางไว้ กำหนดรายละเอียดเทคนิคของแต่ละขั้นตอน เครื่องมือที่จำเป็นเหมาะสมตรวจสอบคุณภาพของงานทุกขั้นตอน ปรับปรุงโดยคำนึงถึงคุณภาพสูงของผลผลิตสุดท้าย และหน้าที่ใช้สอดสอยที่คุ้มค่าของผลผลิต ใช้เครื่องมือต่าง ๆ อย่างแม่นยำ เก็บรักษา ดูแลคุณภาพของเครื่องมือเป็นอย่างดี มองหาแนวทางปรับปรุง เพิ่มพูนคุณภาพอยู่เสมอ ประเมินเอง ตัดสินใจได้เอง

  4. ใช้กระบวนการผลิตแบบใหม่ ๆ ที่ประหยัดมีความปลอดภัยสูง เลือกวัสดุที่มีคุณภาพเหมาะสมกับการใช้ในสภาพจริง คงทนถาวร ตระหนักในความก้าวหน้าทางการผลิต ประเมินผลผลิตโดยคำนึงถึงสภาพใช้งานจริง ร่วมมือกับผู้อื่นในการผลิตให้คำแนะนำในการผลิตได้อย่างสมเหตุสมผล มีคำอธิบายที่เน้นคุณภาพ ประโยชน์ใช้สอยอย่างชัดเจน

  5. ใช้กระบวนการผลิตที่นำไปสู่การผลิตเชิงอุตสาหกรรม จัดงานได้อย่างแม่นยำ คงที่ เชื่อมั่นได้ในผลผลิตที่มีคุณภาพสูง คำนึงถึงผลกระทบที่จะมีต่อสังคม สิ่งแวดล้อม และคุณประโยชน์ในการใช้สอยอย่างคุ้มค่า ร่วมมือกับบุคคลทุกฝ่ายในการผลิต และเผยแพร่นำไปสู่การพัฒนาร่วมกันอย่างสมดุล ถาวรรอบด้าน

ความสามารถทางการมีค่านิยมและคุณธรรม

ระดับ

  1. ปฏิบัติตามข้อกำหนดปทัสถาน เกณฑ์พฤติกรรมแห่งความดีงาม และข้อห้ามต่าง ๆ ด้วยความมุ่งหวังที่ผลประโยชน์จะเกิดกับตนเอง

  2. ปรับปรุงเพิ่มพูนการปฏิบัติตามเกณฑ์พฤติกรรมแห่งความดีงาม ตามคำแนะนำของผู้อื่น รับฟังข้อวิจารณ์จากผู้อื่นและบุคคลรอบข้าง ดัดแปลงการปฏิบัติให้เหมาะสมกับข้อปฏิบัติของตน

  3. วิเคราะห์ จัดสร้างแนวปฏิบัติ ตัดสินใจได้เองด้วยเหตุผลที่เหมาะสม เพื่อการเสริมสร้างกฎเกณฑ์แห่งความดีงาม ก่อให้เกิดระเบียบระบบในสังคม ยืนยันในความดีงามแห่งค่านิยมและคุณธรรมยึดมั่นในเหตุผลแห่งความดีงาม

  4. ร่วมมือกับผู้อื่นในการรักษาระบบระเบียบแห่งสังคม ให้ประโยชน์แห่งการปฏิบัติตนมีผลไปสู่การพัฒนาค่านิยม และคุณธรรมของสมาชิกในกลุ่ม หรือบุคคลรอบข้าง

  5. แสดงความชื่นชมยกย่องให้รางวัลต่อพฤติกรรมแห่งความดีงามที่นำไปสู่ความเป็นระบบแห่งสังคม พัฒนาสังคมไปสู่ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันอย่างต่อเนื่องไม่หยุดยั้ง ทำให้ทุก ๆ คนในสังคมเพิ่มพูนความดีงามไปพร้อม ๆ กัน อย่างทั่วถึง ปฏิบัติตนเพิ่มวามดีงามและการพัฒนาของสังคมแห่งความดีงามในทุกโอกาส

 

เมื่อโรงเรียนในฝันที่ผ่านการประเมินรับรองเป็นโรงเรียนในฝันแล้วเห็นว่าคุณภาพของโรงเรียนดีขึ้น หรือไม่แน่ใจว่าจะรักษาระดับความเป็นโรงเรียนต้นแบบไว้ได้หรือไม่ ก็อาจใช้วิธีการประเมินเพื่อรักษา หรือพัฒนาตนเองต่อไป ซึ่ง ผู้เขียนและคณะได้ไปลองใช้วิธีการประเมินโรงเรียนในฝัน โดยใช้รูปแบบการประเมินอีกรูปแบบ ที่พบว่า สามารถทำได้ไม่ยาก นำไปใช้เป็นแนวทางในการประเมินโรงเรียนในฝันที่ผ่านการประเมินแล้ว หรือ ซักซ้อมเพื่อรับการประเมินโรงเรียนในฝัน หรือโรงเรียนโดยทั่วไปใช้สำหรับการประเมินภายในประจำปีได้ ดังนี้

 

หลักการประเมิน

1. การประเมินเพื่อให้โรงเรียนพัฒนาตนเอง แบบมีส่วนร่วม 3 ด้าน ดังนี้

1.1 การประเมินด้านผลผลิตเพื่อให้โรงเรียนภาคภูมิใจใน

ตัวผู้เรียนที่มาจากกระบวนการจัดการเรียนรู้ของครู และการจั