ในการประชุม กกอ. เมื่อวันที่ ๓ ธ.ค. ๕๒ มีเรื่องมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่งขอรับรองวิทยฐานะเพื่อสอนขั้นปริญญาเอก โดยแสดงความพร้อมในสาขา ก
มีประเด็นพิจารณาว่าจะอนุมัติหรือไม่หลายประเด็น ซึ่งจะไม่บันทึก ณ ที่นี้ เพราะต้องการหยิบยกขึ้นมา ลปรร. ถามความเห็นแฟนๆ ประเด็นเดียว คือประเด็นการทำงานของ กกอ. ควรเน้นสนองความต้องการของตลาด หรือจะทำหน้าที่กำกับดูแลตลาดด้วย
ตลาดในที่นี้คือความต้องการของสังคม ต่อการศึกษาปริญญาเอกสาขา ก
กรรมการท่านหนึ่งให้ความเห็นว่า เวลานี้กติกาของราชการกระทรวงหนึ่งกำหนดให้คนที่จะเข้าสู่ตำแหน่งบริหารได้ต้องจบปริญญาโท สาขา ก เมื่อมีคนจบปริญญาโทสาขา ก มาก ก็ย่อมมีความต้องการเรียนปริญญาเอกต่อ มากขึ้นด้วย ดังนั้น ที่ว่าทั้งประเทศมีสถาบันที่มีหลักสูตรปริญญาเอกสาขา ก มากเกินพอจึงไม่น่าจะจริง
เท่ากับกรรมการท่านนี้มองว่า อุดมศึกษาควรสนองตลาด ให้ความต้องการของตลาดเป็นตัวกำหนดการเปิดสอน
ผมเองมองว่า ไม่ควรให้กลไกตลาดมีอำนาจแบบ absolute power เพราะกลไกตลาดมีส่วนที่ถูกปั่นเพื่อผลประโยชน์ที่มิชอบได้ เป็นการปั่นเพื่อผลประโยชน์ของคนบางคนหรือบางกลุ่ม เพื่อผลประโยชน์ขององค์กรบางประเภท ไม่ใช่ผลประโยชน์ของสังคมส่วนรวม
ผมทำงานกำกับดูแลหน่วยงานต่างๆ ในยามสนธยาแห่งชีวิตด้วยอุดมคตินี้ ว่าผมยึดประโยชน์ส่วนรวม ประโยชน์ภาพใหญ่ มากกว่าผลประโยชน์ภาพย่อย ไม่เว้นแม้แต่ผลประโยชน์ของตนเอง ผมทำได้แค่ไหนสังคมย่อมรู้เห็น
ดังนั้น ผมจึงเห็นว่า กกอ. ต้องกำกับตลาดด้วย กำกับด้วยความรู้ ว่าหากตลาดการศึกษาระดับปริญญาเอกสาขา ก ดำเนินไปอย่างที่เห็นแนวโน้ม ประเทศไทยจะได้อะไร เสียอะไร นี่คือโจทย์วิจัยระบบอุดมศึกษาที่ผมอยากเห็น
เท่ากับผมเคารพและยอมรับกลไกตลาดเฉพาะส่วนที่เป็นประโยชน์ ไม่ยอมรับส่วนที่เป็นโทษต่อสังคม ไม่ยอมรับกลไกตลาดส่วนที่มีการปั่นอย่างไม่เป็นธรรมต่อสังคม
วิจารณ์ พานิช
๔ ธ.ค. ๕๒
