ตอบคุณแมธทิวเรื่องสัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากมารดา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร เมื่อวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๒ (อ้างตามคำถามของ แมธทิว [IP: 124.122.35.12] เมื่อ พฤ. 19 พ.ย. 2552 @ 19:23 ผ่าน http://gotoknow.org/blog/people-management/259492?page=1)

---------

คำถาม

--------

สวัสดีครับ ผมมีเรื่องอยากถามครับ คือว่างี้น่ะครับผมเกิดที่เยอรมัน ซึ่งบิดาเป็นคนเยอรมันและมารดาเป็นคนไทย ปัจจุบันผมถือสัญชาติเยอรมัน เชื่อชาติเยอรมัน แต่เนื่องด้วยผมย้ายมาอยู่ที่เมืองไทยได้ 10 กว่าปีแล้ว(พ่อแม่ย้ายมาอยู่ที่เมืองไทยถาวร) และได้อาศัยและร่ำเรียนหนังสือ มาตั้งแต่ประถมศึกษาปีที่ 5 จนถึงปัจจุบันก็จบปริญญาตรีแล้ว ซึ่งจบก็หางานไม่ได้เลยเพราะ ผมสัญชาติเยอรมัน และบริษัทส่วนใหญ่ไม่รับเข้ามาทำงาน จึงอยากถือสัญชาติที่สอง คือสัญชาติไทย จะสามารถทำได้รึป่าวครับ และสมควรทำรึป่าวอ่ะครับ หรือหางานที่มีบริษัทต่างชาติจ้างแทน หรืออย่างไงดีครับ ที่ผมควรจะทำครับ ผมรบกวนช่วยแนะนำแนวทางให้ผมด้วยน่ะครับ ขอบคุณมากๆ ครับ แมธทิว

--------

คำถาม

--------

  1. เมื่อฟังข้อเท็จจริงในประการแรกได้ว่า คุณแมธมิวเกิดที่เยอรมัน จากบิดาซึ่งเป็นคนสัญชาติเยอรมันและมารดาเป็นคนสัญชาติไทย
  2. จึงตอบได้ว่า ในขณะที่คุณเกิด คุณอาจไม่อาจใช้สิทธิในสัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากมารดา หากบิดาและมารดาสมรสกันตามกฎหมาย แต่คุณจะมีสถานะคนสัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากมารดาตั้งแต่วันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๓๕
  3. แต่หากบิดาและมารดามิได้สมรสกันตามกฎหมาย คุณก็มีสิทธิใช้สัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากมารดาตั้งแต่เกิด เพียงแต่อาจไม่เคยไปแสดงตนพิสูจน์สัญชาติไทย ดังนั้น เพื่อทราบอย่างชัดเจน ต้องตอบกลับมาว่า บิดาและมารดาสมรสกันตามกฎหมายหรือไม่ ? ก่อนหรือหลังคุณเกิด
  4. แต่อย่างไรก็ตาม หากมารดาของคุณแปลงสัญชาติเป็นคนสัญชาติเยอรมัน ก็ต้องถามว่า มารดาเริ่มถือสัญชาติเยอรมันเมื่อไหร่ ข้อเท็จจริงนี้จะส่งผลต่อสิทธิในสัญชาติไทยโดยหลักสืบสายโลหิตจากมารดา ๒ ทาง กล่าวคือ (๑) ในกรณีที่มารดามีสัญชาติไทยในขณะที่คุณเกิด แม้บิดาและมารดาสมรสกันตามกฎหมาย อันทำให้คุณไม่มีสัญชาติไทยตั้งแต่เกิด แต่ก็ไม่ต้องกังวลใจ กฎหมายไทยเมื่อวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๓๕ ยอมรับว่า คุณมีสถานะเป็นคนสัญชาติไทยโดยการเกิด ดังนั้น หาหลักฐานที่แสดงว่า มารดาของคุณมีสัญชาติไทยในขณะที่คุณเกิด และไปยื่นคำร้องขอเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านที่คุณอาศัยอยู่ในสถานะคนสัญชาติไทยได้เลยค่ะ คุณมีสัญชาติไทยอยู่แล้วค่ะ หรือ (๒) ในกรณีที่มารดาไม่มีสัญชาติไทยแล้วในขณะที่คุณเกิด คุณก็จะมีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่มารดาเคยมีสัญชาติไทยโดยการเกิด ดังนั้น มาตรา ๔๒ แห่ง พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ.๒๕๕๒ ยอมรับให้สิทธิร้องขอสิทธิอาศัยถาวรในประเทศไทย แบบนอกโควตา ดังนั้น หาหลักฐานที่แสดงว่า มารดาของคุณเคยมีสัญชาติไทย และไปยื่นคำร้องขอสิทธิอาศัยถาวร ในกรณีนี้ หากยังอยากมีสัญชาติไทย ก็ไปร้องขอแปลงสัญชาติเป็นไทยเอาค่ะ
  5. ขอแนะนำให้นัดมาคุยในรายละเอียดที่ธรรมศาสตร์ค่ะ เรากำลังศึกษาเรื่องคนสองสัญชาติ ในการดำเนินการ ก็จะมีนักศึกษาปริญญาโทหรือเอกมาช่วยทำงานด้านกฎหมายให้ ไม่ต้องจ่ายทนายความแบบแพงๆๆ แต่ต้องยอมเป็นกรณีศึกษาให้นักศึกษาที่ลงมาจัดการปัญหากฎหมายให้ค่ะ
  6. ลองพิจารณาดูนะคะ

-------------------------------------------------