แหยงขี้ไก่ไม่เห็นหน้ามาเป็นเวลายี่สิบปี วันนี้เขามาแล้ว ถ้าจะใช้ปลาแหยงขี้ไก่เป็นตัวชี้วัด ความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติกำลังกลับคืนมา ก็คงไม่กล้าฟันธง

    ฝนใต้เริ่มตกหนาเม็ด มากขึ้น     วันนี้ลงบุญดึกไปเดินตลาด  แม่ค้าเอาปลาดอน* มาขายมากมาย สอบถามได้ความว่าไปยกยอ* มา ส่วนมากเป็นปลาแขยง ปลาโอน ปลาโสด ปลาขี้ขม และลูกปลาเล็กปลาน้อย 

        มีอยู่เจ้าหนึ่งคัดแยกปลาแขยงออกเป็นกองๆ  เห็นปลาแหยงขี้ไก่อยู่กองหนึ่งยังเป็นๆอยู่  ผู้เขียนรีบขอซื้อเพื่อจะนำไปปล่อยในสวน  แหยงขี้ไก่ ไม่เห็นหน้ามาเป็นเวลายี่สิบปี   วันนี้เขามาแล้ว ถ้าจะใช้ปลาแหยงขี้ไก่ เป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติกำลังกลับคืนมา ก็คงไม่กล้าฟันธง 

   แต่หลายปีผ่านมา  กลู่มเกษตรกร รณรงค์ ลดการใช้สารเคมี หันมาใช้ปุ๋ยชีวภาพ   โดยเฉพาะทีกลุ่มเกษตรกรเลี้ยงสัตว์ปากพะยูน เรา ทำปุ๋ยหมักชีวภาพให้ชาวบ้านมาเอาไปไช้ฟรี  มาเห็นแหยงขี้ไก่วันนี้  นึกเข้าข้างตัวเองภาคเกษตรกรมาถูกทางแล้วที่หันมารนณรงค์ให้ใช้ปุ๋ยชีวภาพ  

   มีหลายคนฟังเพลง สั่งน้องของเอกชัย ศรีวิชัย ที่กล่าวถึง"แหยงขี้ไก่" ผู้เขียนต้องบอกลักษณะให้ฟังว่ารูปร่าง ลวดลายเป็นอย่างไร มาวันนี้นำเอาภาพของแหยงขี้ไก่ ตัวเป็นมาให้ชม  ประกอบเพลงเอกชัย  เชิญครับ 

  สั่งนาง  เอกชัย ศรีวิชัย

เออเอ้อเอ่อเอ้ย
เฝ้ารำพึงถึงสาวใต้
ใจจะขาด
เธอนิราศจากมา
เวลาผ่าน
เรียงน้ำถ้อยร้อยกลอน
ยังหย่อนยาน
ถึงตาหวานเมืองกรุง
มุ่งของชาย

น้องมาหาของแพง
แสงสีสรรค์
นึกถึงวัน พี่สั่ง มั่งน้องหนา
จิ้งจังคลุ้งกุ้งแห้ง
แกงพุงปลา
ลืมหัวขาชายหนำ ยำหัวทือ
ลืมปูนา ปลาคลัก
ในปลักหนอง
ลืมตอดอง
หนางเปรี้ยว แล้วเชียวหรือ
ลืมบิ้งนาหญ้ารก ทั้งกกปรือ
ลืมฝามือ
ที่แฉก แตกเป็นปอม
ลืมโคมร้าย ใช้คั่ว ลูกหัวครก
ลืมกล้วยหมก ไฟถ่าน
ทั้งหวานหอม
ลืมอ้ายโหนด
ยอดเขายาว ที่เขารอม
ไถจนผอม เฒ่าแก่
เหลือแต่โครง
ลืมจอบขุด จู้จี้ จีหอยกาบ
ลืมในมาบ เกลือกตม
งมหอยโข่ง
ลืมยางยูง สูงสุด
ขุดเป็นโพลง
เคยพาดโอ่ง เหน็บจุก
คลุกขี้ชัน
ลืมรสแกง ปลาคั่ว
เหนาะบัวบก
ลืมคบหมก มดแดง
ปลายแสงขัณฑ์
ลืมยาร่วง ด้วงสาคู ปูจมลัน
เราเคยควั้น เชือกวัว
หัวนอกชาน
ลืมแกงเผ็ด เห็ดแครง
แหยงขี้ไก่ เอ้อเอ้ย
ลืมแกงเผ็ด เห็ดแครง
แหยงขี้ไก่
ลืมโพงไซ เชงเลง
ลืมเพล้งสาร
ลืมบอกรัง ลืมไห ใส่น้ำตาล
ลืมรสหมาน
เหรียงเพาะ เนียงต่อทง
ลืมย่านนาง
กลางเที่ยง เลียงขี้เหล็ก
ชุมเห็ดเล็ก
ทอดกุ้ง บ้านลุงสงค์
ลืมเห็ดเหม็ด ป่าไผ ลืมไหลจง  
ลืมกริชคง ต้มจุ้ม ลูกหลุมพี
พร่ำจำเรียง
เสียงสังข์ เฝ้าสั่งฝาก
คำคนยาก ลูกทุ่ง สู่กรุงศรี
งานด้านการ ศึกษา ข้างหน้ามี
ทั้งแม่พี่ น้องพ่อ
เฝ้ารอนาง...  

 เสียดายที่กลับถึงบ้านแหยงขี้ไก่รอดตายแค่สองตัว นอกจากแหยงขี้ไก่แล้ว ยังมี แขยงธง แขยงข้างลาย  แขยงใบข้าว แขยงหิน แขยงหมู  แขยงเผือก  แขยงนวล ฯ

* ปลาดอน    =ปลาน้ำจืด 

* ยกยอ  =ยอคือเครื่องมือจับสัตว์น้ำ

ปลาแขยงธง

 

แขยงข้างลาย

แขยงใบข่าว

ข้อมูลปลาแขยงธง ข้างลาย  และใบข้าว จาก อินเตอร์เนตต์