จากตำราย้อมสีธรรมชาติของฝรั่ง ดิฉันได้ความรู้ว่าสีจากวัสดุธรรมชาตินั้นโดยตัวมันเองจะไม่ติดเส้นใยอย่างถาวร จึงต้องอาศัยตัวช่วยให้เส้นใยติดสีที่เรียกว่า mordant

หนังสือ Vegetable Dyeing ที่ฟรานเพื่อนชาวอเมริกันให้มาเป็นตำราการย้อมสีธรรมชาติเล่มแรกที่ดิฉันให้เวลาศึกษาอย่างจริงจัง เมื่ออ่านดูแล้วก็รู้จักและเข้าใจกระบวนการขึ้นมาก  แต่อย่างไรก็ตามเมื่อเราได้ใช้สูตรในตำรามาย้อมและทดลองนอกครูไปบ้างตามประสาคนช่างสงสัยอย่างดิฉัน เราก็ได้ค้นพบอะไรอีกหลายอย่างที่ตำราไม่ได้กล่าวถึง

       จากตำราย้อมสีธรรมชาติของฝรั่ง ดิฉันได้ความรู้ว่าสีจากวัสดุธรรมชาตินั้นโดยตัวมันเองจะไม่ติดเส้นใยอย่างถาวร จึงต้องอาศัยตัวช่วยให้เส้นใยติดสีที่เรียกว่า mordant ซึ่งก็ได้แก่ สารส้ม  จุนสี  สนิมเหล็ก  เป็นต้น   โดยในขั้นตอนย้อม เราจะใช้วิธีต้มเส้นใยกับ mordant ชนิดใดชนิดหนึ่งก่อน  หรือระหว่างหรือภายหลังการย้อมสีก็ได้  ซึ่ง mordant เหล่านี้ก็จะมีคุณสมบัติของมันเอง คือ สารส้มจะรักษาสีเดิมของสีย้อมธรรมชาติไว้  จุนสีจะใช้ได้ดีกับสีย้อมโทนสีเหลืองและเขียว  ส่วนสนิมเหล็กก็จะช่วยทำให้สีย้อมเข้มขึ้น เป็นต้น   และเมื่อย้อมแล้วต้องการให้สีติดทนทานในตำราฝรั่งบอกให้ใส่ cream of tartar  และเกลือแกงลงไปในขั้นตอนสุดท้ายของการย้อมด้วย    นอกจากนี้ในตำรายังบอกถึงคุณสมบัติที่แตกต่างกันของการย้อมสีธรรมชาติกับเส้นใยจากพืช เช่นฝ้าย หรือลินิน และเส้นใยจากสัตว์ เช่น ไหม หรือ ใยขนสัตว์  พร้อมมีภาพประกอบให้ดูด้วย