โครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษกทำงานได้ผลดีเยี่ยม   สร้างบัณฑิตปริญญาเอกคุณภาพสูง   และทำงานเชื่อมโยงสร้างความสัมพันธ์ทางวิชาการแบบที่ไทยเสมอไหล่ต่างประเทศ    สร้างความเข้มแข็งด้านการวิจัยและบัณฑิตศึกษาของประเทศและของมหาวิทยาลัย  

          คณะกรรมการ คปก. มีทั้งผู้แทนหน่วยงาน และผู้ทรงคุณวุฒิ   ผู้แทนหน่วยงานมาจากสภาพัฒน์, สำนักงบประมาณ, ก.พ., สกอ., สมศ., สวทช., สภาอุตสาหกรรมฯ    ล้วนแต่เป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการผลิตและใช้คนระดับการศึกษาสูง 

  
          การประชุมนอกจากจะพูดกันเรื่องโครงการ คปก. แล้ว   ยังไปแตะภาพใหญ่ คือการผลิตบัณฑิตปริญญาเอก สำหรับทำงานวิชาการ และงานระดับสูงของประเทศ   ที่ยังมีคนจำนวนไม่น้อยที่มีกระบวนทัศน์ตกยุค   คือมุ่งส่งคนไปเรียนต่อต่างประเทศ   ทั้งๆ ที่สาขานั้นประเทศไทยผลิตบัณฑิตปริญญาเอกได้คุณภาพสูงทัดเทียมต่างประเทศ  

          เราจึงตกลงกันว่า    ให้ คปก. รวบรวมข้อมูลการผลิตปริญญาเอกของประเทศไทย   รวมทั้งการส่งไปเรียนต่อต่างประเทศ   เอาภาพรวมมาดูกัน   เพื่อจะได้หาทางผลักดันภาพใหญ่ของประเทศ   อย่าให้ประเทศไทยตกอยู่ในความโง่   ที่ส่งคนไปเรียนต่างประเทศโดยไม่จำเป็น   เอาคนไปให้เขาใช้สมองฟรีๆ แล้วยังแถมเงินให้เขาอีก   เพราะยุคนี้เป็นยุคของการให้คุณค่าสมองชั้นเลิศ

          การส่งคนจบปริญญาตรีไปเรียนปริญญาเอกในต่างประเทศ ในเวลา ๕ ปี น่าจะใช้เงินประมาณ ๑๐ ล้านบาท    แต่ใช้ทุน คปก. เพียง ๒.๒ ล้านบาทเท่านั้น    และได้คุณภาพไม่ต่างกัน   บัณฑิต คปก. ดีกว่าเสียอีก ในแง่ทำวิจัยในประเทศไทยต่อได้ทันที

          ผมได้เล่าเรื่องที่ ศ. ดร. วิจิตร ศรีสะอ้าน เล่าให้ที่ประชุม กพอ. ฟังสมัยที่ท่านเป็น รมว. ศึกษาฯ และเป็นประธาน กกอ. ว่า    ลูกชายของท่านเป็นรองศาสตราจารย์ด้านวิศว ที่มหาวิทยาลัยในสหรัฐ    วันหนึ่งแจ้งมาว่าจะมาเมืองไทย   เพราะทางมหาวิทยาลัยมอบ PhD scholarship ให้ ๒ ทุน   มอบหมายให้มาหานักศึกษาเยี่ยมจากเมืองไทยไปรับทุนนั้น    แสดงว่า เวลานี้สมองชั้นเยี่ยมเป็น assets ที่มีค่าสำหรับบัณฑิตศึกษา    ประเทศไทยต้องไม่โง่ส่งคนเก่งไปให้เขาใช้และแถมเงินให้เขาอีก ถ้าไม่จำเป็นจริงๆ   

         นอกจากภาพรวมด้านการผลิตใน-นอกประเทศแล้ว    ยังมีภาพรวมด้านการผลิตตรงตามความต้องการของประเทศหรือไม่   ซึ่งภาพรวมการผลิตบัณฑิตปริญญาเอกของประเทศแยกตามสาขาวิชา จะบอกได้   ฝ่ายจัดการ คปก. จะไปรวบรวมมานำเสนอ    เพื่อหาทางใช้ที่ประชุมคณะกรรมการนโยบาย คปก. ได้เป็นเวทีร่วมกันคิดการใหญ่ด้านบัณฑิตศึกษาให้แก่ประเทศต่อไป

          โดยนิสัยของผม ชอบทำงานแบบนี้

 


วิจารณ์ พานิช
๖ ต.ค. ๕๒