กินข้าวเสร็จกันแล้ว แขกตกลงใจว่าจะขอเดินชมจุดบริการเบาหวานแต่ละจุดเริ่มจาก ER เรื่อยเข้ามาถึงหอผู้ป่วยแล้วแต่จะนำเดิน
พากันลงมาที่ห้องฉุกเฉิน(ER) ทักทายกับนักเรียนต่างชาติที่มาขอฝึกงาน 2 คนแล้ว แขกก็ชวนพยาบาลที่ ER คุย ถามเรื่องเกณฑ์ปฏิบัติในการช่วยคนไข้เบาหวานที่มีน้ำตาลในเลือดต่ำ (Hypoglycemia มักเรียกกันสั้นๆว่า hypo) มาทำอย่างไร ฉีดยาอะไร เท่าไร เวลาไหน รอถามคุณหมอก่อนให้หรือให้ไปเลย ขอดูคู่มือหรือแนวทางดูแลผู้ป่วย (CPG) คุยกันสักครู่ก็ให้พาเดินไปที่หอผู้ป่วย
พาเดินไปที่หออายุรกรรมหญิง ถามหัวหน้าหอและทีมงานว่ามีคนไข้เบาหวานหรือเปล่า ขอดูบันทึกประจำวันของการดูแลในหอผู้ป่วย ตอนไปถึงที่หอ น้องเล็กกำลังนั่งทำกลุ่มกับคนไข้อยู่ สอนเรื่องการเลือกอาหารสำหรับโรคเบาหวาน

มีคนไข้เบาหวานรายหนึ่งมีเท้าบวม ที่เท้ามีแผลและมีรูให้น้ำเหลืองไหล ในบันทึกการรักษาคนไข้รายนี้ได้รับยาฉีดอยู่ และมีแผนปรับยาที่สั่งไว้ล่วงหน้าให้พยาบาลให้ยา เห็นเวชระเบียนคนไข้แล้ว แขกก็ขอดูตัวคนไข้ ก็พอดีว่าเป็นเวลาระหว่างที่คนไข้กำลังจะเอากระดาษทิชชูเช็ดน้ำเหลืองที่แผล และเช็ดลงไปแล้ว โชคดีที่ยังไม่ทันได้เช็ดซ้ำเห็นกันซะก่อน
หลังจากดูทะเบียนคนไข้แล้ว แขกก็พากันเดินมาจากหอ แวะดูบอร์ดให้ความรู้ที่หน้าหอครู่สั้นๆ แล้วเดินจากไป แต่แล้วก็นึกขึ้นมาได้ว่าไม่เห็นน้องเล็กทำกลุ่มคนไข้อยู่ จึงพากันวกมาฟังและสังเกตว่าน้องเล็กมีวิธีสอนคนไข้อย่างไร ยืนดูเงียบๆกันสักครู่ก็พากันเดินจากมา
เดินกันมาต่อที่หออายุรกรรมชาย แวะคุยและถามพยาบาลที่หอ มีคนไข้เบาหวานไหม ขอดูทะเบียนประวัติหน่อย ปรากฎว่ามีคนไข้เบาหวานรายใหม่ที่วินิจฉัยได้หลังรับเข้ามาหนึ่งคน ขอดู CPG ขอดูข้อตกลงการปฏิบัติกับคนไข้เมื่อเข้ามาในหอ โดยเฉพาะกรณีฉุกเฉิน คุยถามพยาบาลอยู่สักครู่จบแล้วก็เดินจากมา
เดินต่อกันไปที่หอพิเศษอายุรกรรม ถามถึงคนไข้เบาหวานและขอดูประวัติคนไข้ มีคนไข้รายหนึ่งนอนอยู่พอดี มีประวัติมาอย่างไรเป็นคนไข้ พยาบาลตอบว่าเป็นเบาหวานรายใหม่และให้ประวัติว่าเป็นไขมันในเลือดสูงมาก่อน ถามอย่างอื่นอีก ซึ่งพยาบาลตอบไม่ได้ จึงเปิดประวัติเก่าดู พบบันทึกว่ามีคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) ผิดปกติมาตั้งแต่ปี 2548 แต่ไม่ได้ประเมินเรื่องความเสี่ยงของการเกิดอัมพาต อัมพฤกษ์ (stroke)

แลกเปลี่ยนความรู้ของการปฏิบัติกันสักครู่ก็ชวนกันเดินออกมา แวะดูที่บอร์ดให้ความรู้ที่หน้าหออีกหน่อย ก็ได้ความรู้แลกเปลี่ยนมาว่า กำลังมีดำริห์จะปรับเอกสารที่ต่างหน่วยงานต่างพากันผลิตออกมาให้ข้อมูลต่างๆแล้วมีความคลาดเคลื่อนไม่ตรงกันทำให้คนอ่านสับสน ไม่รู้จะเชื่อใคร ให้เป็นเอกสารที่ให้ข้อมูลตรงกัน
เดินมากันได้สักหน่อย แขกเพิ่งนึกได้ว่ายังไม่ได้เห็น ไอซียู ของที่นี่ จึงขอให้นำพาไป ไปกันแล้ว ปรากฏว่าไม่มีคนไข้เบาหวาน ไปถึงไอซียูก็ได้พบกับหัวหน้าหอ และแลกเปลี่ยนความรู้กัน ในภาพเป็นการชวนคุยแลกเปลี่ยนในประเด็นการปฏิบัติที่สำคัญเกี่ยวกับคนไข้เบาหวานระหว่างหัวหน้าหอ พยาบาลน้องๆและแขกผู้มาเยือน

เสร็จจากไอซียูแล้วก็ชวนกันเดินมารอที่ห้องประชุมเตรียมฟังการสะท้อนกลับของสิ่งที่แขกผู้มาเยือนได้พบเห็น ทีแรกคาดว่าจะได้ยินข้อสะท้อนเกี่ยวกับจุดอ่อนในทางวิชาการและชี้ให้เห็นเพื่อให้ได้ปรับปรุงเพื่อคนไข้ ปรากฏว่าไม่มีข้อสะท้อนในเรื่องนี้ให้ได้ฟังซักเท่าไร
ได้รับเสียงสะท้อนเรื่องการเชื่อมโยงให้ไร้รอยต่อและการร่วมกันทำงานในระหว่างทีมโดยเฉพาะทีมพยาบาล
ได้มีคำอธิบายส่งมอบให้กับหัวหน้ากลุ่มการพยาบาลเรื่องทีมว่าในความหมายที่เอ่ยถึงนี้คือ การทำงานร่วมกันระหว่างหอผู้ป่วย งานอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน (ER) และงานผู้ป่วยนอก (OPD)
มีคำแนะนำให้จัดทำ CPG และขั้นตอนการดูแลผู้ป่วยตามลำดับขั้นตอน (care map) ขึ้นเพื่อใช้งานในทุกๆจุดให้เหมาะสม
มีคำแนะนำให้พยาบาลช่วยเตือนคุณหมอในบางเรื่องเพื่อหน่วงคุณหมอให้ช้าๆลง จะได้มีเวลาใคร่ครวญคำสั่งเกี่ยวกับยาที่ให้การรักษาให้รอบคอบขึ้น อย่างเช่นในรายที่มีแผลที่เท้าให้เห็น คุณหมอปรับยาเร็วและมีขนาดสูงจนน่าจะเป็นห่วงว่าปรับเร็วไปหน่อย ตัวอย่างนี้คือเรื่องที่อยากให้ได้ระวังด้วยกัน
ตามอ่านมาถึงตรงนี้แล้วลองดูนะคะ ว่า care map และ CPG นั้นจะเกิดขึ้นง่ายๆได้อย่างไร โดยที่เมื่อแขกกลับไปแล้ว ในวันรุ่งขึ้นสามารถเกิดขึ้นได้ทันที
มีคำแนะนำอื่นๆในเรื่องคุณสมบัติและราคาของเครื่องมือตรวจบางอย่างที่ถ้าได้หามาใช้งานจะทำให้ทำงานได้คล่องตัวขึ้น
จบเรื่องบอกกล่าวกันแล้ว เจ้าบ้านก็พาแขกไปช๊อปปิ๊งตามธรรมเนียม นำไปชมสินค้าผ้าบาติกและเครื่องประดับมุกข์สวยๆ ชมกันอยู่ไม่นานก็ชวนไปกินข้าวเย็็นร้านเรือนทิพย์
อิ่มแล้วก็ให้เด็กๆรีบบึ่งรถพาไปส่งสนามบิน ตัวฉันขอแยกตัวกลับบ้านไปก่อนหลังจากกินข้าวเย็นด้วยกันแล้ว
ถือว่าเป็นวันพิเศษอีกวันที่มีโอกาสเรียนรู้วิธีเยี่ยมสำรวจแบบแกะรอยโดยเริ่มจากคลินิกดูแลผู้ป่วยจุดใดจุดหนึ่ง (clinical tracer) และลองสมมติตัวเองตามไปดูการแกะรอยไปด้วย แล้วทำให้ได้รู้จุดอ่อนของระบบของร.พ.
ดีใจที่ได้บอกน้องๆไปก่อนจะได้รับเสียงสะท้อนจากแขกว่า รู้สึกดีที่มีแขกมาเยี่ยม ให้ทำใจเสมือนกับว่าได้มีโอกาสสำรวจจุดอ่อนเพื่อลงมือกำจัดก่อนขอรับการประเมินของสรพ. ถือว่าเป็นการซ้อมก่อนการประเมินก็แล้วกัน
15 ตค.2552
สวัสดีครับคุณหมอเจ๊ อยาเห็นคุณเล็กทำกลุ่มในโรงพยาบาลครับ
ขอชมกิจกรรมดีๆด้วยคนค่ะ
ตามมาอ่านตอนต่อครับ
มีศัพท์เฉพาะที่ไม่เข้าใจหลายตัวครับ
ว่าง ๆ คุณหมอช่วยอธิบายเพิ่มเติมหน่อยนะครับ
(ER, Hypo, CPG, EKG, stroke, care map และ clinical tracer)
สนุกดีครับ
ขอไอเดียร์ไปใช้ที่ รพ.นะครับ