ทำงานอย่างไรให้ถูกใจหัวหน้า

การทำงานไม่ว่าจะเป็นงานราชการหรืองานเอกชน  แน่นอนผู้ปฎิบัติงานจะต้องเจอคือไม่ถูกใจหัวหน้างาน  เราจะมีวิธีการอย่างไร  ใครมีข้อคิดดี ๆ  หรือมีเคล็ดไม่ลับ บอกกันด้วยนะ

[กิตติภพ]

บุคลิกลักษณะของหัวหน้ากับความผูกพันในการทำงานของพนักงาน

เคยมีการพูดกันไว้ว่า “คนลาออกจากงานเพราะหัวหน้ามากกว่าเพราะองค์กร” จะจริง หรือไม่เราลองมาอ่านบทวิจัยของ Maritz กัน

ผมได้มีโอกาสอ่านบทวิจัยบทนี้ ซึ่งเขาได้ทำการวิจัยเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของบุคลิก ลักษณะของหัวหน้ากับความผูกพันในการทำงานของพนักงาน ผมว่ามันเป็นการวิจัยที่น่าสนใจ และมีความเชื่อมโยงที่คล้ายคลึงกับองค์กรในประเทศไทยเหมือนกัน ก่อนที่เราจะมาดูในราย ละเอียดของงานวิจัย ผมต้องบอกก่อนว่างานวิจัยนี้จัดทำขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกาโดยใช้กลุ่ม ตัวอย่างเป็นพนักงานจำนวน 1004 คน

วิธีการทำวิจัยของเขาคือ ให้บุคคลในกลุ่มตัวอย่างทำการอธิบายเกี่ยวกับบุคลิกลักษณะ ของหัวหน้าของตนเอง และตอบคำถามที่ว่า ถ้าเขาสามารถที่จะไล่หัวหน้าเขาออกจากงานได้ เขาจะไล่ออกหรือไม่ โดยผลที่ออกมาสามารถแบ่งหัวหน้าออกได้เป็น 6 บุคลิกลักษณะ ดังนี้

1. ผู้เชี่ยวชาญที่น่านับถือ (The Respected Professional)

29% ของกลุ่มตัวอย่างได้หัวหน้าที่มีบุคลิกลักษณะแบบผู้เชี่ยวชาญที่น่านับถือ ลักษณะ ของหัวหน้ากลุ่มนี้คือจะเป็นคนที่มุ่งเน้นไปที่การทำงานเป็นหลัก ในขณะเดียวกันเขาก็ยังได้รับ การยอมรับว่าเป็นคนที่ซื่อสัตย์และไว้ใจได้ การแสดงออกของเขาจะออกมาในรูปแบบของ “ฉันรู้ ทุกอย่าง” แต่จะยังไม่ถึงกับเข้าไปดูแลทุกฝีก้าวการทำงานของพนักงานหรือมีรังสีอำมหิตปกคลุม ออกมา เขาจะเป็นคนที่สามารถยืดหยุ่นได้ตามสถานการณ์และจะตัดสินใจโดยจะใช้มุมมองใน เชิงธุรกิจเป็นหลัก

พนักงานส่วนมากไม่ค่อยอยากจะเป็น “เพื่อนรัก เพื่อนสนิท” กับหัวหน้าลักษณะนี้มากนัก แต่อย่างไรก็ดี พนักงานจะเชื่อมั่นและนับถือในตัวเขามาก เขาจะไม่ค่อยเข้าไปยุ่งกับเรื่องส่วนตัว ของคนอื่นมากนักแต่ไม่ได้ถึงกับไม่สนใจเลย (เพราะถ้าเรื่องส่วนตัวมีผลกับงาน เขาก็อาจจะเข้าไป ยุ่งด้วย) เขาจะเป็นคนที่แบ่งแยกเรื่องานและเรื่องส่วนตัวได้ดี

พนักงานโดยส่วนมากจะยอมรับหัวหน้าลักษณะนี้ได้(ค่อนข้างดีด้วย) ส่วนผลการทำงาน และความมุ่งมั่นในการทำงานของพนักงานที่มีหัวหน้าลักษณะนี้ออกมาค่อนข้างดีถึงดีมาก หัวหน้าที่เป็น “ผู้เชี่ยวชาญที่น่านับถือ”นี้ ถือว่าเป็นหัวหน้าที่มีบุคลิกลักษณะเป็นอันดับที่สองที่ พนักงานอยากทำงานด้วย

เมื่อถามพนักงานที่ทำงานให้หัวหน้าลักษณะนี้ว่า ถ้าให้เปรียบเทียบหัวหน้ากับตัวละคร เขาจะนึกถึงใคร คนส่วนมาก (76%) จะนึกถึง “ซุปเปอร์แมน หรือ สาวน้อยมหัศจรรย์ (Wonder Woman)” มีประมาณ 4% บอกว่าถ้าเขาสามารถไล่หัวหน้าออกได้ เขาจะไล่หัวหน้าลักษณะนี้ออก

2. พี่เลี้ยงผู้เอาใจใส่ (The Caring Mentor)

26% ของกลุ่มตัวอย่างได้อธิบายถึงหัวหน้าของตนเองว่ามีบุคลิกลักษณะเฉกเช่น “พี่เลี้ยง ผู้เอาใจใส่”ซึ่งหัวหน้าในลักษณะนี้เป็นหัวหน้าที่พนักงานอยากได้ที่สุด เขาจะมีมุมมองที่ว่า ความ ซื่อสัตย์เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด เขาจะเป็นคนที่เอาใจใส่คนอื่นมากจนถึงขี้เกรงใจ เขาเป็นคนที่ร่าเริง ใจกว้าง เข้ากับคนอื่นได้ง่าย และมีความยืดหยุ่นสูง สำหรับเรื่องงาน เขามีความรู้ความสามารถ ในเรื่องงานค่อนข้างมาก แต่จะไม่ค่อยมุ่งเน้นมากนักเพราะเขามองว่าคนเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด

พนักงานที่ทำงานกับหัวหน้าลักษณะนี้ส่วนมากจะสามารถอยู่กับองค์กรได้นานและที่ สำคัญยังจะแนะนำองค์กรของตนเองให้กับคนอื่นด้วย โดย 2% บอกว่าถ้าไล่หัวหน้าออกได้จะไล่ หัวหน้าลักษณะนี้ออก ในขณะที่ 81%จะบอกว่าหัวหน้าแบบ “พี่เลี้ยงผู้เอาใจใส่” เปรียบได้กับ “ซูปเปอร์แมนหรือสาวน้อยมหัศจรรย์(Wonder Woman)” เช่นกัน

3. ต้องชนะอย่างเดียว (Win-At-Any-Cost)

19% ของกลุ่มตัวอย่างมีหัวหน้าที่เป็นแบบ “ต้องชนะอย่างเดียว” หัวหน้าลักษณะนี้จะ เป็นหัวหน้าที่ค่อนข้างดื้อดึง และชอบควบคุมคนอื่น (ถ้ามองดีๆ บางคนอาจจะเห็นรังสีอำมหิต ด้วย) ที่สำคัญพนักงานหลายคนยังมองว่าหัวหน้าแบบนี้ไม่ค่อยมีความซื่อสัตย์หรือยึดถึงหลัก จรรยาบรรณหรือจริยธรรมเท่าไรนัก หัวหน้าแบบ “ต้องชนะอย่างเดียว” จะไม่ค่อยสนใจว่าทำให้ คนอื่นโกรธหรือเคืองแค่ไหน เขาค่อนข้างจะสร้างความสำเร็จให้กับตัวเองได้ด้วยวิธีการของเขาเอง

ถ้าพูดถึงตัวพนักงานแล้ว คงแทบไม่ต้องบอกเลยว่าเกลียดหัวหน้าลักษณะนี้แค่ไหน (เป็น หัวหน้าที่พนักงานไม่อยากทำงานด้วยมากที่สุด) พนักงานจะไม่นับถือหัวหน้าลักษณะนี้เลยเพราะ เขาจะมองว่าหัวหน้าเป็นคนที่ไม่คงเส้นคงวาเท่าไรนัก อย่างไรก็ดีหัวหน้าลักษณะนี้จะไม่ได้ร้ายกับ คนทุกคน ตราบเท่าที่พนักงานสามารถทำงานให้เขาได้ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้

หัวหน้าแบบ “ต้องชนะอย่างเดียว” เป็นหัวหน้าที่จะทำให้พนักงานรู้สึกไม่พอใจและไม่ ซื่อสัตย์มากที่สุด 71%บอกว่าถ้าไล่หัวหน้าแบบนี้ออกได้ จะรีบไล่ออกทันที ในขณะที่ 20%บอก ว่ายังไม่แน่ใจว่าจะไล่ออกหรือไม่ ส่วนถ้าให้เปรียบเทียบกับตัวละคร กลุ่มตัวอย่างบอกว่าหัวหน้า ลักษณะนี้เหมือน Daffy Duck (ตัวละครเป็ดขี้โมโหที่จะทำทุกอย่างเพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการใน การ์ตูน Mickey Mouse)

4. ผู้เชี่ยวชาญในการทำงาน (The Taskmaster)

10% ของกลุ่มตัวอย่างบอกว่าเขามีหัวหน้าที่เป็นแบบ “ผู้เชี่ยวชาญในการทำงาน” ซึ่ง หมายถึงคนที่ค่อนข้างดื้อดึง ชอบควบคุมคนอื่น และมุ่งเน้นไปที่งานเป็นส่วนมาก “ผู้เชี่ยวชาญ ในการทำงาน”จะต่างจาก “ต้องชนะอย่างเดียว”ตรงที่ว่า “ผู้เชี่ยวชาญในการทำงาน” ยังมีความ สามารถในการทำงานได้จริงและมีจริยธรรมมากกว่า

แม้พนักงานจะไม่ค่อยชอบหัวหน้าในรูปแบบนี้เท่าไรนัก แต่อย่างน้อยก็ยังรู้สึกดีกว่าที่ จะได้หัวหน้าแบบ “ต้องชนะอย่างเดียว” ถ้าให้เปรียบเทียบกับตัวละคร หัวหน้าลักษณะนี้จะ เปรียบเสมือนลูกครึ่งของ “ซูปเปอร์แมนหรือสาวน้อยมหัศจรรย์” กับDaffy Duck เมื่อถามเรื่องไล่ออก 18%บอกว่าถ้าทำได้จะไล่หัวหน้าลักษณะนี้ออกแน่นอน ในขณะที่ 27%ยังไม่แน่ใจว่าจะไล่หัวหน้าลักษณะนี้ออกหรือไม่

5. ผู้แพ้ที่แสนรัก (The Likeable Loser)

9% ของผู้ทำแบบสำรวจบอกว่าเขามีหัวหน้าแบบ “ผู้แพ้ที่แสนรัก” ซึ่งกลุ่มตัวอย่างอธิบาย หัวหน้าลักษณะนี้ว่า เป็นคนที่เหมือนเป็นผู้ดีแต่ไม่มีความสามารถ เป็นคนที่มีเสน่ห์แต่สมองกลวง หลายคนมองว่าคนลักษณะนี้มีโอกาสได้ขึ้นมาเป็นหัวหน้าเป็นเพราะว่า เขาเป็นที่ชื่นชอบของ “ใครสักคน” หรืออาจเป็นเพราะว่าเขาเป็นญาติของ “ใครสักคน”

พนักงานที่มีหัวหน้าลักษณะนี้โดยส่วนมากจะไม่ค่อยนับถือเขาเท่าไรนัก ถ้าเป็นไปได้เขา อยากได้คนอื่นมาเป็นหัวหน้ามากกว่า พูดง่ายๆ คือพวกเขาแทบไม่เห็นความสำคัญหรือประโยชน์ ของหัวหน้าลักษณะนี้เลย แต่ในขณะเดียวกันเขาก็ไม่ได้เกลียดหัวหน้าแบบนี้

ถ้าให้ประเมินความกระตือรือร้นของพนักงานที่มีหัวหน้าลักษณะนี้ดูเหมือนจะได้อยู่ใน ระดับเดียวกันกับพนักงานที่มีหัวหน้าแบบ “ผู้เชี่ยวชาญในการทำงาน” คืออยู่ในระดับกลางๆ อย่างไรก็ดี 32%บอกว่าถ้าเป็นไปได้จะขอไล่หัวหน้าลักษณะนี้ออก ในขณะที่ 28%บอกว่าไม่แน่ใจ ส่วนตัวละครที่พนักงานนึกถึงสำหรับหัวหน้าในลักษณะนี้คือ “มนุษย์ล่องหน” หรือบางคน ก็จะนึกถึง Charlie Brown (เจ้าของสุนัขในการ์ตูน Snoopy)

6. ผู้จัดสรรความสุข (The Glad-Hander)

7% ของกลุ่มตัวอย่างมีหัวหน้าที่เป็นแบบ “ผู้จัดสรรความสุข” ลักษณะของหัวหน้าในรูป แบบนี้ โดยส่วนมากจะเหมือนกับหัวหน้าแบบ “ต้องชนะอย่างเดียว” ส่วนที่ต่างคือความมีไมตรีจิต และมิตรภาพ (ที่ดูเหมือนจะมีมากกว่า) กล่าวคือเขาจะเป็นคนที่ไม่ค่อยจะซื่อสัตย์เท่าไรนักไม่ค่อยสนใจคนอื่น เชื่อถือไม่ค่อยได้ แต่อย่างน้อยเขายังพอมีไมตรีจิต มิตรภาพและความยืดหยุ่น อยู่บ้าง พูดง่ายๆ คือ อย่างน้อยเขายังรู้จักประจบประแจงเอาใจคนอื่น (อาจจะแกล้งทำเพื่อให้งาน บรรลุเป้าหมายก็ได้)

อย่างไรก็ดี พนักงานก็ยังไม่ชอบหัวหน้าในรูปแบบนี้เท่าไรนัก แม้คะแนนจะดีกว่า “ต้อง ชนะอย่างเดียว” แต่ก็ยังแพ้คะแนนของหัวหน้าในรูปแบบอื่นๆ ถ้าพูดถึงการไล่ออก 20%บอกว่า อยากจะไล่ออกหัวหน้าในลักษณะนี้ทันที ในขณะที่ตัวละครที่คนนึกถึงจะเป็นในหลายรูปแบบ ผสมผสานกัน บางคน (26%)ก็บอกว่าเหมือนCharlie Brownในภาคที่อยากให้คนรัก บางคน (19%) บอกว่าเหมือน Daffy Duck ส่วนอีก 19%บอกว่าเหมือนมนุษย์ล่องหน พนักงานประมาณ 19% ชอบหัวหน้าลักษณะนี้และบอกว่าพวกเขาเหมือน “ซูปเปอร์แมนหรือสาวน้อยมหัศจรรย์” ซึ่งนักวิจัยคิดว่าคนกลุ่มนี้คงเป็นกลุ่มคนที่หาแนวทางในการรับมือและใช้ประโยชน์จากหัวหน้าในลักษณะนี้ได้แล้ว

ถ้าให้สรุปความผูกพันในการทำงานของพนักงานกับหัวหน้าในแต่ละลักษณะแล้ว หัวหน้า ที่มีลักษณะแบบ “ผู้เชี่ยวชาญที่น่านับถือ” กับ “พี่เลี้ยงผู้เอาใจใส่” สร้างความผูกพันในการทำงาน ให้กับพนักงานได้มากกว่าแบบอื่นๆ ส่วนหัวหน้าแบบ “ผู้เชี่ยวชาญในการทำงาน” กับหัวหน้าแบบ “ผู้แพ้ที่แสนรัก” สร้างความผูกพันได้อยู่ในระดับกลางๆเท่านั้น ส่วนอีก 2 แบบที่เหลือสามารถสร้าง ความผูกพันได้น้อยมาก ทั้งนี้รวมไปถึงการสร้างความซื่อสัตย์และความภักดีต่อหัวหน้าและองค์กร เช่นกัน

ดังนั้น อย่างโบราณว่า “ดูหนังดูละครแล้วย้อนมาดูตัวเรา” เมื่อคุณอ่านจบแล้ว ลองคิด แบบไม่เเข้าข้างตนเองดูซิ หัวหน้าเราเป็นแบบไหน ??

[พัชรินทร์ กศน.มหาราช]

                   (ทดสอบนำภาพโชว์   ขออภัยค่ะโชว์แล้วโชว์อีก)

                                             ดิฉันเข้าใจแล้วค่ะ ขอบคุณมากที่ให้คำแนะนำ

[เอกชัย กศน.ผักไห่]

ผมว่า คนที่ "มีความรู้ มีประสบการณ์ ตั้งใจทำงาน" ก็จะก้าวหน้าไปตามลำดับเอง หัวหน้าส่วนใหญ่จะชอบและสนับสนุนอยู่แล้ว ถ้าอยากก้าวหน้าควรขวนขวายหาความรู้หาประสบการณ์และตั้งใจทำงาน
ไม่ควร "ป้อยอ" ในเรื่องที่เกินความจริง แต่อาจจะหาโอกาสชื่นชมในข้อดีจริง ๆ ของหัวหน้า อย่าไปพูดหรือทำอะไรที่ผิดหูผิดใจหัวหน้า ก็พอครับ

[ภราดร]

คห.1 อธิบายได้ดีที่สุดครับ

[กิตติภพ]

ขอขอบคุณ ภราดร พัชรวรรณ พอดีชอบศึกษาเรื่องการบริหารงานบุคคลครับ

[ครูบันเทิง]

สวัสดีค่ะ ครูบันเทิงทำอย่างไรก็ไม่ถูกใจหัวหน้าค่ะ