พลังงาน พลังแห่งชีวิต

ตอนที่ 1 : พลังงาน  พลังแห่งชีวิต

        ในชั่วโมง วิชา  “รู้รักษ์พลังงาน”  ซึ่งเป็นวิชาเพิ่มเติม  ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2   ในกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์  เด็กชายพลังรักษ์  นั่งเรียนด้วยความกระวนกระวายในใจ   คิดถึงแต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อเช้านี้ พ่อกับแม่ทะเลาะกันอีกแล้ว  สาเหตุส่วนใหญ่ของความวุ่นวายในครอบครัว ก็มักจะมาจากเรื่องเดิม ๆ  คือรายได้ของครอบครัวไม่เพียงพอต่อรายจ่าย ที่นับวันจะเพิ่มขึ้นทุกวัน  ในขณะที่รายได้ของแม่ก็แสนจะน้อย และรายได้ของพ่อก็ไม่ค่อยแน่นอน  แม่มีอาชีพเป็นสาวโรงงาน แม่บอกว่า การเรียนน้อยเป็นความผิดพลาดครั้งใหญ่ในชีวิตของแม่  ส่วนพ่อ ขับรถรับจ้าง รับส่งคนจากอำเภอสู่จังหวัด   ทั้งพ่อและแม่  ต่างทำงานด้วยความขยันขันแข็ง  แต่รายได้ยังไม่เพียงพอต่อการใช้จ่ายในครอบครัว    จนเป็นสาเหตุของการหงุดหงิดและทะเลาะเบาะแว้ง 

            “ ทำไม ไม่ช่วยประหยัดไฟฟ้า น้ำประปา กันบ้างนะ  เห็นไหมล่ะ ใบเสร็จค่าน้ำ ค่าไฟ เพิ่มเอา เพิ่มเอา ไม่ช่วยกันประหยัดอย่างนี้จะเอาเงินที่ไหนมาใช้มาจ่าย เงินก็ไม่ช่วยกันหา ”

แม่บ่น กับพ่อและพลังรักษ์ พร้อมทั้งยื่นใบเสร็จค่าไฟฟ้าให้ดู  ซึ่งค่าไฟฟ้ามากกว่าค่าแรงของแม่หลายวัน

ส่วนพ่อก็บ่นถึง ราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นโดยไม่หยุดยั้ง

            “คุณก็รู้นี้ว่า ค่าเช่ารถ ค่าน้ำมันที่ขึ้นเอา ขึ้นเอา จะให้ผมเหลือมากี่บาท วันวันก็แทบจะไม่ได้กินข้าวกินปลาอยู่แล้ว   เก็บเงินมาให้คุณ ให้ลูก อย่าเอาแต่บ่นดีกว่า เบื่อจะตายอยู่แล้ว”

            แล้วทั้งคู่ก็เริ่มทะเลาะกัน  พลังรักษ์ ไม่ทราบว่าจะช่วยพ่อและแม่ได้อย่างไร แต่การใช้ไฟฟ้าและน้ำประปา อย่างประหยัดน่าจะเป็นวิธีการที่จะช่วยแม่ และหวังว่าราคาน้ำมันลดลงมาบ้าง คงจะเป็นหนทางที่จะทำให้ครอบครัว ของพลังรักษ์มีความสุขมากขึ้น.....

            “ มนุษย์รู้จักคุ้นเคยกับคำว่าพลังงานและการใช้พลังงาน แต่ยังคงมีความสับสนเกี่ยวกับความหมายจ๊ะ” เสียงคุณครูชาติยา ดังขึ้นมา ทำให้พลังรักษ์ต่อสลัดความครุ่นคิดกับมาสู่การเรียน

            “นักเรียนต้องทำความเข้าใจเกี่ยวกับ พลังงาน(Energy) และแหล่งพลังงาน(Energy  Resources)[1]  กันก่อนนะค่ะ  คำว่า “พลังงาน (Energy) ”

 ในทางวิทยาศาสตร์หมายถึง ความสามารถในการทำงานได้ ซึ่งความสามารถนี้อาจมีอยู่ในสสารหรือวัตถุบางอย่าง ซึ่งอาจเรียกว่า แหล่งพลังงาน หรืออีกความหมายหนึ่ง “พลังงาน (Energy) ” เป็นคำไทย ที่เกิดจากการนำคำสองคำมาผสมกัน คือ...คืออะไรใครทราบบ้าง”

            “พลังกับงาน ครับ” ศุทธวัตร หัวหน้าห้องเป็นผู้ลุกขึ้นตอบ

            “ถูกต้องค่ะ หมายถึง พลังของสิ่งต่าง ๆ ที่นำมาทำให้เกิดเป็นงานขึ้น ได้แก่ น้ำมัน,ถ่าน,แสงอาทิตย์ ลม และน้ำ เป็นต้น”

            “ครูครับ  มีความหมายอื่นอีกไหมครับ ผมว่าครูต้องมีอีก” เสียงวีรยุทธ ตัวป่วนประจำห้องดังขึ้น

            “ถ้าอยากจะรู้ ก็มีสิจ๊ะ ตามสารานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน  พ.ศ. 2528 – 2529 บอกว่า พลังงานหมายถึงความสามารถของสิ่งใด ๆ  ที่จะทำงานได้และเราสามารถวัดพลังงานของสิ่ง นั้น ๆ   ด้วยปริมาณงานทั้งสิ้นที่สิ่งนั้นสามารถจะทำได้  อยากจะรู้อีกไหม วีรยุทธ”

            “พอแล้วคร๊าบ  แต่ผมอยากจะรู้เรื่องแหล่งพลังงานครับ ”

            “ดีมาก แหล่งพลังงานที่ใหญ่ที่สุดของโลก คือดวงอาทิตย์  พลังงานจากดวงอาทิตย์สามารถแปลงสภาพเป็นพลังงานรูปแบบต่าง ๆ ที่มนุษย์สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้”

            “คุณครูครับ  น้ำมันเป็นแหล่งพลังงานไหมครับ แล้วมันจะหมดไหมครับ แล้วถ้ามันหมดจะมีอะไรแทนน้ำมันไหมครับ”

            “พลังรักษ์ ถามทีละข้อก็ได้จ๊ะ เราสามารถแบ่งแหล่งพลังงานออกเป็น 2  ประเภท[2] ใหญ่ ๆ คือ หนึ่งแหล่งพลังงานที่ใช้แล้วหมดไป (Non – Renewable energy) เช่น ถ่านหิน ปิโตรเลียม น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ พลังงานฟอสซิล ซึ่งเกิดจากการทับถมของสิ่งมีชีวิตใต้พื้นโลกเป็นเวลานานหลายปี รวมถึงพลังงานนิวเคลียร์ 

สอง พลังงานทดแทนหรือพลังงานหมุนเวียน (Renewable energy) เป็นพลังงานที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้โดยไม่มีวันหมดไปหรือสามารถนำมาแปรสภาพเพื่อหมุนเวียนกลับมาใช้ประโยชน์ได้ เช่น พลังงานแสง อาทิตย์ พลังงานลม พลังงานน้ำ พลังงานความร้อนใต้พิภพ พลังงานชีวมวล เป็นต้น  และพลังงานเหล่านี้ เรานำมาใช้ประโยชน์ ได้อย่างมากมายมหาศาล ทั้งในภาคการขนส่งและคมนาคม ภาคอุตสาหกรรม รวมไปถึงพลังงานในอาคารพาณิชย์และบ้านที่พวกเธออยู่อาศัย”

            พลังรักษ์ นิ่งคิด น้ำมันเป็นแหล่งพลังงานที่ใช้แล้วหมดไป  หากมนุษย์ใช้อย่างไม่รู้จักประหยัด ไม่นานน้ำมันก็คงจะหมดไปจากโลก น้ำมันจะเป็นสิ่งที่หายาก ราคาก็คงจะสูงขึ้นเรื่อย ๆ  พลังรักษ์ คิดถึงความวุ่นวายที่อาจจะเกิดขึ้นหากการใช้น้ำมันอย่างฟุ่มเฟือย  พลังรักษ์ นึกไปถึงพ่อที่ชีวิตต้องพึ่งพาน้ำมัน นึกถึงพลังงานไฟฟ้าที่จำเป็น ต้องใช้...

 

 

[1] สุนทร  บุญญาธิการและคณะ. พลังงานใกล้ตัว. กรุงเทพซบริษัทเฟริ์ส ออฟเซท จำกัด. 2545. หน้า 27.

[2] ดร.จิรวรรณ เดียรถ์สุวรรณและคณะ. ความรู้เรื่องพลังงาน, สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย, สำนักพิมพ์ผลึกไท จำกัด

                      สำนักพิมพ์บ้านนายอินทร์