ปี 2550 ผมได้จัดทำหนังสือพ็อกเก็ตบุค เนื่องในงานครุศาสตร์ราชภัฏ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา โดยให้คุณครูในจังหวัดเขียนเรื่องเล่าในหัวข้อ คุณธรรมนำความรู้ ครุทำได้ มีหลายเรื่องอ่านแล้ว คงจะทำให้หลาย ๆ ท่านนึกถึงครูดี ๆ ทุ่มเททำงานเสียสละเพื่อเด็ก ๆ ด้อยโอกาส ยังมีอีกมากมาย ผมจะทยอยลงให้อ่านไปเรื่อย ๆ นะครับ
ศรัทธาเกิดจากความจริงใจ
ครูนันทนา บ่อพิมาย โรงเรียนบ้านหนองอ้อ อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา
“ฉันจึงเรียกอ้อยมานั่งใกล้ ๆ มือหนึ่งโอบไหล่ อีกมือหนึ่งจับมืออ้อยเบา ๆ แล้วถามอ้อยว่า….. “หนูไม่รู้ตัวใช่ไหม ที่หนูหยิบของเพื่อนมาใช้..หนูไม่ได้ตั้งใจทำใช่ไหมลูก” ฉันเปลี่ยนจากเอามือโอบไหล่มาลูบผม และมองหน้าอ้อยด้วยสายตาเป็นมิตร…”
เสียงนักเรียนในห้องแย่งกันพูดดังเจี๊ยวจ๊าวเหมือนนกแตกรัง ฉันมองหน้านักเรียนทุกคน และส่งสัญญาณให้นักเรียนหยุดใช้เสียง ทุกคนนิ่งเงียบ สายตาจ้องมองไปที่อ้อย ซึ่งเป็นเด็กผู้หญิงวัย 11 ปี ร่างผอมบาง ผิวดำแดง นั่งหน้าซีด น้ำตาคลอเบ้า และใช้ปากกาขุดขีดโต๊ะอยู่ตลอดเวลา ฉันเดินไปหาอ้อย พร้อมกับขอเปิดกระเป๋าหนังสือดู ตามคำเรียกร้องของนักเรียนในห้อง ก็พบกระเป๋าสตางค์เป็นรูปตุ๊กตา มียางลบสภาพใหม่ และมีเงินอยู่ในกระเป๋า 15 บาท เมื่อนักเรียนหญิงเห็นกระเป๋าต่างพูดเป็นเสียงเดียวกัน
“กระเป๋าสตางค์ของก้อยค่ะ”
“ยางลบของผมครับ”
เพื่อนผู้ชายนั่งโต๊ะใกล้กับอ้อยยืนขึ้นพูด…ฉันถามอ้อยเบา ๆ “ใช่กระเป๋าหนูหรือเปล่าลูก” อ้อยไม่พูด แต่นั่งน้ำตาไหล…ฉันถามต่อ.. “แล้วยางลบนี่เป็นของเพื่อนใช่ไหมลูก” อ้อยพูดเสียงสั่นเครือ เป็นยางลบหนูค่ะ หนูเพิ่งซื้อมาวันนี้ ฉันถามอ้อยต่อ… “แล้วยางลบหนูมีสัญลักษณ์และข้อสังเกตตรงไหนบ้าง” อ้อยนิ่งเงียบ...แต่เพื่อนผู้ชายที่แสดงตนเป็นเจ้าของยางลบยืนขึ้นพูด…“ยางลบผม…ผมใช้วงเวียนเจาะตรงกลางครับ” ฉันหยิบดูยางลบก็เห็นตามที่เด็กชายพูด ฉันพูดกับอ้อยต่อ… “งั้นหนูคืนของทั้งหมดให้เจ้าของเขาไปได้ไหมลูก” อ้อยร้องไห้น้ำตายิ่งไหลเป็นสายมากขึ้น พร้อมกับพยักหน้า ยื่นสิ่งของคืนเพื่อน
บรรยากาศในห้องเงียบผิดปกติ ไม่มีใครกล้าพูดสายตาทุกคู่จ้องมองมาที่อ้อยจุดเดียว ฉันจึงบอกกับอ้อยว่า “วันพรุ่งนี้หลังเลิกเรียนหนูอยู่ช่วยครูจัดมุมหนังสือในห้องก่อนนะ เดี๋ยวครูจะไปส่งที่บ้านเอง” เมื่อฉันเห็นนักเรียนทุกคนนิ่งเงียบ เพื่อลดแรงกดดัน และผ่อนคลายความตรึงเครียด ฉันจึงสั่งให้นักเรียนทุกคนไปรดน้ำผักก่อนเลิกโรงเรียน ทุกคนส่งเสียงดีใจเฮพร้อมกัน แล้วกรูกันไปรดน้ำต้นไม้ ฉันหาข้อมูลกับนักเรียนในห้องถึงพฤติกรรมของอ้อย และสังเกตการอยู่ร่วมกันกับเพื่อน จึงได้ข้อมูลว่า อ้อยเข้ากับเพื่อนไม่ได้ เพราะเห็นแก่ตัวไม่มีใครอยากคบด้วย อ้อยปากร้ายชอบด่าเพื่อนด้วยคำหยาบ อ้อยเป็นลูกไม่มีพ่อ พ่อทิ้งแม่ไปมีภรรยาใหม่ ไม่เคยสนใจชีวิตความเป็นอยู่ของอ้อย บ้านอ้อยเป้นกระท่องหลังเล็ก ๆ อยู่ชายทุ่งอาศัยอยู่กับแม่ 2 คน แม่มีอาชีพรับจ้างทั่วไป
วันรุ่งขึ้นหลังเลิกโรงเรียน เมื่อเพื่อนนักเรียนทุกคนกลับบ้านกันหมดแล้ว อ้อยจัดมุมหนังสือเสร็จเรียบร้อยโดยไม่ต้องให้บอก “ฉันจึงเรียกอ้อยมานั่งใกล้ ๆ มือหนึ่งโอบไหล่ อีกมือหนึ่งจับมืออ้อยเบา ๆ แล้วถามอ้อยว่า….. “หนูไม่รู้ตัวใช่ไหม ที่หนูหยิบของเพื่อนมาใช้..หนูไม่ได้ตั้งใจทำใช่ไหมลูก” ฉันเปลี่ยนจากเอามือโอบไหล่มาลูบผม และมองหน้าอ้อยด้วยสายตาเป็นมิตร…”
อ้อยพยักหน้าท่าทางเกร็งและพูด “ค่ะ” เสียงอ่อย ๆ จนแทบจะไม่ได้ยิน…ฉันจึงบอกกับอ้อยว่า “หนู คนที่รู้จักตนเองคือคนฉลาด คนที่เอาชนะตัวเองได้ ถือคนเข้มแข็ง คนเราเลือกเกิดไม่ได้ แต่ความดี ความชั่วเราเลือกได้ การเลือกทำดีจะเป็นตัวชี้วัดศักดิ์ศรีของความเป็นคน เราต้องอยู่กับความจริง อย่าโกหกตัวเอง อย่าท้อแท้กับโชคชะตาที่เราเกิดมาในสภาพเช่นนี้ เพราะถ้าเรามองไปให้กว้าง ๆ รอบตัวเรา ก็ยังมีคนที่ทุกข์ยาก ลำบากกว่าเราแย่กว่าเราอีกมาก ใจที่ไม่สู้ชีวิต ความคิดที่ขาดความนับถือตัวเอง ปล่อยปละละเลยตัวเอง มันจะฉุดดึงชีวิตของเราให้ตกต่ำนะลูก”
อ้อยมีสีหน้าเบิกบาน และมีรอยยิ้มที่มุมปาก ฉันชวนอ้อยกลับบ้านหลังจากคุยกันรู้เรื่องแล้ว เมื่อมาถึงบ้านแม่ของอ้อยให้การต้อนรับด้วยความขอบคุณ ฉันได้รับข้อมูลที่เป็นจริงจากแม่ของอ้อย และเพื่อนบ้าน ฉันจึงได้ช่วยเหลือและเป็นกำลังให้อ้อยมาโดยตลอด
จากเหตุการณ์ที่สับสนวุ่นวายของอ้อยผ่านไป อ้อยได้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้นมาโดยลำดับ อ้อยเป็นตัวอย่างเด็กดี เรียนเก่ง สร้างชื่อเสียงให้กับโรงเรียนจนเป็นที่ประจักษ์
วันหนึ่ง ฉันได้รับเอกสารจากมูลนิธิสำนึกรักบ้านเกิดส่งถึงโรงเรียน ให้ประชาสัมพันธ์นักเรียนได้เขียนเรียงความเล่าชีวิตความเป็นอยู่ และความคิดในการมีส่วนร่วมพัฒนาท้องถิ่นและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในชุมชน เพื่อขอรับทุนสนับสนุนการศึกษา ฉันให้อ้อยเขียนเล่าชีวิตจริงที่เกิดขึ้น อ้อยเขียนเล่าได้ลึกซึ้ง มองเห็นภาพแห่งความเป็นจริง มูลนิธิสำนึกรักบ้านเกิด จึงพิจารณาให้อ้อยได้รับทุนการศึกษา ตั้งแต่ชั้น ม.1 จนถึงระดับปริญญาตรี ได้ดูแลด้านอุปกรณ์การเรียน และส่งเสริมให้อ้อยทำกิจกรรมกลุ่มร่วมกับมูลนิธิอยู่เสมอ ชีวิตของอ้อยดีขึ้น ทั้งด้านที่อยู่อาศัย และความเป็นอยู่ อ้อยเข้มแข็ง มีความคิดเป็นผู้ใหญ่ รู้จักยึดมั่นความดีเป็นที่พึ่ง
ฉันมีความภาคภูมิใจมากที่เห็นการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีของอ้อย ทุก ๆ ปีในวันแห่งความรัก วันขึ้นปีใหม่ หรือวันครู ฉันจะได้รับการ์ดอวยพรที่จ่าหน้าซอง ถึง อาจารย์แม่ และลงท้าย จากลูกอ้อย
ศรัทธาเกิดจากความจริงใจ เมื่อครูศรัทธาต่ออาชีพ ศรัทธาต่อวิญญาณแห่งความเป็นครู จำเป็นต้องมีความอดทนต่อการอบรมบ่มนิสัยนักเรียน อดทนต่อการรักษาคุณธรรมของครู มีความเห็นอกเห็นใจ คอยปลอบใจในยามที่นักเรียนทุกข์ใจ ให้คำแนะนำที่ดี เป็นกำลังใจในยามตกยาก ไม่ด่วนซ้ำเติมต่อความผิดพลาด จะช่วยจุดประกายความคิด สู่ชีวิตที่ดีของนักเรียน เหล่านั้นได้ ท่าทีบางอย่าง คำพูดบางคำ ไม่อาจใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินว่าเขาเป็นคนไม่ดีได้
เข้ามาเยี่ยมชมครับอาจารย์