สัญลักษณ์ที่โดดเด่นคือองศ์พระบรมธาตุอยู่ภายในวัดที่ได้รับอิทธิพลทางศิลป์มาจากเกาะศรีลังกานั้นแล

วันนี้ขอเล่าถึงรัฐทางภาคใต้ของไทยช่วงพุทธศตวรรษที่ 18  นั้นเกิดมาจากเมืองท่าทางการค้าขายโดยเฉพาะทางทะเลฝั่งอ่าวไทยจนกลายมาเป็นเมืองที่สำคัญยิ่งทางประวัติศาสตร์ โดยมีตราประจำเมืองตามปีนักษัตรนั้นคือแคว้นนครศรีธรรมราช  มีเมือง 12 เมือง อย่าง ชุมพร  กระบี่  ตะกั่วป่า  สะอุเลา  บันท้ายสมอ  พัทลุง  สายบุรี  ปัตตานี  ไทรบุรี  ปาหัง  และกลันตัน

นอกจากนั้นยังเป็นศูนย์กลางพระพุทธศาสนามาจากเกาะศรีลังกาเป็นสายเถรวาท มีหลักฐานในหลักศิลาจารึกที่ 1 อ้างทำนองว่า...บรรดาพระเถระที่มาอยู่ในเมืองสุโขทัยนี้ทั้งหลายปู่ครูล้วนลุกมาจากเมืองนครศรีธรรมราชทั้งนั้น...แม้ความเชื่อการสร้างพระพุทธสิหิงค์  ก็มีจุดเริ่มทางความเชื่อมาจากเมืองนครศรีธรรมราชนี้เอง  ยังมีความเชื่อทางศาสนาพราหมณ์  และพระพุทธศาสนาฝ่านมหายานรวมอยู่ด้วย

ในราวพุทธศตวรรษที่ 19 แคว้นนครศรีธรรมราชได้รวมเอาส่วนหนึ่งของกรุงศรีอยุธยามาไว้ครอบครองและยังคงมีบทบาทสำคัญต่อมาจนถึงยุคกรุงรัตนโกสินทร์

ในความเป็นศูนย์กลางของเมืองโบราณที่ส่องแววให้เห็นเด่นชัดยังคงมีให้เห็นในประเพณีการทำบุญสารทเดือน 10 ที่กระทำกันตามวัดสำคัญต่าง ๆ อย่างวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร อ. เมือง จ. นครศรีธรรมราชโดยมีสัญลักษณ์ที่โดดเด่นคือองศ์พระบรมธาตุอยู่ภายในวัดที่ได้รับอิทธิพลทางศิลป์มาจากเกาะศรีลังกานั้นแล