การหมั่นฝึกฝนจิตใจให้ละเอียดประณีตนี้ ให้คุณแก่ชีวิตสุดประมาณ แม้ผมจะยังไปไม่ไกลนัก แต่ก็ช่วยให้ชีวิตมีความสุขง่าย พอใจง่าย เห็นความงดงามของสรรพสิ่งง่ายขึ้น ในภาษา KM คือเห็น SS – Success Story ง่ายขึ้น ทำให้ชีวิตมีพลังมาก

          ตั้งแต่เด็ก อายุไม่ถึง ๑๐ ขวบ   ผมสังเกตตนเองว่าเป็นคนไม่รอบคอบ  ไม่ละเอียดลออ   จึงหมั่นบอกตัวเองให้ฝึกความรอบคอบ

          สมัยเรียนที่ จุฬาฯ และศิริราช ผมเขียนล้อมกรอบคำว่า “ละเอียด อดทน พากเพียร เข้มแข็ง” ไว้บนปกรองหนังสือทุกเล่ม   และตามสมุดจดวิชาต่างๆ    เพื่อเอาไว้เตือนใจตนเอง ให้หมั่นปรับปรุงตนเอง

          จะเห็นว่า “ละเอียด” เป็นคำแรก

          ผมไม่เคยพอใจความเป็นคนละเอียดของตนเองเลย   เพราะสังเกตเห็นอยู่เรื่อย ว่าในบางเรื่อง เพื่อน หรือคนที่ผมได้พบเห็น เขาละเอียดกว่าผมมาก   ผมก็จดจำเอามาฝึกหัด

          ที่จริงนอกจากละเอียดแล้ว มีความประณีตตามมาด้วย   จะทำอะไร ผมฝึกทำอย่างประณีต

          ตอนปิดเทอมหลังจบ ปี ๑ ที่ศิริราช   ศ. นพ. ชูศักดิ์ เวชแพศย์ จึงชวนให้ช่วยเขียน sheet วิชาสรีรวิทยา   สำหรับโรเนียวแจก นศพ. ปี ๑ รุ่นหลัง    และปิดเทอมหลังจบปี ๒  อ. หมอประเวศ ประกาศหา นศพ. มาช่วยทำวิจัย G6PD   เพื่อนชวนผมไปสมัคร    และเมื่อไปประชุม ท่านก็บอกว่ามี ๒ งาน คืองาน lab screening  กับงาน lab quantitative   สำหรับงานหลังต้องการคนที่มีความละเอียด   เพื่อนๆ ชี้มาที่ผม   ผมจึงได้ทำ lab วัดปริมาณ G6PD ในเม็ดเลือดแดง

          ผลงานคงจะไม่เลวนัก   ตอนอยู่ปี ๓ ผมได้นำเสนอผลงานวิจัยเล็กๆ นี้ในที่ประชุมวิชาการ    และทำให้ อ.หมอประเวศ ชวนให้ผมไปเรียนต่อวิชา Human Genetics ซึ่งเป็นวิชา basic science หลังจบ อินเทิร์น   แล้วชีวิตการทำงานของผมก็ค่อยๆ หักเหไปเรื่อยๆ ออกจากอาชีพแพทย์    จนเป็นอย่างทุกวันนี้

          ความละเอียดรอบคอบมีหลายด้าน   ด้านหนึ่งที่ผมเอาใจใส่คือด้านจิตใจของตนเอง    ซึ่งมองมุมหนึ่ง มันคือสติ หรือความรู้ตัวว่ากำลังทำอะไรอยู่   และกำลังเอาใจใส่รายละเอียด หรือหัวใจของเรื่องอย่างถูกต้องแม่นยำหรือไม่   ผมพบว่า หลายครั้งจิตใจของผมขาดความละเอียดรอบคอบ   หลงกระโจนไปตามแรงดึงดูดบางอย่าง    ซึ่งมักจะเป็นแรงของกิเลสตัณหาอันได้แก่ความเห็นแก่ตัวนั่นเอง  

          การหมั่นฝึกฝนจิตใจให้ละเอียดประณีตนี้ ให้คุณแก่ชีวิตสุดประมาณ   แม้ผมจะยังไปไม่ไกลนัก   แต่ก็ช่วยให้ชีวิตมีความสุขง่าย พอใจง่าย เห็นความงดงามของสรรพสิ่งง่ายขึ้น   ในภาษา KM คือเห็น SS – Success Story ง่ายขึ้น   ทำให้ชีวิตมีพลังมาก

 

วิจารณ์ พานิช
๓๐ ส.ค. ๕๒