เป็นสิ่งสูงสุดมีอยู่โดยไม่ขึ้นกับการรับรู้

ช่วงนี้มีเรื่องเล่านักปรัชญาอินเดียต่อจากตอนที่ผ่านมา  ตามมุมคิดของกฤษณจันทระ  ภัฏฏาจารย์  กล่าวทำนองว่า...

เรื่องของพระเป็นเจ้าหรือสิ่งสูงสุดทางศาสนาสายเทวนิยมนี้เป็นสิ่งที่นิยามไม่ได้ ( indefinite )  คือแม้การพิจารณาของผู้รับรู้ ( subjective ) หรือแม้แต่เป็นสิ่งมีอยู่โดยไม่ขึ้นกับการรับรู้ ( objective ) คือนิยามไม่ได้ทั้งสองอย่างนั้น  แต่อาจนิยามในเชิงลบได้ ( negative )และอยู่เหนือภาวะทั้ง 2 นั้นก็เป็นไปได้

 

อย่างไรก็ตามสิ่งสูงสุดดังกล่าวนั้นเท่าที่เราจะมีปัญญากล่าวถึงได้ก็คือสภาพทางนามธรรม 3 อย่าง คือ ความจริง  ( truth )ที่เราพิจารณารับรู้ เสรีภาพ ( freedom ) เป็นสิ่งสูงสุดมีอยู่โดยไม่ขึ้นกับการรับรู้และคุณค่า ( value )  ที่เป็นสิ่งสูงสุดว่างจากทั้ง 2 สิ่งดังกล่าวมาแล้ว 

 ในสภาพทั้ง 3 อย่างนี้มีความแตกต่างกันตามสถานะ  ดังนั้นอาจจะกล่าวได้ว่า...พระเป็นเจ้าคือความจริง  พระเป็นเจ้าคือเสรีภาพ  และพระเป็นเจ้าคือคุณค่า...นั้นแล.