การดูแลช่วยเหลือนักเรียน คือ การส่งเสริม พัฒนา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาเพื่อให้นักเรียนได้พัฒนาเต็มตามศักยภาพ มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ มีภูมิคุ้มกันทางจิตใจที่เข็มแข็ง คุณภาพชีวิตที่ดี มีทักษะการดำรงชีวิต และรอดพ้นจากวิกฤติทั้งปวง...

    วันนี้ผู้เขียนได้รับมอบหมายให้เดินทางไปปฏิบัติราชการ ในฐานะกรรมการศูนย์คลินิกระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน อำเภอปากชม ณ โรงเรียนปากชมวิทยา อ.ปากชม จ.เลย เพื่อประชุมปรึกษาหารือและประเมินผลการดำเนินงานของโรงเรียนในเขตพื้นที่ อำเภอปากชม

   ทั้งนี้ ศูนย์คลินิกฯ อำเภอปากชม มีโรงเรียนที่อยู่ในเขตพื้นที่บริการทั้งหมด 31 โรงเรียน แบ่งเป็นโรงเรียนระดับประถมศึกษา จำนวน 20 แห่ง โรงเรียนขยายโอกาสฯ จำนวน 8 แห่ง และโรงเรียนมัธยมศึกษา จำนวน 3 แห่ง

   ในปีการศึกษา 2552 สำนักงานเขตพื้นที่ฯ มีนโยบายและสั่งการให้ศูนย์คลินิกฯ อำเภอปากชม ได้ประเมินผลการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่ เพื่อรับการคัดเลือกเป็นโรงเรียนที่สามารถจัดดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในระดับยอดเยี่ยม ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ โรงเรียนประถมศึกษา โรงเรียนขยายโอกาสฯ และโรงเรียนมัธยมศึกษา

   จากการประเมินผลการดำเนินงานของโรงเรียนต่างๆ และการออกนิเทศฯ โรงเรียนบางแห่ง พบว่า โรงเรียนขาดความรู้ความเข้าใจและสับสน ในเกณฑ์การประเมินการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงเกณฑ์การประเมินทุกๆ ปี จากเขตพื้นที่การศึกษา ยกตัวอย่าง คือ เกณฑ์การประเมินฯ ปีงบประมาณ 2552 กับ เกณฑ์การประเมินฯ ปีการศึกษา 2552...

   ผู้เขียนจึงได้นำแบบประเมินสองชุด มาพิจารณาว่ามีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร

   - ชุดที่ 1 แบบประเมินสถานศึกษาที่ดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ปีงบประมาณ 2552 พบว่า มีการแบ่งรายการประเมิน ดังนี้

      ด้านที่ 1 คุณภาพผู้เรียน มี 4 ตัวชี้วัด  6 รายการประเมิน

      ด้านที่ 2 กระบวนการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน มี 3 ตัวชี้วัด 10 รายการประเมิน

      ด้านที่ 3 บุคลากร มี 3 ตัวชี้วัด 8 รายการประเมิน

   - ชุดที่ 2 แบบประเมินผลการส่งเสริมสนับสนุนระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา พบว่า มีการแบ่งรายการประเมิน ดังนี้

      ด้านที่ 1 ด้านปัจจัย มี 3 ตัวชี้วัด 12 รายการประเมิน

      ด้านที่ 2 ด้านกระบวนการ มี 6 ตัวชี้วัด  25 รายการประเมิน

      ด้านที่ 3 ด้านผลผลิต มี 3 ตัวชี้วัด 12 รายการประเมิน

    ...ดังนั้น เพียงดูรายละเอียดคร่าวๆ ก็ทำให้คนทำงานรู้สึกสับสนว่า การดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน จริงๆ แล้ว จะต้องทำตามแบบประเมินฯ ฉบับไหน? ที่ได้มาตรฐานที่สุด...

     ผู้เขียนก็มีความคิด...เช่นนั้น เหมือนกันในฐานะผู้ปฎิบัติงานอย่างต่อเนื่อง แต่ต้องทำงานสับสนที่ในแต่ละปีมีเกณฑ์การประเมินที่ไม่ต่อเนื่องกัน ก็คงทำให้การทำงานนั้นมีความ...ยุ่งยากมากขึ้น เกินความจำเป็น  ทั้งที่ "ภาระงานสอนของครู" ก็มากพออยู่แล้ว...

     วันนี้ จึงหาเวลา...มาสืบค้นข้อมูล "มาตรฐานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน" จึงนำมาเผยแพร่ต่อ ดังนี้

มาตรฐานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 
             มาตรฐานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน เพื่อการประกันคุณภาพระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ของสถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีทั้งหมด 3 มาตรฐาน 12 ตัวชี้วัด แบ่งออกเป็น 3 ด้าน
             1.  มาตรฐานด้านนักเรียน มี 1 มาตรฐาน 5 ตัวชี้วัด เน้นให้นักเรียนสามารถพัฒนาตนเองได้ตามศักยภาพ และสามารถปรับตัวอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข 
             2.  มาตรฐานด้านกระบวนการ มี 1 มาตรฐาน 3 ตัวชี้วัด เน้นให้มีการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 
             3.  มาตรฐานด้านปัจจัย มี 1 มาตรฐาน 4 ตัวชี้วัด เน้นให้มีสื่อ บุคลากร เครื่องมือ เพื่อการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน

มาตรฐานด้านนักเรียน

มาตรฐานที่ 1 นักเรียนสามารถพัฒนาตนเองได้ตามศักยภาพและสามารถปรับตัวอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข

                 ตัวชี้วัดที่ 1 รูจักตนเองและพึ่งตนเองได้ 
                 ตัวชี้วัดที่ 2 มีสุขภาพกาย สุขภาพจิต และสุขลักษณะนิสัยที่ดี 
                 ตัวชี้วัดที่ 3 มีทักษะชีวิตและสามารถหลีกเลี่ยง ป้องกันภัย อันตราย และพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ 
                 ตัวชี้วัดที่ 4 เป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว ชุมชน และสังคม 
                 ตัวชี้วัดที่ 5 มีเจตคติที่ดี และมีทักษะพื้นฐานในการประกอบอาชีพ

มาตรฐานด้านกระบวนการ

มาตรฐานที่ 2 มีการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือ

                 ตัวชี้วัดที่ 1 มีการวางระบบบริหารจัดการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 
                 ตัวชี้วัดที่ 2 มีการดำเนินงานตามระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
                              2.1 มีการรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล 
                              2.2 มีการคัดกรองนักเรียน 
                              2.3 มีการส่งเสริมพัฒนานักเรียนที่หลากหลาย 
                              2.4 มีการป้องกัน ช่วยเหลือ และแก้ไข 
                              2.5 มีการส่งต่อนักเรียนที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาอย่างเป็นระบบ และมีเครือข่ายสหวิชาชีพ 
                 ตัวชี้วัดที่ 3 มีการนิเทศ กำกับ ติดตาม ประเมินผล รายงานผล และพัฒนาระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน

มาตรฐานด้านปัจจัย

มาตรฐานที่ 3 มีบุคลากร สื่อ เครื่องมือ เพื่อการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน

                 ตัวชี้วัดที่ 1 ผู้บริหารเป็นผู้นำในการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 
                 ตัวชี้วัดที่ 2 ครูมีความสารถในการดำเนินงานตามระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 
                 ตัวชี้วัดที่ 3 ผู้ปกครอง ชุมชน ให้ความร่วมมือเอาใจใส่ดูแลช่วยเหลือนักเรียน 
                 ตัวชี้วัดที่ 4 มีสื่อ เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน

    ตามความคิดเห็นของผู้เขียน สรุปได้ว่า การดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนของผู้รับผิดชอบงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน นั้น  หากปฏิบัติตามเกณฑ์มาตรฐานฯ ที่กำหนดไว้ ก็น่าจะเพียงพอแล้ว...ส่วนที่เพิ่มขยายออกไป อาจเป็นเพราะต้องการเพิ่มข้อมูลเพื่อการวิจัยหรืออื่นๆ ซึ่งก็เป็นเฉพาะกรณีไป เราก็เติมเต็มได้ ภายหลังก็แล้วกัน...

    หากผู้ปฏิบัติงานท่านใดที่ต้องการข้อมูล "มาตรฐานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน"  เพิ่มเติม ในส่วนของเกณฑ์การประเมิน ในแต่ละตัวชี้วัด สามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ที่ลิงค์ไว้ให้นะคะ 

     บันทึกนี้ ผู้เขียนบันทึกไว้เพียงเท่านี้ ท่านใดที่สนใจจะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเรื่อง "ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน" ฝากแสดงความคิดเห็นไว้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันคะ...

*_*