วันที่ ๓๑ ก.ค. ๕๒ ผมไปร่วมกระบวนการทางสังคมที่นครสวรรค์ ร่วมกับทีมบริหารมหาวิทยาลัยมหิดล    เพื่อขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตนครสวรรค์   ที่จริงผมใช้ iPAQ PDA จดรายละเอียดไว้อย่างดี    แต่โชคร้ายเมื่อถ่ายเข้าคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊คมันกลายเป็นตัวยึกยือ ให้นักคอมพิวเตอร์ประจำบ้านช่วยกู้ก็ไม่ฟื้น   และใน PDA ผมก็ลบไปแล้วด้วยความประมาท   บันทึกนี้จึงมาจากความจำ และจากรูปที่ถ่ายไว้

          คนที่มีความทรงจำยาวและครบถ้วนบอกว่าวิทยาเขตนครสวรรค์เริ่มตามนโยบายรัฐบาลเมื่อกว่าสิบปีก่อน   ที่สนองข้อเรียกร้องของจังหวัดที่ไม่มีมหาวิทยาลัยด้วยนโยบายวิทยาเขต ไอที   มหิดลรับมา ๓ จังหวัด คือ กาญจนบุรี  นครสวรรค์  และอำนาจเจริญ   รัฐบาลมาแล้วก็ไป นโยบายแบบเร่งรัดก็ไปด้วย   แต่ความต้องการของคนยังอยู่ ความสัมพันธ์ระหว่างมหาวิทยาลัยกับคนท้องถิ่นยังอยู่   และนโยบายแบบหาเสียงก็กลายเป็นภาพมหาวิทยาลัยที่ชุมชนท้องถิ่นต้องการ ที่ไม่ใช่วิทยาเขต ไอที   แต่เป็นมหาวิทยาลัยจริงๆ

          สังคมไม่ได้หยุดนิ่ง เวลานี้นครสวรรค์มีมหาวิทยาลัยอยู่แล้วถึง ๓ แห่ง   คือ มรภ. นครสวรรค์ กับ ม. เอกชนอีก ๒ แห่ง คือ ม. เจ้าพระยา กับ ม. ภาคกลาง    ภาพเด็กไม่มีที่เรียนมหาวิทยาลัยหมดไปแล้ว ทั้งในนครสวรรค์และในประเทศไทย

          วิทยาเขตนครสวรรค์ที่ได้รับจัดที่ให้อยู่ในบึง ทางน้ำหลากสู่บึงบอระเพ็ด ชื่อบึงเสนาท จึงเผชิญความยากเข็ญทั้งจากน้ำท่วมในหน้าน้ำ และจากคำตำหนิติเตียนระดับชาติ ว่า ม. มหิดลที่มีคณะสิ่งแวดล้อมที่มีชื่อเสียงที่สุดในประเทศไทยเข้าไปอยู่ในพื้นที่ชุ่มน้ำที่ตามหลักวิชาแล้ว จะต้องอนุรักษ์ไว้ ได้อย่างไร   และโดนทั้งการยื่นคำขาดทางกฎหมายห้ามใช้พื้นที่เกินที่ใช้อยู่แล้ว ๓๒ ไร่  

          หลังไปดูพื้นที่และศึกษารายละเอียดแล้วเราก็บอกชาวนครสวรรค์ว่า ถ้าจะสร้างมหาวิทยาลัยแบบเต็มรูปก็ต้องหาที่ใหม่    ที่นิดเดียวในบึงที่มีอยู่จะใช้ประโยชน์ตามที่เหมาะสม เพราะข้อดีคืออยู่ใกล้เมือง

          ในที่สุดทางนครสวรรค์ก็หาที่ได้ที่อำเภอเขาทอง   ชัยภูมิดีด้วยประการทั้งปวง เป็นที่สูง อยู่เชิงเขา    พื้นที่ ๑,๐๐๐ ไร่ ขนาดกำลังพอเหมาะ   นอกจากได้ที่แล้วยังได้คนด้วย คือ นพ. สมพงษ์ ยูงทอง ศัลยแพทย์ทางสมองที่เป็นคนปากน้ำโพ และเป็นนักกิจกรรมเพื่อสังคมที่รู้จัดเชื่อถือกันกว้างขวาง    รวมทั้งผมเองก็เชื่อถือความเป็นคนซื่อสัตย์และเห็นแก่สังคมส่วนรวมด้วย    เข้ามาบรรจุเป็นผู้ช่วยอธิการบดี เพื่อรับผิดชอบการจัดตังวิทยาเขตเขาทองโดยตรง  

          ผู้ที่เป็นตัวตั้งตัวตีหาพื้นที่คือท่านนายก อบจ.   ดังนั้นในเวทีวันนี้และก่อนหน้านี้ผมจึงได้เห็นอาการต่อสู้ทางการเมืองในนครสวรรค์ชัดเจน   มี สส. ออกมาโวยวายไม่เห็นด้วยกับการย้ายจากบึงไปภูเขา ว่าที่เดิมดีอยู่แล้ว    มีคนมาพูดอ้อมๆ ต้องการให้ยังใช้ที่เดิม   อาการที่ออกมีเรื่องผลประโยชน์ส่วนตัวชัดเจน   รวมทั้งที่ใหม่ก็มีคนเก็งกำไรไปซื้อที่ดินกันแล้ว    มีคนพูดในที่ประชุมว่าราคาที่ดินขึ้นไป ๒๐ เท่า    ในสังคมแห่งความโลภและเห็นแก่ตัว การทำงานเพื่อประโยชน์ส่วนรวมมันยากเช่นนี้เอง    แต่ผมก็ยังหวังว่าคนนครสวรรค์ที่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมจะชนะ   ธรรมต้องชนะอธรรม 

          ตอน อ. นพ. สมพงษ์โยนลูกมาให้ผมกล่าวปิด   ผมได้ชี้ให้เห็นว่า การจะตั้งมหาวิทยาลัยที่มีคุณภาพต้องการองค์ประกอบหลายด้าน   มหาวิทยาลัยมหิดลมีความรู้ทางวิชาการและความรู้ด้านการจัดการมหาวิทยาลัยคุณภาพสูง    มหาวิทยาลัยที่จะตั้งที่นครสวรรค์นี้เป็นของชาวนครสวรรค์ ไม่ใช่ของมหาวิทยาลัยมหิดล   คนนครสวรรค์ต้องเป็นเจ้าของ ต้องตัดสินใจเองว่าต้องการมหาวิทยาลัยแบบไหน   ถ้าเป็นแบบเน้นวิชาการ เน้นคุณภาพสูง มหิดลก็มีสามารถเข้ามารับใช้บางส่วนได้   แต่ความพร้อมใจของชาวนครสวรรค์ เป็นปัจจัยสำคัญที่สุด   หากชาวนครสวรรค์ยังไม่พร้อมใจ    ยังมี สส. นครสวรรค์ไปกล่าวคำไม่สุภาพต่ออธิการบดีในที่ประชุมกรรมาธิการงบประมาณถึง ๒ ครั้งในต่างวันกัน   และกลั่นแกล้งไม่ผ่านงบประมาณด้วย   ก็แสดงความไม่พร้อมใจ   และกลายเป็นว่ามหาวิทยาลัยมหิดลต้องเดือดร้อนจากการมาทำประโยชน์แก่จังหวัดนครสวรรค์    เดือดร้อนจาก สส. ที่คิดต่างออกไป   ซึ่งไม่ทราบว่าเป็นความคิดที่เป็นประโยชน์ส่วนรวมหรือเพื่อผลประโยชน์ทางการเมืองหรือผลประโยชน์ของตนเอง    ทางมหาวิทยาลัยมหิดลไม่สามารถทำอะไร สส. ผู้นี้ได้   แต่คนนครสวรรค์มีอำนาจทำได้โดยไม่เลือก สส. คนนี้ในการเลือกตั้งครั้งต่อไป   หากเห็นว่า สส. คนนี้ประพฤติตนไม่เหมาะสม   สส. ผู้นี้มีคนกระซิบว่าชื่อขึ้นต้นด้วย น

          การตั้งหน่วยงานขนาดใหญ่ และชัยภูมิ และองค์ประกอบต่างๆ มีส่วนเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ส่วนตัวของผู้คนมากมาย   เป็นเรื่องซับซ้อนมาก   ผมไปเห็นและเข้าใจว่าการทำงานชิ้นนี้ ไม่ใช่เพียงงานบริหารและวางรากฐานวิชาการ    แต่มีงานต่อสู้กับกิเลสตัณหามนุษย์อยู่ด้วย   การทำงานนี้ยังต้องการ socialization อีกมาก  

วิจารณ์ พานิช
๑ ส.ค. ๕๒

ไปดูพื้นที่เขาทอง ด้านหลังส่วนติดเชิงเขา 

คนซ้ายคือ นพ. สมพงษ์ คนขวาเป็น อบจ. เขตเขาทอง

นายก อบต. กรรมการ อบจ.

และคหบดี มายกป้ายสนับสนุนการตั้งมหาวิทยาลัยมหิดลที่เขาทอง

ไปเยี่ยมเรียนรู้กิจการศูนย์ผลิตแพทย์ที่ รพ. นครสวรรค์ประชารักษ์

มหกรรมยกป้ายที่หน้าวิทยาลัยพยาบาล

วงแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นที่วิทยาลัยพยาบาล คนเสื้อเขียวคือนายก อบจ.

สมาคมศิษย์เก่า ม. มหิดล จ. นครสวรรค์ก็มาต้อนรับ และสนับสนุน

ห้องประชุมประชาพิจารณ์ที่โรงแรมพิมาน ที่มีการโต้แย้งแสดงผลประโยชน์ขัดกัน