“สภา” ตามแนวพุทธ
ช่วงนี้ เป็นช่วงที่ผู้คนกำลังสนใจ ในเรื่องสภาองค์กรชุมชน หากใครไม่รู้เรื่องนี้เลยถือว่าเชยที่สุด จัดเป็นประเภทตกขบวนไปได้เลย วันนี้เลยมีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อย เกี่ยวกับสภาทางพุทธศาสนา ในโขมทุสสูตร ที่น่าสนใจจะนำมาเล่าสู่กันฟัง พอให้เพื่อนๆ พี่น้อง ได้เห็นหลักของสภา ในทางพุทธศาสนา ซึ่งพระพุทธเจ้าสอนมากว่าสองพันปี
สมัยหนึ่ง พระพุทธเจ้า ประทับอยู่ที่นิคมสร้างตนเอง ชื่อโขมทุสะ ของพวกศากยะ (ญาติของพระพุทธเจ้า) เช้าวันหนึ่งเสด็จกลับจากการไปบิณฑบาต พวกเจ้าศากยะ พรามหณ์ คหบดี และชาวบ้านกำลังประชุมสภาด้วยกิจบางอย่าง ช่วงเวลานั้น ฝนตกประปราย พระพุทธเจ้าจึงเสด็จหลบฝนเข้าไปในเขตสภา ท่านสภาผู้ทรงเกียรติพอเห็นพระเข้ามาในเขตสภา เลยไม่พอใจ กล่าวกันขึ้นมาว่า พวกนักบวชหัวโล้นเหล่านี้รู้จักธรรมของสภารึเปล่า ? จากนั้นพระองค์ก็ทรงรับสั่งกับผู้คนในสภา เมื่อกล่าวธรรมจบลง สภาทั้งหมดก็กราบทูลชื่นชม ขอแสดงตนนับถือพระรัตนตรัยร่วมกัน
พุทธภาษิตหลักๆ ในวันนั้น ที่พระองค์ตรัสกับที่ประชุมสภา คือ
เนสา สภา ยตฺถ น สนฺติ สนฺโต แปลความว่า ที่ประชุมใด ไม่มีสัตบุรุษ ที่ประชุมนั้น มิใช่สภา สัตบุรุษทั้งหลาย ย่อมไม่กล่าวอะไร โดยอิงราคะ โทสะ และโมหะ
ความหมายที่ว่า สัตบุรุษ หรือคนดีนั้น มีคุณสมบัติที่ดูกันได้ 7 ประการ ทางธรรมะ เรียกสัปปุริสธรรม 7 คือ
1. ธัมมัญญุตา รู้เหตุ (รู้ว่าอันไหนจะเกิดผลดี อันไหนจะเกิดผลเสีย)
2. อัตถัญญุตา รู้ผล (รู้ว่าผลจะดี ต้องมาจากเหตุที่ดีเป็นต้น)
3. อัตตัญญุตา รู้ตน (รู้ว่าตนเองมีความรู้ ความสามารถและเป็นคนแบบไหน)
4. อัตตัญญุตา รู้จักประมาณ (คือ ความพอดี พอเหมาะในด้านต่างๆ)
5. กาลัญญุตา รู้กาล (ว่าเวลาไหนควร เวลาไหนไม่ควรอย่างไร)
6. ปริสัญญุตา รู้จักชุมชน สังคม (รู้ว่าควรปฏิบัติต่อเขาอย่างไร)
7. ปุคคลัญญุตา รู้จักบุคคล (เข้าใจความแตกต่างเฉพาะบุคคลอย่างไร)
การประชุมกัน ต้องอาศัยการพูดคุยสื่อสาร ซึ่งคนที่พูดในที่ประชุม ต้องไม่พูดอิงราคะ คือ ความรัก ชอบพอเป็นการส่วนตัว ต้องไม่พูดอิงโทสะ คือ ความไม่ชอบ ไม่พอใจ เป็นการส่วนตัว ต้องไม่พูดอิงโมหะ คือ สักแต่ว่าพูด โดยไม่รู้ข้อเท็จจริง
ดังนั้น ชอบพอส่วนตัว แม้รู้ว่าผิด ก็ยังพูดเข้าข้าง ไม่ชอบกันส่วนตัว แม้รู้ว่าถูก ก็ไม่ยอมพูดเข้าข้าง ส่วนพูดแบบโง่นั้น แม้ไม่เข้าข้างใคร ไม่กระทบใคร แต่ไม่เป็นผลดี เพราะทำให้เสียความรู้สึกและเสียเวลา นี่แหละครับสภาแบบพระพุทธเจ้า
ประยงค์ครับ
สวัสดีครับชาวบ้านเลือกขอชื่นชม ที่ให้ข้อคิด และจุดประกายที่ทำให้ชุมชนบ้านเลือกเกิดการพัฒนา