ผลงานเด่นของปราชญ์ชาวบ้านที่ชื่อถวิล สีวังแห่งบ้านสามง่าม
คุณถวิล สีวัง เป็นหนึ่งในทีมงานปราชญ์ชาวบ้านที่กำแพงเพชร ที่กระผมได้เฝ้าติดตามผลงานเด่นของเขาว่าเขามีองค์ความรู้ในการลดต้นทุนการผลิตข้าว ได้จริง จากการที่ทีมงานKM ของจังหวัดกำแพงเพชร ได้ทำการถอดบทเรียน(ถอดองค์ความรู้)ของคุณถวิล สีวัง เมื่อเดือนมีนาคม 2552 และทางสำนักงานเกษตรจังหวัดได้เชิญคุณถวิล สีวัง ไปเป็นวิทยากร และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างนักส่งเสริมการเกษตรในเวที การประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการระดับอำเภอ (DW)ณ.ห้องประชุมเทศบาลตำบลขาณุวรลักษบุรี อำเภอขาณุวรลักษบุรี เมื่อเดือนมิถุนายน 2552 จึงทำให้ทราบว่าคุณถวิล สีวัง เป็นแกนนำเกษตรกรที่ขยันออกไปแนะนำเพื่อนบ้านด้านการลดต้นทุนการผลิตข้าวอย่างจริงจัง
คุณถวิล สีวัง ได้เล่าให้ฟังว่า เมื่อ หลายปีก่อน ตนเองเคยผ่านการฝึกอบรมด้านหมอดินอาสา ของกรมพัฒนาที่ดินมาก่อน และใฝ่รู้ ใฝ่ทดลอง และสังเกต ในการทำนาแต่ละครั้ง เมื่อพบปัญหาด้านการผลิตข้าว ปลูกแล้วต้นข้าวไม่งาม เป็นโรค ผลผลิตก็ได้น้อย ก็ได้ทดลองตั้งแต่การเตรียมดิน การปรับปรุงบำรุงดิน การใช้พันธุ์ข้าว โดยเฉพาะได้เรียนรู้เรื่องจุลินทรีย์ในดินที่มีประโยชน์ จนได้ทดลองและลงมือทำจริงในการผลิตจุลินทรีย์จากหน่อกล้วย แต่ก็ได้ทดลองใช้มาหลายปีแล้ว ปรากฏว่าข้าวเจริญงอกงามดี ผลผลิตที่ได้ก็อยู่ในระดับที่พอใจ แต่ข้อสำคัญ ดินมีการปรับปรุงให้ดีขึ้น และส่งผลให้ลดต้นทุนการผลิตข้าวต่อไร่ลดลงจากเดิมได้จริง
คุณถวิล ยังได้เล่าให้ฟังต่อไปอีกว่า แต่เดิมเมื่อตนเองทำผลผลิตได้ดี ไปบอกชาวบ้านใกล้เคียงก็ไม่มีใครสนใจ เกษตรกรบางรายก็กล่าวหาว่าเป็นบ้าบ้าง บางครั้งตนเองได้ไปปฏิบัติงานในแปลง โดยถอนต้นข้าวที่ไม่งาม ไม่แข็งแรง มาตรวจดู และแสดงให้เกษตรกรเพื่อบ้านข้างเคียงได้เห็นลักษณะของรากจะไม่แข็งแรงมีสีดำ คล้ายกับเป็นโรค แต่ก็มองเห็นชัดเจนว่าเป็นโรค โดยนำไปเปรียบกับการต้นข้าวที่แข็งแรงสมบูรณ์ที่ถอนมาจากแปลงที่มีการปรับปรุงบำรุงดินแล้วมีการใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายฟางแล้ว โดยแนะนำและอธิบายให้เกษตรกรข้างเคียงได้เห็นและเข้าใจ แต่ก็ต้องยอมรับความเป็นจริงว่า เกษตรกรโดยทั่วไปจะไม่ยอมรับความรู้อะไรใหม่ที่จะมีการเปลี่ยนแปลง ในระยะเวลาสั้น หากต้องมีการลงมือทำแล้วเห็นผลเขาถึงจะยอมรับและนำไปทดลองทำในแปลงนาของตนเอง
แต่เมื่อปีที่ผ่านมามีเกษตรกรรายหนึ่งในบ้านสามง่ามนี้เอง ทำนาข้าวทุกครั้ง ข้าวที่ปลูกไม่งาม ผลผลิตที่ได้ก็ได้น้อย ขาดทุนอยู่รื่อยมา ตนเองจึงขอเช่าทำ แต่ก็เริ่มต้นด้วยการใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายฟาง และมีการพักดินเพื่อทำการปรับปรุงดิน ปรากฏว่า ต้นข้าวเจริญเติบโตงามมาก ผลผลิตก็มากกว่าที่เคยทำมา รู้ไหมครับว่า เจ้าของแปลงนาที่ผมเช่า เขาเสียดายและเขาพูดให้ผมฟังว่าถ้ารู้อย่างนี้จะไม่ให้เช่าทำและหากรู้ว่าการปรับปรุงดินโดยการใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายฟางข้าวแล้ว ได้ผลดีจริงเขาต้องทำตั้งนานแล้ว นี่เป็นคำยืนยันของเกษตรกรในชุมชนบ้านสามง่าม ณ.ปัจจุบันนี้ มีเกษตรกรในชุมชน และชุมข้างเคียง ที่ทราบข่าว ก็จะมาขอรับคำแนะนำในเรื่องวิธีการผลิตจุลินทรีย์จากหน่อกล้วยไว้ใช้เอง บางรายไม่มีวัสดุก็มาขอซื้อ แต่ตนเองก็จำหน่ายให้ในราคาต้นทุน ปัจจุบันมีเกษตรกรมาขอรับคำแนะเป็นจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ
ข้อสรุป จากทีมงานKM ของเราได้ไปพูดคุยโดยการถอดบทเรียน(องค์ความรู้) ของคุณถวิล สีวัง แห่งบ้านสามง่าม จึงทำให้ทราบว่า คุณถวิลเขามีผลงานเด่นคือเป็นผู้ปฏิบัติที่มีความรู้และประสบการณ์ด้านการผลิตน้ำหมักจากหน่อกล้วยและจุลินทรีย์ที่ย่อยสลายฟาง และเป็นทั้งแกนนำเกษตรกรด้านการทำนา โดยเฉพาะความรู้เรื่องการลดต้นทุนการผลิตข้าว เป็นทั้งวิทยากรออกไปแนะนำให้เกษตรกรเพื่อนบ้านทั้งในและนอกชุมชนอย่างต่อเนื่อง แทบจะไม่มีเวลาพักผ่อน ต้องขอชื่นชม คุณถวิล สีวัง ที่มีความขยันขันแข็ง สมกับเป็นปราชญ์ชาวบ้านแห่งกำแพงเพชรจริงๆและปัจจุบันยังผู้ประสานงานเครือข่ายครูติดแผ่นดินข้าวของตำบลวังบัว อ.คลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชรอีกด้วยครับ........
ข้อมูล;คุณถวิล สีวัง
บ้านเลขที่ 2 หมู่ 3บ้านสามง่าม
ต.วังบัว อ.คลองขลุง จ.กำแพงเพชร
ผู้เขียน:เขียวมรกต
6สค.52
สวัสดีค่ะ
ขอบคุณมากค่ะ
เป็นกำลังใจให้คุณถวิล สีวัง ปราชญ์ชาวบ้าน มีพลังทำงานให้เกิดประโยชน์กับมวลชนต่อไป ท่านเขียวมรกต สบายดีนะครับ
(*-*) สวัสดีค่ะ...พี่เขียวมรกต
(*-*) มาชื่นชมผลงานของ คุณถวิล ปราชญ์ชาวบ้าน ขอเป็นกำลังใจให้คะ
(*-*) พี่เขียวมรกตสบายดีนะค่ะ หายไปไหนมารออ่านบันทึกพี่อยู่ค่ะ
ประหยัด ย่อยฟางดีจริงๆครับ
ขอแสดงความยินดีกับผลงาน ของคุณถวิล สีวัง เป็นอย่างมากนะคะ
ชื่นชมคะ