ความคืบหน้าขององค์กรเพื่อการปฏิรูปกฎหมายที่ดำเนินการเป็นอิสระตามมาตรา ๘๑ (๓) ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

สรุปผลการดำเนินการของคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย

…………………………….

                                คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายได้มีการประชุมไปแล้ว รวม ๒๕ ครั้ง (พ.ศ.๒๕๕๐-ปัจจุบัน)  สรุปผลการดำเนินการที่สำคัญได้ดังนี้

๑. การจัดทำกฎหมายเพื่อจัดตั้งองค์กรเพื่อการปฏิรูปกฎหมาย ที่ดำเนินการเป็นอิสระ ตามมาตรา ๘๑(๓) ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐           

คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย (ศาสตราจารย์คณิต ณ นคร เป็นประธาน)ได้จัดทำกฎหมายเพื่อจัดตั้งองค์กรเพื่อการปฏิรูปกฎหมายตามมาตรา ๘๑(๓) ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช ๒๕๕๐ และได้ส่งร่างพระราชบัญญัติฯ พร้อมบันทึกหลักการและเหตุผลให้สำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา เมื่อวันที่ ๑๘ สิงหาคม ๒๕๕๑ และคณะรัฐมนตรีได้ประชุมเมื่อวันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๕๒ มีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย         พ.ศ. .... ที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว และให้เสนอสภาผู้แทนราษฎรพิจารณาต่อไป  ขณะนี้ ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวได้บรรจุไว้ในวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎรแล้ว

                                ๒. การศึกษาและเสนอแนะการจัดทำกฎหมายที่จำเป็นต้องตราขึ้นเพื่ออนุวัติการตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญต่อคณะรัฐมนตรี

ในการนี้ คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อศึกษาและพิจารณากฎหมายที่ใช้บังคับแล้วและร่างกฎหมายที่หน่วยงานของรัฐเสนอหรือจะเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรีและรัฐสภา ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย อย่างเป็นระบบและมีแบบแผน แล้วรายงานผลดำเนินการให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายพิจารณาดำเนินการต่อไป  ดังนี้

                                      ๒.๑ คณะอนุกรรมการการมีส่วนร่วมของประชาชน  โดยมีศาสตราจารย์กิตติคุณ อมรา พงศาพิชญ์ เป็นประธาน และมีอำนาจหน้าที่ศึกษา วิเคราะห์ ทบทวน และเสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับการรับฟังความคิดเห็นและการมีส่วนร่วมของประชาชน และกำหนดช่องทางการมีส่วนร่วมของประชาชนในการปฏิรูปกฎหมายอย่างเป็นระบบและมีแบบแผน แล้วรายงานผลดำเนินการให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายพิจารณาต่อไป

                                      ๒.๒ คณะอนุกรรมการพัฒนากฎหมายว่าด้วยการค้าที่เป็นธรรมและการคุ้มครองผู้บริโภค โดยมีนายปรีดา  เตียสุวรรณ์ เป็นประธาน  และมีอำนาจหน้าที่ศึกษา วิเคราะห์ ทบทวน เสนอแนะและแต่งตั้งที่ปรึกษา  เพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับการส่งเสริมให้เกิดการแข่งขันทางการค้าที่เป็นธรรมและการคุ้มครองผู้บริโภค อย่างเป็นระบบและมีแบบแผน  แล้วรายงานผลดำเนินการให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายพิจารณาต่อไป  ซึ่งคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ในการประชุมครั้งที่ ๔/๒๕๕๒ เมื่อวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๒ ได้พิจารณาและมีมติให้เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาความเห็นและข้อเสนอแนะมาตรการทางกฎหมายและมาตรการสนับสนุนโดยให้กระทรวงพาณิชย์ประกอบการพิจารณาเพื่อผลักดันร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจค้าปลีกหรือค้าส่ง พ.ศ. .... และหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาต่อไปแล้ว

                                      ๒.๓ คณะอนุกรรมการพิจารณากฎหมายด้านสิทธิมนุษยชนโดยมีนายสมชาย  หอมลออ เป็นประธาน และมีอำนาจหน้าที่ศึกษาและพิจารณากฎหมายที่ใช้บังคับแล้วและร่างกฎหมายที่หน่วยงานของรัฐเสนอ หรือจะเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี และรัฐสภาว่าสอดคล้องกับหลักสิทธิ เสรีภาพ และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ตามรัฐธรรมนูญและสิทธิมนุษยชนหรือไม่ อย่างไร แล้วจัดทำความเห็น ข้อเสนอแนะในการปรับปรุงกฎหมายหรือร่างกฎหมาย แล้วรายงานให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายพิจารณาต่อไป ซึ่งคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ในการประชุมครั้งที่ ๒/๒๕๕๒ เมื่อวันที่  ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๒ ได้พิจารณาและมีมติให้เสนอเป็นข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาประกอบการปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. ๒๕๓๓ ต่อไปแล้ว ในเบื้องต้น

                                      ๒.๔ คณะอนุกรรมการพิจารณากฎหมายว่าด้วยการกำหนดขั้นตอนและวิธีการจัดทำหนังสือสัญญาที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจหรือสังคมของประเทศอย่างกว้างขวางหรือมีผลผูกพันด้านการค้า หรือการลงทุนอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีนายชูชัย  ศุภวงศ์ เป็นประธาน และมีอำนาจหน้าที่ศึกษา วิเคราะห์ ทบทวน และเสนอแนะแนวทางในการจัดทำกฎหมายว่าด้วยการกำหนดและวิธีการจัดทำหนังสือสัญญาที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจหรือสังคมของประเทศอย่างกว้างขวางหรือมีผลผูกพันด้านการค้า หรือการลงทุนอย่างมีนัยสำคัญ ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๕๐ อย่างเป็นระบบและมีแบบแผน แล้วรายงานผลการดำเนินงานให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายซึ่งคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ในการประชุมครั้งที่ ๔/๒๕๕๒ เมื่อวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๒ ได้พิจารณาและมีมติให้เสนอเป็นข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาประกอบการพิจารณาเกี่ยวกับร่างกฎหมายว่าด้วยการกำหนดขั้นตอนและวิธีการจัดทำหนังสือสัญญาที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจหรือสังคมของประเทศอย่างกว้างขวาง หรือมีผลผูกพันด้านการค้า หรือการลงทุนอย่างมีนัยสำคัญและให้มีการเผยแพร่บันทึกความเห็นฯ แก่ฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายบริหาร ฝ่ายตุลาการ และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องต่อไปแล้ว

                                      ๒.๕ คณะอนุกรรมการพิจารณากฎหมายว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย โดยมี               นายชูชัย ศุภวงศ์ เป็นประธาน และมีอำนาจหน้าที่ศึกษา วิเคราะห์ ทบทวน และเสนอแนะแนวทางในการจัดทำกฎหมายว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ อย่างเป็นระบบและมีแบบแผน แล้วรายงานผลการดำเนินงานให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ซึ่งคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ในการประชุมครั้งที่ ๓/๒๕๕๒ เมื่อวันที่ ๒๔ เมษายน ๒๕๕๒ และครั้งที่  ๔/๒๕๕๒ เมื่อวันที่๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๒ ได้พิจารณาและมีมติให้เสนอเป็นข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาประกอบการพิจารณาในการจัดทำกฎหมายว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรต่อไปแล้ว

            ๒.๕ คณะอนุกรรมการพิจารณากฎหมายว่าด้วยการชุมนุมในที่สาธารณะ โดยมี               นายชูชัย ศุภวงศ์ เป็นประธาน และมีอำนาจหน้าที่อำนาจหน้าที่ศึกษา วิเคราะห์ เสนอแนะ และแต่งตั้ง         ที่ปรึกษา เพื่อพิจารณาแนวทางในการตรากฎหมายว่าด้วยการชุมนุมในที่สาธารณะให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ การปกครองระบอบประชาธิปไตย และปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน แล้วรายงานให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายพิจารณาต่อไป  ขณะนี้ อยู่ระหว่างการพิจารณาศึกษา

                                ๓. การจ้างที่ปรึกษา

                                      ๓.๑   ให้มีการจ้างที่ปรึกษาดำเนินการตามโครงการเวทีความคิดเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมไทย (Criminal Justice Reform Forum) เพื่อศึกษาเกี่ยวกับการปฏิรูปกระบวนการ
ยุติธรรม  พร้อมทั้งจัดให้มีการรับฟังการแสดงความคิดเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมและประชาชน  ทั้งนี้ เพื่อให้ทุกภาคส่วนของสังคมได้มีส่วนร่วมในการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม

                                      ๓.๒  ให้มีการจ้างที่ปรึกษาดำเนินการตามโครงการเวทีความคิดเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมไทย (Thai Criminal Justice Reform Forum) ชุดคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรมเพื่อแสวงหาแนวทางในการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมที่มีประสิทธิภาพตามหลักนิติธรรม และตรงต่อความต้องการของประเทศโดยใช้องค์ความรู้ที่ถูกต้องผสานกับกระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน เน้นเฉพาะการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ศึกษารวบรวมเอกสารทางวิชาการที่สำคัญและสังเคราะห์องค์ความรู้เบื้องต้น พร้อมทั้งประชาสัมพันธ์ขยายผลองค์ความรู้ที่ค้นพบ ให้เกิดความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชนและผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายโดยทั่วถึงกัน

                                      ๓.๓  ให้มีการจ้างที่ปรึกษาดำเนินการตามโครงการศึกษาวิจัยเพื่อสนับสนุนการจัดทำกฎหมายให้มีตัวแทนดูแลสิทธิประโยชน์ของราชการ เพื่อศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลเรื่องการดูแลสิทธิประโยชน์ของผู้ปฏิบัติงานภาครัฐของต่างประเทศที่จัดทำในรูปแบบของสหภาพ และศึกษาวิเคราะห์การบริหารจัดการสหภาพของรัฐวิสาหกิจของประเทศไทย รวมทั้งจัดทำข้อเสนอกรอบการทำงานของหน่วยงานดูแลสิทธิประโยชน์ของข้าราชการที่อยู่ในความดูแลของคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนฝ่ายยุติธรรม และระเบียบว่าด้วยการดำเนินการเพื่อรักษาสิทธิประโยชน์ของข้าราชการในรูปแบบของสหภาพ

                                      ๓.๔  ให้มีการจ้างที่ปรึกษาดำเนินการตามโครงการเวทีความคิดเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมไทย (Criminal Justice Reform Forum) หัวข้อ “ยุติธรรมทางเลือกกับการเข้าถึงความยุติธรรมในสังคมไทย”

                                ๔.กิจกรรมทางวิชาการ

                                      ๔.๑   เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำกฎหมายที่จำเป็นต้องตราขึ้นเพื่ออนุวัติการให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญมาให้ข้อมูลแก่คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย

                                      ๔.๒  การสัมมนา เรื่อง “ทิศทางองค์กรปฏิรูปกฎหมายตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”  เมื่อวันศุกร์ที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๕๑  ณ  กรุงเทพมหานคร

                                      ๔.๓  การประชุมสัมมนา เรื่อง “ร่างพระราชบัญญัติคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย            พ.ศ.  . . . .”  เมื่อวันจันทร์ที่ ๙ มิถุนายน ๒๕๕๑  ณ  กรุงเทพมหานคร

                                      ๔.๔  การสัมมนารับฟังความคิดเห็นของประชาชน เรื่อง “ร่างพระราชบัญญัติคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย  พ.ศ.  . . . .”  ระหว่างวันที่ ๑๖ มิถุนายน – ๓ กรกฎาคม ๒๕๕๑  ณ  จังหวัดต่างๆ ในส่วนภูมิภาค  ได้แก่  เชียงใหม่ พิษณุโลก ขอนแก่น อุบลราชธานี ชลบุรี และสงขลา

 

…………………………….

                               

อัครพงษ์ฯ