คุณหมอภาวิณี ดวงศรี ค่ะ มาเล่าให้ฟังก่อนล่วงหน้าที่จะลงไปเยี่ยมชมรมฯ ว่า ที่เสนางคนิคม ทำกิจกรรมผู้สูงอายุกันอย่างไร

รพ.เสนางคนิคม เป็น รพช. 30 เตียง รับผิดชอบ 6 ตำบล 58 หมู่บ้าน มี 8 สอ. ประชากร มี 43,953 คน สัดส่วนต่อประชากร ทันตแพทย์ 1 : 22.319 โรคที่เป็นปัญหาในพื้นที่ คือ เบาหวาน ความดัน อุจจาระร่วง ไข้เลือดออก และโรคปวดกล้ามเนื้อ ... ซึ่งทันตฯ เราจะเข้าไปมีบทบาทในโรคเหล่านี้ด้วย เพื่อที่จะนำงานทันตฯ เข้าไปมีส่วนร่วมให้เนียนไปกับการทำงานในภาพรวม และเพื่อการยอมรับในงานของเราด้วย

ผลงานเด่น และความภาคภูมิใจของโรงพยาบาล ในเรื่องงานคุณภาพ

  • ปี 2534 มีการรณรงค์ให้ประชาชนมีและใช้ส้วมราดน้ำ 100%
  • ปี 2539 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 โรงพยาบาลชุมชนดีเด่น ระดับจังหวัด
  • ปี 2540 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 โรงพยาบาลชุมชนดีเด่น ระดับจังหวัด
  • ปี 2545 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 โรงพยาบาลชุมชนที่มีการ ดำเนินงานสุขภาพจิตดีเด่น  ระดับเขต
  • ปี 2546 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 หน่วยงานที่มีการดำเนินงาน สร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคดีเด่นระดับจังหวัด
  • ปี 2547 (17 มีนาคม 2547) ผ่านการประเมินบันไดขั้นที่ 1 จาก พรพ.
  • ปี 2548 (22 เมย.48) ผ่านการประเมินโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพขั้นที่ 1 (กระบวนการ) จากกรมอนามัย กรมควบคุมโรคจะมาดูด้านอาชีวอนามัย
  • ปี 2549 (12 ตุค.49) ผ่านการประเมินบันไดขั้นที่ 2 จาก พรพ. ตอนนี้อยู่ในช่วงที่พัฒนา
  • ปี 2551 (13 กค.51) เข้าร่วมโครงการพัฒนาองค์กรสู่การรับรอง 5 ส. ป้ายทองเทิดพระเกียรติ (กำลังอยู่ในช่วงดำเนินการ) และส่วนใหญ่กรรมการ 5 ส. จะมาจากห้องฟันด้วย

พันธกิจ "พัฒนาระบบบริการให้มีความรวดเร็ว ปลอดภัย ได้มาตรฐาน เพื่อให้ผู้รับบริการพึงพอใจ โดยเจ้าหน้าที่ทุกคนมีส่วนร่วม"

วิสัยทัศน์ "เราจะเป็นโรงพยาบาลที่ผ่านการรับรองมาตรฐานคุณภาพ ภายในปี 2553"

ในโครงการฟันเทียมพระราชทาน

เรื่องแรกที่ภาคภูมิใจ คือ ชี่อโครงการฟันเทียมพระราชทาน แต่ละ case ที่ใส่ มีความรู้สึกว่า เรากำลังทำบุญ และ ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการเขามีความสุข และส่วนใหญ่มีความผูกพันกัน เพราะกว่าจะเสร็จ ก็เรียกเป็นลูกเป็นหลานกันเลย และเขาจะมีของฝาก ซึ่งคิดว่า เราหาไม่ได้จากที่อื่น บางทีมาเป็นต้นเลย เราก็รู้สึกว่า นอกจากได้งานแล้ว เราก็ได้สิ่งตอบแทนกลับมาที่มีคุณค่ามาก

ปัญหาหนึ่งของการใส่ฟันเทียม ก็คือ เราต้องต่อสู้กับหมอเถื่อนอยู่ช่วงหนึ่ง เพราะว่าหมอเถื่อนเขาใส่ฟันไม่ถอนฟันก็ได้ เขาเข้าไปในชุมชน ในบ้าน และเขาก็ทำเสร็จเดี๋ยวนั้น ... ซึ่งทาง รพ. ต้องคอยตามแก้ปัญหาให้อยู่เรื่อยๆ เพราะจะมีการอักเสบที่เกิดขึ้นตามมาจากการใส่กับหมอเถื่อน ... วิธีการจัดการปัญหาตรงนี้ เราต้องประชาสัมพันธ์ทางชุมชน ทำไวนิลประกาศติดทุก สอ. ว่า หมอเถื่อนในพื้นที่ผิดกฎหมายอย่างไร ก็ดีขึ้นนิดหนึ่ง และในส่วนของคนไข้ที่มาดูฟันเทียม เราก็จะ motivate ความเสี่ยงการเป็นมะเร็งด้วย จะได้ผลพอสมควร

การดำเนินงานในส่วนส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากในชมรมผู้สูงอายุ ช่วงแรกเราเลือกชมรมฯ ที่คิดว่า ประสานงานง่าย และไม่ลำบากเกินไปในการเข้าร่วมกิจกรรม จึงเลือกชมรมผู้สูงอายุใกล้ รพ. แต่เนื่องจากอยู่ในเขตเมือง ลักษณะกิจกรรมของชมรมฯ ยังไม่เป็นรูปแบบที่ชัดเจน และบางคนก็ติดทำนา รวมกลุ่มกันไม่ชัดเจน

ต่อมาก็พบชมรมหนองสามสี ซึ่งเขามีการดำเนินการที่เป็นระบบ เราก็เลยคิดว่า หนองสามสี น่าจะเป็นชมรมผู้สูงอายุต้นแบบให้กับชมรมอื่นๆ ได้

ซึ่งช่วงแรกที่เราเข้าไป เราพยายามเข้าไปมีกิจกรรมร่วมกับชมรม ทุกอย่าง เช่น การฟ้อน เต้นรำ และอื่นๆ อะไรก็ทำกับเขาหมด และค่อยๆ แทรกเนื้อหาเกี่ยวกับ โรคในช่องปากเข้าไป ให้ความรู้สึกที่ว่า พอเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวแล้ว ก็ช่วยชี้แนะในบางส่วนที่อยากให้เขาจัดทำให้เป็นระบบ ก็เริ่มมีการดำเนินงานมาเป็นลำดับ

  • ปี 2546 ที่หนองสามสี เขาจะเริ่มสำรวจข้อมูล ทำบัตรสมาชิก ทำสมุดประจำตัวผู้สูงอายุ
  • 2547 จัดตั้งชมรมฯอย่างเป็นรูปแบบชัดเจนตามนโยบายของรัฐบาล มีกิจกรรมภายในชมรม อาทิเช่น การคัดเลือกประธานชมรมฯ ระดับตำบลและหมู่บ้าน และเขาเริ่มหารูปแบบกิจกรรมที่เหมาะสมของสมาชิกในชมรมฯ เช่น การรำไม้พลอง
  • 2548 ปีนี้ถือว่าเป็นปีจุดเปลี่ยนของชมรมผู้สูงอายุหนองสามสี เพราะว่า เขาจัดงานปีใหม่ ให้กับ สมาชิกในชมรม ใช้ชื่อว่า "นำพรปีใหม่  ผู้สูงวัยตำบลหนองสามสี" มีพิธีสู่ขวัญ ต่ออายุ มีการมอบของขวัญปีใหม่ ซึ่งเป็นของขวัญจากลูกหลานของเขาเอง มีกิจกรรมนันทนาการ เช่น ร้องเพลงหมอลำ สมาชิกทุกคน Happy และเป็นปีแรกที่มีกิจกรรมตรวจสุขภาพประจำปี เพราะว่าเดี๋ยวเราจะแทรกเรื่องฟันเข้าไปด้วย
  • 2549 เราก็คงรูปแบบกิจกรรม "นำพรปีใหม่ ผู้สูงวัยตำบลหนองสามสี" เพราะว่าทุกคนชอบ เริ่มมีแกนนำสร้างเสริมสุขภาพ ใครมีโรคประจำตัว ปวย เบาหวาน ความดัน จะมีแกนนำประจำกลุ่มโรค และจะคอยดูแลกันเอง ใช้ สอ. เป็นจุดที่ประสานงานกัน และเริ่มมีการอบรมแกนนำสร้างเสริมสุขภาพ จำนวน 50 คน lot แรก จะเป็นสมาชิกชมรม ทำหน้าที่เป็นเครือข่ายประสานงาน และดูแลสุขภาพกลุ่มผู้สูงอายุ
  • 2550-2551 มีการจัดประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงาน 60 ปี นวัตกรรมสุขภาพ มีการเก็บข้อมูลสภาวะสุขภาพผู้สูงอายุ จัดเวทีประชาคมและเวทีสมัชชาสุขภาพผู้สูงอายุ จะเชิญให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม ทั้ง อบต. เทศบาล เริ่มเป็นรูปเป็นร่างมากขึ้น มีการเล่นดนตรีพื้นบ้านต่างๆ
  • 2552 เป็นจุดเปลี่ยนอีกครั้งหนึ่ง เพราะว่า ทางหัวหน้า สอ. และประธานชมรมฯ คิดว่า รูปแบบเราชัดเจน จะไปประกวดของศูนย์อนามัย อุบลฯ กิจกรรมนี้ทำให้เราสามารถผนวกงานของเราเข้าไป ได้ง่าย และเขาก็มีความรู้สึกว่า มีความสุข ตื่นเต้นที่จะเข้าร่วมประกวด มีการเตรียมงานกันอย่างดี เข้าร่วมกิจกรรม ประกวดชมรมผู้สูงอายุระดับเขต จัดกิจกรรมวันผู้สูงอายุ มีการจัดสรรเบี้ยยังชีพ ปีนี้เรามีการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุครบทุกหมู่บ้าน มีหมู่บ้าน 6 หมู่ สมาชิก 525 คน ครบ 100%

ในส่วนของฟัน เราพยายามหาเครื่องมือที่จะทำให้เขาเข้ามามีส่วนร่วม และเห็นความสำคัญของการดูแลสุขภาพช่องปากมากขึ้น ได้หาข้อมูล ก็พบว่า ที่ทรายบึง ศรีสะเกษ มีการศึกษาวิจัย นำเสนอเรื่องสมุนไพร ในงานสมุนไพรแห่งชาติ ทำน้ำยาบ้วนปากจากใบฝรั่ง เป็นสนองพระราชดำริด้วย หลักเศรษฐกิจพอเพียงด้วย และเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น และด้วยคุณสมบัติของใบฝรั่ง ก็มีสารแทนนิน และสารหลายตัวที่น้ำยาบ้วนปากไม่มี เลยคิดว่า เราน่าจะทำตรงนี้ให้ชมรม ผส. ได้ลองผลิตน้ำยาบ้วนปากจากใบฝรั่ง

ก็จะมีส่วนประกอบ และวิธีเตรียม

  • ใบฝรั่ง 10-15 ใบ ล้างให้สะอาด บด/ปั่น ให้ละเอียด
  • แช่ในน้ำเกลือ 1 ลิตร นาน 15 นาที
  • <กรองเอากากออก>
  • ** หากกลัวบูดเสียเร็ว ให้นำไปแช่ตู้เย็น **

สรรพคุณ

  • ใบฝรั่ง แก้ท้องร่วง สมานแผล ระงับกลิ่นปาก
  • เกลือ แก้แผลในปาก แก้อาการร้อนใน  กระหายน้ำ แก้คลื่นไส้ เมาสุรา รักษาโรคกระเพาะ

คิดว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของชมรมผู้สูงอายุหนองสามสี ที่เสนางคนิคมค่ะ

รวมเรื่อง ตามไปดู กิจการผู้สูงอายุที่เมืองข้าวหอม