ต้องใช้การตีความอย่างลึกซึ้ง

การใช้ภาษาในศาสนาพุทธ 4

การสื่อสารที่ใช้ในศาสนาพุทธ  เป็นการบ่งบอกถึงวิธีคิดของเจ้าตัวเอกบุคคลที่สื่อสารออกมาจะมีความตื้นลึกหนาบางขนาดไหน  จะตีความว่าอย่างไร 

 เราก็รู้ได้เมื่อเขาสื่อสารออกมาเหมือนกะจะบอกว่าความมีมารยาทส่อแสดงออกมาทางการใช้ภาษา  การที่คนเราจะมีกิริยาออกมาอย่างไรก็สื่อแสดงถึงตระกูล  อาจอาจได้เป็น 4 ขั้น ดังต่อไปนี้

1 . ขั้นอักษรภาษา  หมายถึงการตีความที่ตรงไปตรงมา  หรือจะกล่าวได้ว่าเป็นประเภทขวานผ่าซาก  หนาวก็บอกว่าหนาว  ร้อนก็บอกว่าร้อน  รักก็บอกว่ารักแล้วรอหน่อยหนา  อะไรประมาณนั้น

2 . ขั้นภาษาเปรียบเทียบ  หมายถึงการเปรียบเทียบให้ฟังว่า เป็นคำอุปมา- อุปไมย  ยกออกมาให้เห็นเปรียบเทียบให้ดู

                                                                                                                               ต้องเป็นความตั้งใจจริงของผู้สื่อสารนั้นเป็นอย่างไร  ต้องมีการตีความกันอีกที 

 โดยปกตินั้นการเปรียบเทียบใด ๆ ต้องให้เกิดความสมดุลเหมือนนักมวยจะขึ้นชกต้องเอามาเปรียบเทียบกันก่อนและยังไม่รู้ว่าจะออกหัวหรือก้อยกันแน่  เพื่อดูความต่าง  ความเหมือน  และความคล้ายคลึง  สิ่งที่ต่างกันอย่างผู้ชายกับผู้หญิงคือที่ต่างกันทำให้เราสนใจกัน  ที่เหมือนกันทำให้เราเข้าใจกันนั้นเอง

3 . ขั้นภาษานามธรรม  สื่อถึงเรื่องที่เข้าใจยาก  เห็นได้ยาก  และสัมผัสได้ยาก  ต้องใช้การตีความอย่างลึกซึ้ง  ลุ่มลึกทางภาษา

 เพราะเป็นภาษาสากลไม่มีกาลเวลาเข้ามาเป็นเงื่อนไขต่อรองใด ๆ  ( อกาลิโก ) อย่างปัญญาเปรียบเทียบได้กับแสงสว่าง แต่ไม่มีแสงใดเทียบแสงแห่งปัญญาได้

4 . ขั้นภาษาอภิธรรม  สื่อถึงการใช้ภาษาระดับโลกุตรธรรม  เพราะเป็นธรรมอยู่เหนือโลก  เป็นภาษาที่กล่าวถึงพระนิพพานหรือสิ่งสูงสุดในทางคำสั่งสอนขององค์พระศาสดา 

 คนในระดับทั่วไปอาจไม่สามารถเข้าถึงระดับภาษานี้เพราะเหมือนกับพูดไม่ได้บรรยายไม่ถูก  แต่สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้มีอยู่นั้นแล...