การศึกษาบทเรียน (Lesson Study) : แนวคิดใหม่ในการปรับปรุงการเรียนการสอน

การศึกษาบทเรียน  (Lesson Study)  :  แนวคิดใหม่ในการปรับปรุงการเรียนการสอน

เกษร  ทองแสน  ศึกษานิเทศก์  เชี่ยวชาญ  (ระดับ 9)  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากาฬสินธุ์  เขต 2

วารสารหลักสูตรและการเรียนการสอน  มหาวิทยาลัยขอนแก่น; ปีที่  2  ฉบับที่  1  มกราคม – มิถุนายน  2551

นางกัญญา  แสงเจริญโรจน์  นักศึกษาปริญญาโทบริหารการศึกษา  กลุ่มจันทบุรี  กลุ่ม  2(ระยอง)

สรุปสาระสำคัญ

                Lesson Study  มีนักวิชาการใช้คำที่แตกต่างกัน  เช่น  ไมตรี  อินทร์ประสิทธิ์  ผู้ริเริ่มนำเอา  Lesson Study  มาใช้ในประเทศไทยใช้คำว่า  “การศึกษาชั้นเรียน”  (ไมตรี  อินทร์ประสิทธิ์,  2548)  ส่วนชานนท์  จันทรา (2550)  ได้กล่าวถึงความหมายไว้ว่า  Lesson Study  บางคนอาจเรียกว่า  Research Study  หรือ  “กระบวนการเรียนรู้วิชาชีพ”  (professional learning)  หรือ  “การเรียนรู้บทเรียน”  หรือ  “การศึกษาบทเรียน”  หรือ  “การศึกษาและพัฒนาบทเรียน”  ส่วนผู้เขียนใช้คำว่า  “การศึกษาบทเรียน”

                Lesson Study  เป็นนวัตกรรมที่เป็นรูปแบบหลักในการพัฒนาวิชาชีพครูที่ได้รับการพัฒนาและใช้ในประเทศญี่ปุ่นมาประมาณ  130  ปีมาแล้ว  (Shimizu,  2006)  และได้รับการยอมรับว่าเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการปรับปรุงและการพัฒนาการสอนคณิตศาสตร์  เป็นวิธีการที่ทำให้การสอนดีขึ้นอย่างยั่งยืนมั่นคง (Lewis & Berry,  2006)  สำหรับประเทศไทยนำมาใช้ครั้งแรกในปีการศึกษา  2545  (Inprasitha, 2007)  โดยไมตรี  อินทร์ประสิทธิ์  และคณาจารย์ประจำคณะศึกษาศาสตร์โดยนำมาใช้เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของนักศึกษาฝึกสอนวิชาคณิตศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น  เป็นวิธีการที่ครูเป็นผู้ผลักดันให้เกิดการปรับปรุงการสอนโดยมีเป้าหมายหลักอยู่ที่นักเรียน  ทำให้ครูค้นพบว่า  การร่วมมือกันอย่างดีระหว่างครูทำให้ครูได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการสอน

Takahashi (2008)  ได้กล่าวถึงรูปแบบการศึกษาบทเรียนโดยแบ่งเป็น  3  รูปแบบคือ  ระบบการพัฒนาวิชาชีพครูที่ใช้โรงเรียนเป็นฐาน (School-Based Lesson Study)  ใช้อำเภอเป็นฐาน  (District-Wide Lesson Study)  ใช้ระหว่างอำเภอเป็นฐาน  (Cross-District Lesson Study)    และเกษร ทองแสนได้สรุปว่า การศึกษาบทเรียนเป็นขบวนการที่ไม่ซับซ้อน  มี  4  ขั้นตอน  คือ  กำหนดเป้าหมาย/วางแผนการสอนร่วมกัน  นำแผนไปใช้/สังเกตการณ์สอน  อภิปรายผลถกประเด็นเกี่ยวกับบทเรียน  สรุปผล/ทำบทเรียนให้มีคุณภาพ  ประเทศที่นำไปใช้ได้แก่  สหรัฐอเมริกา  เยอรมนี  สิงคโปร์  ออสเตรเลีย  ชิลี  เวียดนาม  รวมทั้งประเทศไทย

 

เหตุผลที่เลือกบทความนี้

1.       ชื่อบทความวิชาการสะดุดใจตั้งแต่แรกที่อ่านชื่อ

2.       เป็นบทความวิชาการที่เขียนเรื่องที่แปลกใหม่และยังไม่เคยอ่านหรือศึกษามาก่อน

 

ประโยชน์ที่ได้รับ

1.       สามารถนำไปเป็นนวัตกรรมที่เป็นรูปแบบหลักในการพัฒนาปรับปรุงการสอนของตนเองได้

2.       สามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือในการร่วมมือทำงานระหว่างครูในโรงเรียน