ผศ. นพ. ธนา นิลชัยโกวิทย์ ขอให้เขียนคำนิยมหนังสือ   ผมจึงนำมาเผยแพร่ใน บล็อก ด้วย

 

คำนิยม


คู่มือกระบวนกรจิตตปัญญา
ศิลปะการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงแนวจิตตปัญญา

วิจารณ์ พานิช
นายกสภามหาวิทยาลัยมหิดล

          ขบวนการจิตตปัญญาศึกษากำลังมาแรง   และน่าจะเข้ามาเยียวยาสังคมไทย ให้หลุดพ้นจากสภาพที่รับรู้และเรียนรู้ที่จำกัดเฉพาะจากสิ่งแวดล้อมภายนอก   ที่เป็นการเรียนรู้อย่างหยาบ    ไปสู่สภาพที่มีดุลยภาพระหว่างการเรียนรู้ภายนอกและการเรียนรู้จากภายใน   เรียนรู้ความสัมพันธ์ที่ละเอียดอ่อน เรียนรู้จิตใจของตนเอง และของผู้อื่น   เพราะเวลานี้สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) กำลังอยู่ระหว่างการดำเนินการปรึกษาหารือกับภาคีกลุ่มที่ริเริมจิตตปัญญาศึกษา   ในการขยายผลให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้ตามปกติในอุดมศึกษา


          จึงกล่าวได้ว่า หนังสือ คู่มือกระบวนกรจิตตปัญญา : ศิลปะการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงแนวจิตตปัญญา ที่เขียนโดย ผศ. นพ. ธนา นิลชัยโกวิทย์ และ อ. อดิศร จันทรสุข เล่มนี้ ออกมาเผยแพร่ในจังหวะเวลาที่หมาะสม   ที่สังคมกำลังมีความต้องการใช้ เป็นอย่างยิ่ง


          หนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นจากการวิจัย   ที่เป็นการวิจัยแบบลงมือปฏิบัติจริง (Action Research)    ร่วมกับการทบทวนหนังสือและเอกสารที่เกี่ยวข้องมากมาย   ดังนั้น จึงเป็นหนังสือที่เขียนผสมผสานความรู้ทั้งที่มาจากประสบการณ์ตรง (Tacit Knowledge) ของผู้เขียน และความรู้ที่มาจากตำรา หรือความรู้เชิงทฤษฎี (Explicit Knowledge)   เป็นหนังสือคู่มือที่ไม่ใช่เขียนแบบตำราทำอาหาร   แต่เขียนอย่างมีทฤษฎีประกอบครบถ้วน   คือมีทั้งส่วนที่เป็นทฤษฎีและภาคปฏิบัติ อย่างเหมาะสม


          ชื่อหนังสือเล่มนี้ระบุว่า เป็น “คู่มือสำหรับกระบวนกร”    แต่เมื่อผมอ่านต้นฉบับแล้ว ผมรู้สึกว่า หนังสือเล่มนี้จะไม่ใช่แค่เป็นประโยชน์ต่อกระบวนกร (Facilitator) เท่านั้น    แต่จะเป็นประโยชน์ต่อคนทุกคนที่ต้องการฝึกฝนตนเองด้านจิตตปัญญา    หนังสือเล่มนี้ในสายตาของผม จึงเป็น “คู่มือเรียนรู้” ได้ด้วย   

 
          สำหรับผม การเรียนรู้จิตตปัญญา เป็นการเรียนรู้ตลอดชีวิต   เป็นกระบวนการที่มีการดำเนินชีวิตประจำวันเป็นแบบฝึกหัด   เพื่อเรียนรู้ด้านใน เรียนรู้จากสัมผัสตรงของตนเอง    เกิดการเรียนรู้ที่งอกงามมาจากภายใน   ที่การศึกษาตั้งแต่ชั้นประถม มัธยม และอุดมศึกษา ที่ผมได้รับ ไม่ได้เอาใจใส่เลย    แต่ผมโชคดี ที่ได้มีโอกาสลักจำ แอบเรียนรู้จากผู้คนรอบข้าง   แล้วนำมาทดลองปฏิบัติในชีวิตจริงของตนเอง    แล้วตระหนักว่า คนทุกคนต้องการการเรียนรู้ “วิชาชีวิต” นี้


          ผมหวังว่า ในไม่ช้า สังคมไทยจะมี “การศึกษาคู่ขนาน” ที่นักเรียน นักศึกษา และทุกคน เรียนรู้ทั้งวิชาความรู้ ที่เป็นความรู้ภายนอก   และเรียนรู้จิตเพื่อการพัฒนาภายในจิตใจ    และหนังสือ คู่มือกระบวนกรจิตตปัญญา : ศิลปะการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงแนวจิตตปัญญา โดย ผศ. นพ. ธนา นิลชัยโกวิทย์ และ อ. อดิศร จันทรสุข เล่มนี้ จะเป็นคู่มือสำคัญ สำหรับสร้างทักษะการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงภายใน หรือจิตตปัญญา นี้


          ผมขอขอบคุณผู้เขียนทั้งสองแทนสังคมไทย   ที่ได้ใช้ความวิริยะ อุตสาหะ และความประณีต เขียนหนังสือเล่มนี้ออกเผยแพร่แก่สังคมไทย   ขอให้ท่านทั้งสองมีความสุข มีปิติ จากการทำความดีให้แก่สังคมในครั้งนี้   และขอตั้งความหวังว่า ในอนาคต ท่านจะเขียนเล่าประสบการณ์ตรงของท่านในการดำเนินชีวิตแนวจิตตปัญญา   เพื่อแบ่งปันความรู้เชิงทักษะที่ลึกและละเอียดอ่อนยิ่งขึ้น ในเรื่องจิตตปัญญา ให้แก่สังคมไทย

 

วิจารณ์ พานิช
๖ มิถุนายน ๒๕๕๒