“พระราชาธิบดี.....ทรงเป็นผู้ริเริ่มปรัชญา แนวคิดและนโยบายการพัฒนาของประเทศมาเกือบสามทศวรรษ พระองค์ทรงสำนึกอยู่เสมอว่าจุดมุ่งหมายสูงสุดของรัฐบาลคือความสุขของประชาชน ความเชื่อเช่นนี้เองที่บันดาลพระทัยให้พระองค์ทรงสรุปว่า “ความสุขมวลรวมประชาชาติสำคัญยิ่งกว่าผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ” ความสุขต้องมาก่อนความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ...”
เลียงโป จิกมี วาย ธินเลย์
ประธานคณะรัฐมนตรีคณะรัฐบาลหลวงแห่งประเทศภูฎาน
(แปลโดย เจษณี สุขจิรัตติกาล)
สำหรับประเทศไทย ศ.นพ.ประเวศ วะสี ได้เสนอใช้คำว่าความสุขมวลรวมภายในประเทศ(GDH- Gross Domestics Happiness) แทนคำว่าความสุขมวลรวมประชาชาติของภูฎาน และท่านยังได้เสนอตัวแบบการพัฒนา GDH ไว้ดังนี้
- ทุนมนุษย์และสังคม
- การอยู่ร่วมกัน
- การแลกเปลี่ยนแบบเลือกเฟ้น
- ความพอเพียง, การออม
- การพัฒนาทางวัฒนธรรมและจิตวิญญาณ
- การเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
- การพัฒนาแบบมีสมดุล
คงต้องมีการศึกษาท่ามกลางการปฏิบัติการจริงในพื้นที่ว่า รูปแบบหรือตัวแบบที่เหมาะสมกับแต่ละท้องถิ่นเป็นอย่างไร กระบวนการสนับสนุนหรือเอื้ออำนวยในเรื่องการสนับสนุนการจัดทำตัวชี้วัดความสุขมวลรวมของแต่ละพื้นที่นี้กันอย่างไรและจะสนับสนุนการดำเนินงานในเรื่องการจัดทำเป้าหมาย ตัวชี้วัดความสุขขมวลรวมองแต่ละชุมชนให้เกิดการขยายผลกันอย่างกว้างขวางได้อย่างไร ทั้งนี้ที่สำคัญในการปฏิบัติการจะต้องเอาพื้นที่เป็นตัวตั้ง เป็นความหลากหลายของแต่ละพื้นที่ไม่ควรมีมาตรฐานกลาง และให้ ประชาชนในท้องถิ่นมีส่วนร่วมหรือเป็นเจ้าของตัวชี้วัดนั้นๆอย่างแท้จริงครับ
