สภาพแวดล้อมสามารถตรวจสอบได้จากเมล็ดดีและเมล็ดเสียของฝักบัวโดยการนับเมล็ดดีและเมล็ดเสียคิดเป็นร้อยละดังนี้
100xเมล็ดดีเท่ากับ เมล็ดดี% หรือ อาจคำนวณจากเมล็ดเสียดังนี้ 100xเมล็ดเสีย
เมล็ดทั้งหมด เมล็ดทั้งหมด
ทั้งนี้สมมุติฐานมาจากการเกิดเป็นเมล็ดบัวในฝักบัวเกิดจากการผสมเกสรของผึ้ง ซึ่งมิได้เกิดจากมนุษย์ หากไม่มีแมลงผสมเกสรเมล็ดบัวจะลีบไม่มีการปฏิสนธิ และตั้งเกณฑ์การประเมินว่าหากนำเมล็ดดี(%)เฉลี่ยจาก5ฝัก(ไม่ควรน้อยกว่านี้)
อยู่ระหว่าง80-100%แสดงว่าสภาพแวดล้อมดี
อยู่ระหว่าง79-70%แสดงว่าสภาพแวดล้อมกำลังเสื่อมลง
อยู่ระหว่าง69-60%แสดงว่าสภาพแวดล้อมเสื่อมโทรม
อยู่ระหว่าง59%ลงมาแสดงว่าสภาพแวดล้อมเสียหายอย่างหนักเป็นอันตรายต่อผู้อยู่อาศัยโดยรอบ
การตรวจสอบเมล็ดฝักบัว5ฝักได้ตัวอย่างจากบ้านหนองแซง จังหวัดสระบุรี ได้ค่าเฉลี่ยเมล็ดดีเท่ากับ 91.43%, 77.42%, 81.82%, 68.75%, และ66.67%เฉลี่ยเท่ากับ77.218% แสดงว่าสภาพแวดล้อมกำลังเสื่อมลง ควรที่เราควรจะระวังไม่ให้เสื่อมโทรงลงมากกว่าที่เป็นอยู่ อย่าให้มีการเผาขยะจากพลาสติก ขยะมีพิษ แบตตารี่เสื่อมสภาพ ฯลฯ
