การมุ่งสอนคนให้เก่งเป็นเกณฑ์

อาจทำให้เกิดจุดบกพร่องต่าง ๆ ขึ้นในตัวบุคคลได้ไม่น้อย

ที่สำคัญก็มี

 

ข้อหนึ่ง ... บกพร่องในความคิดพิจารณาที่รอบคอบและกว้างไกล

เพราะใจร้อน เร่งจะทำการให้เสร็จโดยเร็ว

เป็นเหตุให้การงานผิดพลาด ขัดข้อง และล้มเหลว

 

ข้อสอง ... บกพร่องในความนับถือและเกรงใจผู้อื่น เพราะถือว่า

ตนเป็นเลิศ เป็นเหตุให้เย่อหยิ่ง มองข้ามความสำคัญของบุคคลอื่น

และมักก่อความขัดแย้ง ทำลายไมตรีจิต มิตรภาพ

ตลอดจนความสามัคคีระหว่างกัน

 

ข้อสาม ... บกพร่องในความมัธยัสถ์ พอเหมาะพอดีในการกระทำทั้งปวง

เพราะมุ่งหน้าแต่จะทำให้เด่น ให้ก้าวหน้า

เป็นเหตุให้เห็นแก่ตัว เอารัดเอาเปรียบ

 

ข้อสี่ ... บกพร่องในจริยธรรมและความรู้จักผิดชอบชั่วดี

เพราะมุ่งแต่จะแสวงหาประโยชน์เฉพาะตัวให้เพิ่มพูนขึ้น

เป็นเหตุให้ทำความผิดและความชั่วทุจริตได้โดยไม่รู้สึกสะดุ้งสะเทือน

 

 

พระราชดำรัสในพิธีทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ของ ๕ สถาบัน

๓ ตุลาคม ๒๕๓๒

 

 

ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม

 

 

แหล่งอ้างอิง

สถาบันบันลือธรรม.  ของขวัญทรงคุณค่า : ๖๐ พระบรมราโชวาท.  กรุงเทพฯ: ธรรมสภา, ม.ป.ป.