ทำให้ประเทศไทยมีพระพุทธสาสนาสองนิกายคือ ฝ่ายมหานิกายและธรรมยุตินิกายนั้นแล.

ช่วงนี้มีเรื่องเล่าถึงสังคมพุทธในกรุงธนบุรีและต้นกรุงรัตนโกสินทร์ดังนี้  ตั้งแต่เสียงกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 เป็นต้นมามีผลต่อวิถีพุทธมาก  พระสงฆ์มากรูปที่ยังมีกำลังดีต้องลาสิกขาไปเป็นชาวบ้านบ้างกองกำลังกู้ชาติบ้าง  เมื่อตั้งกรุงธนบุรีได้พระเจ้าตากสินทรงรวบรวมพระและชาวบ้านที่เก่งทางด้านพุทธมาช่วยกันฟื้นฟูจนพอเห็นทิศทางไป 

 ต่อมาถึงต้นรัตนโกสินทร์ ร. 1 จึงได้รวบรวมพระคัมภีร์ไตรปิฎกและทรงทำการปฏิรูปวงการศาสนาให้มั่นคงสืบไป  ด้วยคนในช่วงนั้นเน้นบุญฤทธิ์และวิชาอาคมสักยันต์ป้องกันตัวตามภาวะสงคราม  ส่งผลให้ความเชื่อทางไสยศาสตร์มนต์ดำคุณไสย  และเชื่อในอำนาจผีสางเทวดามีอยู่สูงมาก 

 อิทธิพลทางความเชื่อดังกล่าวมายาวนานถึงยุค ร. 4 เริ่มมีมุมมองใหม่จากความเชื่อทางตะวันตกคือกลุ่มชาวคริสต์ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญ  ทำให้เกิดการปะทะภูมิปัญญาสยามกับทางยุโรปส่งผลให้แนวทางพระพุทธศาสนาเกิดการปรับปรุงเน้นความเป็นเหตุผลมากกว่าเรื่องไสยศาสตร์และเทพนิยายทางบุญฤทธิ์  และเป็นการปฏิรูปวงการพระพุทธศาสนาอีกครั้งนั้นคือ

 การที่ ร. 4 สมัยยังทรงเป็นพระภิกษุอยู่ได้เป็นผู้นำการตั้งนิกายธรรมยุติมีศูนย์กลางอยู่วัดบวรนิเวศวิหารกรุงเทพ ฯ ปัจจุบัน  ทำให้ประเทศไทยมีพระพุทธสาสนาสองนิกายคือ ฝ่ายมหานิกายและธรรมยุตินิกายนั้นแล.