... ภาพประกอบจาก [ flickr ] by [ Carla216 ] ... สมาคมเด็กแฝดและการคลอดลูกหลายคน (The Twins and Multiple Births Association / Tamba; twins = แฝดสอง; multiple births = การคลอดลูกหลายคน = แฝด 2 ขึ้นไป) ทำการสำรวจคุณแม่ลูกแฝดเกือบ 1,368 คน (แฝดสอง = 1,300; แฝดสาม = 68) ผลการศึกษาพบว่า 17% มีอาการซึมเศร้าหลังคลอด (post-naal depression; post- = หลัง; natal = คลอด; depression = ซึมเศร้า) กว่าการคลอดทั่วไป (ลูก 1) ... อาการซึมเศร้าอาจทำให้คุณแม่หลังคลอดรู้สึกหมดหวัง (hopeless; hope = ความหวัง; less- = ไม่มี) อยากทำร้าย (harm) ลูกหรือตัวเอง ฝรั่งหรือชาวตะวันตกมีโรคซึมเศร้าหลังคลอด (10-15%) และมีอัตราการทำร้ายลูกเล็กสูงกว่าชาวตะวันออก (คนเอเชียส่วนใหญ่จะดีใจสุดๆ เลย)... กลไกที่เป็นไปได้คือ [ mind.org.uk ] , [ womenshealth.gov ] ... Alvin Toffler ผู้เขียนหนังสือเรื่อง "คลื่นลูกที่สาม (The Third Wave)" ได้แบ่งพัฒนาการของคนเราออกเป็น 3 ยุคได้แก่ ยุคเกษตร ยุคอุตสาหกรรม และยุคสังคมข่าวสาร มีความเป็นไปได้ว่า การมีลูกในยุคสังคมเกษตรเป็น "ข่าวดี" เนื่องจากการมีลูกเป็น "กำไร" ที่จะช่วยกันแบ่งเบาภาระในการทำไร่ทำนา ยิ่งมีลูกมากงานยิ่งบาลง ทำให้ลูกมีฐานะเป็น "สินทรัพย์ (wealth)" ... ลูกในสังคมเกษตรมีแนวโน้มจะเลี้ยงดูพ่อแม่ ปู่ย่าตายายค่อนข้างมาก ทำให้แรงจูงใจในการมีลูกสูง เนื่องจากลูกมีฐานะคล้าย "กรมธรรม์ประกันชีวิต (insurance)" ชั้นดี เมื่อสังคมก้าวเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรมและสังคมข่าวสาร... ลูกจะมีฐานะเป็นสินทรัพย์น้อยลง และจะมีฐานะเป็น "ภาระ (burden)" มากขึ้น เนื่องจากยุคที่ 2-3 ใช้เวลาทำงานนานขึ้น เวลาพักผ่อนน้อยลง ... ลูกในสังคมอุตสาหกรรมและสังคมข่าวสารมีแนวโน้มจะเลี้ยงดูพ่อแม่ ปู่ย่าตายายน้อยลงไปมาก ทำให้แรงจูงใจในการมีลูกลดลง สังคมตะวันตกมีลักษณะเป็นสังคม "วัตถุนิยม" สูงกว่าสังคมตะวันออก และการที่ชาวตะวันตกไม่นิยมเลี้ยงดูพ่อแม่มีส่วนทำให้แรงจูงใจในการมีลูกลดลงไปมาก ... ปัญหาการเพิ่มประชากรต่ำลงมากที่พบในประเทศที่พัฒนาแล้ว และประเทศกำลังพัฒนาบางประเทศ อาจเป็นผลจากความคิดลึกๆ ในเรื่อง "กำไร-ขาดทุน" ของคนเรา ทำให้คนที่พอจะมีลูกได้ไม่ยอมมีลูก เมืองไทยเรามีต้นทุนทางวัฒนธรรมค่อนข้างสูง โดยเฉพาะการมีเครือญาติพี่น้องที่ช่วยกันดูแลเด็กๆ และมีวัฒนธรรมในเรื่องกตัญญูกตเวทีที่จะต้องตอบแทนพระคุณแม่พ่อ และบรรพบุรุษ ... กล่าวกันว่า "คนที่เลี้ยงดูแม่หรือพ่อนั้น... ชีวิตไม่ค่อยตกอับ" เพราะอานุภาพแห่งความกตัญญูกตเวทีมีฐานะเป็นหางเสือที่จะคอยนำพาชีวิตไปสู่กระแสแห่งความดีงาม ทั้งยังเป็นเสมือนเกราะกำบังภัยพิบัติให้ (เว้นแต่กรรมเก่าจะหนักจริงๆ) ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ ...
ที่มา 
> 19 เมษายน 2552.
(1). สารเคมีในสมองไม่สมดุล > ทำให้ใช้ยาแก้ไขได้
(2). ความอ่อนล้าหลังคลอด
(3). นอนไม่พอ
(4). ความไม่มั่นใจว่า จะเลี้ยงลูกไหว
(5). คนบางคนคาดหวังความเป็นคนประเภท "คุณสมบูรณ์แบบ (perfectionist)" เช่น คุณแม่สมบูรณ์แบบ ซึ่งเป็นความคาดหวังที่เกินจริง ฯลฯ
(6). คิดว่า ลูกเป็นภาระ ทำให้ตัวเองลำบาก หรือทำให้มีเวลาว่างน้อยลง
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ โรงพยาบาลห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า >
ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
