"Model แม่" คือ Model การพัฒนาศักยภาพของคนที่ไม่เลวเลย

เวลามีคำถามเข้ามาที่ตัวเรา   หากเป็นเมื่อก่อน  ผมมักจะคิดหาคำตอบ (ซึ่งอาจจะมีทั้งถูกและผิด)  คืนให้กับผู้ที่ถาม

แต่ตอนนี้  ผมมีความคิดอีกแบบ  คือ  ต้องค้นหาคำตอบให้กับตัวผมเองก่อน   ก่อนที่จะตอบให้คนอื่น

อาทิตย์นี้มีคำถามหนึ่งครับ  จากหน่วยงานที่มีนโยบายให้ใช้ KM ในองค์กร

คำถามว่า...

"ความคุ้มทุน  หรือความคุ้มค่าของการลงทุนกับการจัดการความรู้ในองค์กรมันอยู่ตรไหน?"

คำตอบสำหรับผมเองในขณะนี้  ที่พอจะรวบรวมและคิดได้  (หมายความว่าในอนาคตคำตอบอาจจะเปลี่ยนไปก็ได้นะครับ)

เมื่อผมเริ่มเรียนรู้หลัก Return of Investment : ROI ผมก็คิดทุกอย่างของการลงทุนว่าต้องมองเห็นความคุ้มค่า  แต่ความคุ้มค่า  สำหรับผมมันไม่ได้มีมิติเดียว  แค่เรื่อง เงินๆ ทองๆ ของมีค่า  หรือสินทรัพย์ที่จับต้องได้เท่านั้น  

มีอะไรมากกว่านั้นหล่ะ?

ผมจะตอบตัวเองอย่างไรให้ง่ายที่สุดหล่ะ?

เริ่มอย่างนี้ก่อนแล้วกัน...

ผมเชื่อในหลัก ROI  แต่ไม่ค่อยแน่ใจกับวิธีการแบบเดิม  ที่มองแค่  "มิติมูลค่า"

ฝรั่งเขาใช้คำเดียว Value  แต่ไทยเรามี 2 นัยยะ  มูลค่า  กับ คุณค่า

มาที่คำว่า คุณค่า  มีแนวคิดของคนเราที่พยายามเอา  คุณค่า  ไปเทียบหน่วยวัดแปลงเป็น  มูลค่า

อันนี้แหละ   ที่ต้องคุยกันยาว  ระหว่าง  คุ้มทุน  กับคุ้มค่า

มีเรื่องเล่าเรื่องหนึ่ง...น่าจะเกี่ยวกัน (หรือเปล่าไม่รู้)

เหตุการณ์ครั้งหนึ่งตอนวันหยุด  สมัยที่ผมเรียน ปวช.   ระหว่างกลับจากตลาดนัดจะไปบ้าน  ช่วงสายๆ ใกล้เที่ยงในท้ายรถปิคอัพเปลือยเปล่าที่ไม่มีหลังคา   มีสี่ห้าชีวิตที่นั่งมาด้วยกัน  ทั้งหมดเป็นแม่ค้าที่กลับมาจากตลาดนัดตอนเช้ารวมทั้งผมและแม่    ระหว่างทางรถก็จะจอดส่งแม่ค้าแต่ละคนพร้อมกับขนของสัมภาระลงจากรถ  แล้วก็ไปต่อ   ช่วงหนึ่งที่ผมจำไม่ลืม  เมื่อถึงบ้านแม่ค้าคนหนึ่ง  เราก็ช่วยยกของให้เขา  ระหว่างนั้นเอง  แม่ค้าคนนั้น  เปลี่ยนจากการคุยสัพเพเหระหันมาถามแม่ผมว่า...

"ทำไมไม่เก็บเงินมาซื้อสวน  ทำสวน  น่าจะดีกว่าลำบากส่งลูกเรียนนะ  ลูกตั้งหลายคน  ให้เรียนแค่ ม.3 ก็พอแล้ว?"

แล้วแม่ผมก็ตอบทันทีปนน้ำเสียงหัวเราะว่า

"ก็กำลังผ่อนสวนอยู่เหมือนกัน...สวนเรียนนั่นไง"  ซึ่ง "สวนเรียน" ภาษาใต้  ก็คือ สวนทุเรียน  แต่ความหมายของแม่ผมคือ  ลงทุนกับการส่งให้ลูกเรียน  แล้วก็หยุดการสนทนาแค่นั้น  เพราะรถต้องไปส่งแม่ค้าคนอื่นต่อ

ผมเลยมาคิดเอาเองว่า

"Model แม่"  คือ Model การพัฒนาศักยภาพของคนที่ไม่เลวเลย

แม่มักจะมองที่ความคุ้มค่า  ที่แสนจะให้นิยามยาก  แต่แม่ไม่เคยคุยกับผม หรือคุยกับคนอื่นให้ผมเคยได้ยินว่า คุ้มทุนกับเงินที่จ่ายไปแค่ไหนอย่างไร

การสร้างคน  การปลุกศักยภาพของคน การเชื่อในความสามารถของคน...สิ่งนี้ คือพื้นฐานของการพัฒนาไม่ว่าจะอาชีพใดก็ตาม  ใช่หรือไม่?

การลงทุน เพื่อซื้อระบบ  ซื้อเทคโนโลยี  ซื้อเครื่องจักร  ซื้อ ICT   แพงเท่าไร  เราก็ซื้อ

แต่พอลงทุนกับคน  เรามักลงทุนน้อยกว่าเรื่องเหล่านั้น

แล้วเราจะซื้อเทคโนโนโลยี   ไปอีกนานเท่าไร

หรือว่าเราจะสร้างเทคโนโลยี (หรือความรู้)  ไปอีกนานแสนนาน ด้วยศักยภาพของคนของเราเอง 

ผมควรจะเลือกอย่างไหนดี?