หนังสือถอดบทเรียนเศรษฐกิจพอเพียง เล่มที่ ๑๔ เป็นของโรงเรียนกาญจนภิเษกวิทยาลัย จังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่ง สรส.โดยการสนับสนุนของมูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ ได้ถ่ายทอดประสบการณ์ของโรงเรียนในการเตรียมลูกหลานของประเทศไทยไปสู่สังคมที่พอเพียง คือ การแบ่งปัน เอื้ออาทร เมื่อจะคิดทำอะไร ก็มีเหตุผล มีความพอประมาณ ไม่วิ่งตามกระแสนิยม โดยโรงเรียนมีกระบวนการทำงาน ดังนี้
* การวางแผนว่าทำอย่างไรให้นักเรียนได้รับความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องของ ๓ ห่วง ๒ เงื่อน (ความมีเหตุผล ความพอประมาณ การมีภูมิคุ้มกันที่ดี โดยมีเงื่อนไขความรู้คู่คุณธรรม)
- การใช้ฐานหลักสูตรการเรียนการสอน และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนต่างๆที่มีอยู่เดิม แล้วค่อยๆขยายผล และพัฒนาส่วนต่างๆให้ดียิ่งขึ้นต่อไป...
- การจัดให้มี ห้องเศรษฐกิจพอเพียง ที่ทุกคนสามารถเข้าไปศึกษาค้นคว้าและหยิบยืมข้อมูลได้ทุกช่องทาง รวมทั้งจัดทำเว็บไซต์ต่างๆเพื่ออำนวยความสะดวกแก่คณะครูและนักเรียน
- การสร้างความตระหนักแก่นักเรียน ด้วยการฉายภาพพระกรณียกิจ ในการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่มีกว่า ๒,๐๐๐ โครงการ แล้วตั้งคำถามให้นักเรียนนำไปคิดต่อ เพื่อสรุปความเข้าใจในเหตุผลของพระราชกรณียกิจเหล่านั้น ซึ่งเป็นผลดีที่สร้างแรงบันดาลใจให้นักเรียนเกิดความสนใจในการเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆตามรอยเบื้องพระยุคลบาท และต่อมาได้เพิ่มเติมเนื้อหาของตัวอย่างการใช้ชีวิตอย่างพอเพียงของชาวบ้านในท้องถิ่นด้วย
* การฝึกปฏิบัติให้เห็นชัดเจนว่า จะสามารถนำหลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ไปวิเคราะห์เพื่อประยุกต์ใช้อย่างไรในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม เช่น
- เปิดฐานการเรียนรู้ ตามรอยพ่อ พออยู่ พอกิน พอเพียง โดยให้นักเรียนจัดกลุ่มๆละ ๕-๑๐ คน เลือกกลุ่มตามที่สนใจ เป็นการทำกิจกรรมเสริม บนกระบวนคิดวิเคราะห์ของหลัก ๓ ห่วง ๒ เงื่อน แบ่งเป็น ๔ หัวข้อคือ
-- ด้านเศรษฐกิจ : ธนาคารโรงเรียน ส่งเสริมการออม
ความมีเหตุผล: รู้จักนำเงินส่วนที่เก็บออมไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้
ความพอประมาณ: รู้จักใช้จ่ายอย่างเหมาะสม ทำให้มีเงินเหลือเก็บไปออมได้
การมีภูมิคุ้มกันที่ดี: สามารถเก็บเงินไว้ใช้ในอนาคต
เงื่อนไขความรู้: เข้าใจการทำบัญชีรับจ่าย และรู้ว่ามีเงินเก็บเท่าไร
เงื่อนไขคุณธรรม: มีความซื่อสัตย์ ใช้จ่ายอย่างระมัดระวัง ประหยัดขึ้น
-- ด้านสังคม : ชีวิตอยู่หอพอเพียง
ความมีเหตุผล : รู้จักทำกิจกรรมในหอพัก เช่น การดูแลความสะอาดในหอ
ความพอประมาณ: รักษากฏระเบียบ สามารถดูแลตนเองได้
การมีภูมิคุ้มกันที่ดี: สามารถปรับตัวเข้ากับคนอื่นได้ดี
เงื่อนไขความรู้: เข้าใจกฏระเบียบในการอยู่ร่วมกัน
เงื่อนไขคุณธรรม: มีระเบียบวินัยไม่สร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น มีความรับผิดชอบ
-- ด้านสิ่งแวดล้อม : สวนพฤกษศาสตร์ การสร้างอาหารของพืช
ความมีเหตุผล: พืชต้องสร้างอาหารด้วยการสังเคราะห์แสง และต้องการสร้างน้ำพอเพียง
ความพอประมาณ: ให้น้ำอย่างพอดีสอดคล้องกับปริมาณแสงแดดไม่มากเกินไปจนทำให้รากเน่า
การมีภูมิคุ้มกันที่ดี: ปลูกต้นไม้มากๆ ช่วยลดโลกร้อน
เงื่อนไขความรู้: รู้ว่าพืชสร้างอาหารอย่างไร ?
เงื่อนไขคุณธรรม: ไม่ตัดไม้ทำลายป่า หมั่นบำรุงต้นไม้ เพื่อสร้างความร่มรื่น
-- ด้านวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่น การทำสมุนไพรขี้เหล็กผง
ความมีเหตุผล: ช่วยรักษาโรคได้ กินผงขี้เหล็กช่วยให้หลับสบาย
ความพอประมาณ: กรรมวิธีการผลิตต้องผสมขี้เหล็กให้พอดีกับสัดส่วนของน้ำและน้ำตาล
การมีภูมิคุ้มกันที่ดี: เป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย เพราะสามารถทำใช้เองได้ มีการวางแผนงาน
เงื่อนไขความรู้: รู้วิธีทำขี้เหล็กผง และปรับใช้กับพืชอย่างอื่น เช่น ขิง ข่า ตะไคร้ เป็นต้น
เงื่อนไขคุณธรรม : สำนึกในการประหยัด
น้องกาญจนาภรณ์ ทองแดง นักเรียนชั้น ม ๑. สะท้อนความรู้สึกว่า
" ชอบฐานนี้ เพราะได้ทำงานกลุ่ม ได้ช่วยกันอ่านเนื้อหาเกี่ยวกับพระองค์ท่านเกี่ยวกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และจับใจความสำคัญออกมาที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ เช่น รู้จักใช้เงิน ซื้อของเท่าที่จำเป็น ซื้อขนมน้อยลง รู้จักใช้ของในหอพักอย่างประหยัด "
น้องภัทรานิษฐ์ บุญฤทธิ์ นักเรียนชั้น ม. ๑ เล่าว่า
" ปรัชญาเศรษฐกิจพอพียง เป็นหลักที่ใช้ในชีวิตประจำวันทุกเรื่อง เช่น เรื่องการเดินทาง รู้จักใช้เหตุผลในการเลือกสิ่งของเครื่องใช้ในการเดินทางเท่าที่จำเป็น เป็นการใช้หลักพอประมาณ ไม่หนักแรงขนและเปลืองพื้นที่ในรถ รู้วิธีเลือกให้เหมาะสมกับการใช้งานและภูมิอากาศ "
ครูอรชร และครูพิเชษฐ์ จันทร์ผ่อง กล่าวเสริมว่า
" จะพยายามฝึกให้เด็กคิดวิเคราะห์เชื่อมโยงกับหลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปเช่นนี้อย่างต่อเนื่อง ผ่านกิจกรรมต่างๆ ด้วยความหวังว่า สิ่งเหล่านี้จะปลูกฝังในจิตสำนึก เพื่อนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตอย่างเป็นนิสัย และเติบโตเป็นคนดีต่อไปในอนาคต....
โปรดอ่านรายละเอียดได้ที่ :
http://www.scbfoundation.com/news_publish_detail.php?cat_id=6&nid=329
---------------------------------------
