ตอนนี้เป็นตอนสุดท้าย เป็นข้อเสนอเชิงนโยบายเกี่ยวกับการเตรียมครูและการบำรุงรักษาครูคุณภาพ  ของ รศ.ดร.พฤทธิ์  ศิริบรรณพิทักษ์ (ผู้วิจัย) รวมทั้งข้อเสนอแนะเพิ่มเติมที่ผมได้นำเสนอแก่ผู้วิจัยในวันประชุมวันนี้ โดยสรุปคือ

     1.รื้อปรับระบบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู โดยกำหนดให้มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูจำแนกตามวิชาหรือกลุ่มสาระ เช่น ครูที่จะสอนวิชาคณิตศาสตร์จะต้องมีใบประกอบวิชาชีพครูคณิตศาสตร์ เป็นต้น

     2.รื้อปรับระบบการบรรจุแต่งตั้งและมอบหมายงานครูให้ตรงวุฒิ

     3.เร่งรัดฝึกอบรมครูที่สอนไม่ตรงคุณวุฒิ  โดยเร่งรัดอบรมใหม่ให้มีความรู้ ความสามารถในการสอนวิชาที่ได้รับมอบหมาย  พร้อมทั้งจัดให้มีพี่เลี้ยง(mentor) อย่างใกล้ชิด

     4.เพิ่มแรงจูงใจครูที่สอนในชนบทห่างไกล เช่น การเพิ่มค่าตอบแทนให้ครูที่สอนในสาขาขาดแคลนในโรงเรียนห่างไกล เป็นต้น

     5.เพิ่มค่าตอบแทนให้ครูที่มีชั่วโมงสอนมากกว่ากำหนด  ซึ่งเรื่องนี้ผมได้เสนอเพิ่มเติมว่า นอกจากจะเพิ่มค่าตอบแทนแล้ว ไม่ควรให้ครูมีภาระงานอื่นนอกจากงานสอนและงานดูแลนักเรียน (เช่นการทำงานธุรการ เป็นต้น) ควรใช้การจ้างบุคลากรมาปฏิบัติงานเหล่านี้แทน หรือเพิ่มการบรรจุบุคลากรทางการศึกษาในสถานศึกษา ซึ่ง กฏหมาย ก.ค.ศ.กำหนดให้มีแล้ว เป็นต้น

    6.เร่งพัฒนาครูด้านการศึกษาพิเศษ  เพื่อให้ครูมีความสามารถในการจัดการเรียนรู้เด็กที่มีความต้องการพิเศษ

    7.รื้อปรับระบบจูงใจผู้เรียน ให้เด็กมีความสุขและสนุกในการเรียน โดยสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ขึ้นในโรงเรียน  ผมได้เสนอแนะเพิ่มเติมว่า  นอกจากสร้างระบบจูงใจภายนอกแล้ว  ควรหาเทคนิคสร้างแรงจูงใจภายในตัวผู้เรียนแต่ละคนเองโดยให้เขามีเป้าหมายในชีวิตของตน (วิสัยทัศน์หรือธงของชีวิต) แล้วช่วยเหลือกระตุ้นเขาให้เกิดแรงจูงใจมุ่งมั่น ฟันฝ่าให้ไปถึงเป้าหมายนั้น

    8.รื้อปรับกระบวนการยุติธรรมในการบริหารกิจการนักเรียนในเด็กที่มีพฤติกรรมก้าวร้าว รุนแรง เช่น นำกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์(Restorative justice)มาใช้  เรื่องนี้ผมได้เสนอแนะเพิ่มเติมให้ใช้ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนมาใช้อย่างจริงจัง

    9.รื้อปรับระบบการพัฒนาทางวิชาการและวิชาชีพครู ให้มีระบบที่ครูทุกคนได้รับการพัฒนาทุกปี ในเรื่องที่นำไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนได้อย่างแท้จริง

             ซึ่งผู้วิจัยบอกว่าข้อคิดเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิในวันนี้จะเป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาปรับการเขียนรายงานการวิจัยให้สมบูรณ์ต่อไป