อ่านตอนที่แล้ว สอนงานผ่านบล็อก : 18. อายครูไม่รู้วิชา
หลายครั้งที่เรามักจะเห็นโครงการต่างๆ ที่ได้แนวทำงานมาจากการศึกษาหรือนำรูปแบบมาจากที่อื่น ที่เคยทำสำเร็จมาแล้ว แต่เมื่อนำรูปแบบหรือแนวทางนั้นๆ มาปฏิบัติในต่างพื้นที่หรือต่างกลุ่มบุคคล กลับพบว่าบางครั้งโครงการ-กิจกรรมที่ทำไม่ค่อยประสบความสำเร็จ หรือบางทีก็ล้มเหลวไปเลยทีเดียว
นั่นเป็นเรื่องธรรมดา และเป็นความจริงของงานส่งเสริมการเกษตร หรืองานพัฒนาใดๆ ก็ตาม ที่การออกแบบหรือกำหนดแนวทางแก้ปัญหา และวิธีการดำเนินการแก้ปัญหานั้น จะไม่มีรูปแบบที่ตายตัวหรือเรียกให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือ “ไม่มีสูตรสำเร็จ” เพราะในแต่ละพื้นที่ ชุมชนและเกษตรกรนั้นมีความแตกต่างกัน เช่น
- สภาพพื้นที่ทางกายภาพ
- สภาพทางสังคมและกลุ่มคน
- ฐานคิดและวัฒนธรรมของชุมชน
- สภาพทางเศรษฐกิจของชุมชน
- สภาพแวดล้อมอื่นๆ
- ฯลฯ
ดังนั้น รูปแบบของการส่งเสริมการเกษตร หรืองานพัฒนาชุมชน เกษตรกร-กลุ่มอาชีพต่างๆ นั้น ไม่สามารถลอกแบบที่เคยสำเร็จจากที่หนึ่งไปใช้ในอีกที่หนึ่งได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ จะต้องมีการศึกษาชุมชน-เกษตรกร และบริบทแวดล้อมต่าง ฯลฯ แล้วจึงหารูปแบบการส่งเสริม หรือกำหนดแนวทางการพัฒนาให้สอดคล้องเป็นแห่งๆ ไป และเมื่อเวลาและสถานการณ์เปลี่ยนไป รู้แบบหรือแนวทางก็ต้องปรับไปตามด้วย
ในส่วนของการออกแบบและการกำหนดแนวทางการส่งเสริมและงานพัฒนาให้เหมาะสมนั้น เราจะต้องนำข้อมูลทุกด้านมาประกอบในการกำหนดแนวทาง และใช้การมีส่วนร่วมให้มากที่สุดในการกำหนดแนวพัฒนา ให้เป็นแนวพัฒนาที่เกิดจากเกษตรกร-ชุมชนให้มากที่สุด ซึ่งอาจจะสวนทางกับปัจจุบันที่ส่วนมากจะกำหนดมาจากส่วนกลางหรือเบื้องบน
บันทึกมาเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
วีรยุทธ สมป่าสัก 14 มีนาคม 2552
(*-*) สวัสดีค่ะพี่สิงห์ป่าสัก
(*-*) มาขอความรู้จากพี่ค่ะ จะได้นำไปปฏิบัติและปรับใช้กับสหกรณ์กาคการเกษตร
(*-*) ขอบคุณที่นำความรู้ดีๆ มาฝากค่ะ
(*-*) พี่สบายดีนะค่ะ