ส่วนของ Oral mucosa คือ เนื้อเยื่อในช่องปาก ซึ่งส่วนใหญ่จะมีการ cross link คือ สาย collagen มันมีการรัดตัวแน่นขึ้น การยืดหยุ่นก็จะน้อยลง จะพบว่า การตรวจช่องปากผู้สูงอายุ ปากเขาจะแคบ เวลาดึงแก้มจะค่อนข้างยาก รั้งก็จะเจ็บ และนอกเหนือจากนี้ ตัวเส้นเลือดเองก็จะมีความแข็งมากขึ้น แล้วก็มีเส้นผ่าศูนย์กลางที่เล็กลง ทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณต่างๆ ได้น้อยลง โอกาสจะเกิดการติดเชื้อหรือแผลที่ไม่หาย ก็จะเกิดได้สูงกว่า
เวลาเราตรวจในส่วนของช่องปาก ส่วนฟัน และกระดูกขากรรไกรจะมีแค่ไม่กี่โรค ที่เกิดกับผู้สูงอายุ ที่ควรจะทราบ แต่ในเนื้อเยื่ออ่อนมีเยอะ โดยเวลาเราตรวจดู ควรจะตรวจให้ทั่ว ไม่ว่าจะเป็นในส่วนของ ริมฝีปาก ตรวจจากริมฝีปากเข้าไป ดูเหงือก ดูเพดานปาก แก้ม 2 ข้าง เพดานอ่อน และใต้ลิ้น อย่าลืมยกลิ้นดูด้วย (... แบบใช้เครื่องมือช่วย หรือไม่ใช้ก็ได้ค่ะ)
ภาพนี้ได้มาจากเวปของสถาบันทันตกรรม ตีพิมพ์โดยกองทันตสาธารณสุข "คู่มือ การตรวจวินิจฉัยมะเร็งในช่องปาก ระยะเริ่มแรก" ถือว่าเป็นงานที่ดีมากๆ คือ เปิดเข้าไป ก็จะมีการตรวจมะเร็งช่องปากระยะขั้นต้นได้เลย โดยที่ส่วนใหญ่แล้ว เวลาตรวจ จะต้องดึงแก้มออกมา ดึงริมฝีปากล่างออกมา ดูข้างบนด้วย ดูบริเวณเหงือก และดูที่ลิ้น ลิ้นจะบอกอะไรได้หลายอย่าง
นอกเหนือจากนี้แล้ว บริเวณข้างลิ้นเอง ก็จะเป็นบริเวณที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเยอะ เพราะฉะนั้น ก็ควรดูให้ถี่ถ้วนด้วย ใต้ลิ้นก็มักจะมีปัญหา โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ชอบสูบบุหรี่ หรือการเคี้ยวหมากเป็นประจำ และใช้ยาเส้น
ส่วนการคลำบริเวณใต้คาง ก็อาจจะจำเป็นในกรณีที่ผู้ป่วยมีแนวโน้มว่า เกิดมะเร็งในช่องปาก หรือแม้ไม่ได้เกิดมะเร็งก็ตาม ในกรณีที่คนไข้กลืนลำบาก ก็อาจจะดูว่า ต่อมน้ำเหลืองบริเวณใต้คาง จะมีการโตขึ้นหรือเปล่า
รวมเรื่อง สุขภาพช่องปากที่สัมพันธ์กับโรคทางระบบ
