พานท้ายปืนทำด้วยไม้ชิงชัน เลื่อมเป็นมันปลาบ ลำกล้องยาวหนึ่งร้อยยี่สิบเซ็นติเมตร

      หลังจากวันที่เยืองได้เก้งและอีเห็น ผมก็ทำตัวเป็นลูกศิษย์ของทิดมี ตอนเย็นและวันหยุดก็จะไปขลุกอยู่ที่บ้านเขา ให้เขาเล่าประสบการณ์ล่าสัตว์ให้ฟัง เขาก็ใจดีเล่าให้ผมฟัง ผมชวนเขาไปเยืองอีก แต่เขาบอกว่าหน้านี้ใบไม้เริ่มร่วง เวลาเราเดินไปจะเหยียบใบไม้แห้ง ทำให้สัตว์รู้ตัว หนีเราไป ผมเลยไม่ได้ไปเยืองอีกจนกระทั่งปิดเทอมปลาย ผมต้องกลับบ้านที่วารินชำราบ

       ต้นเดือนพฤษภาคม ๒๕๑๒ โรงเรียนเปิดเทอมผมออกจากวารินชำราบตั้งแต่เช้า จนเย็นก็ถึงบุณฑริก ค้างคืนที่บ้านปู่ (น้าของพ่อผม) วันรุ่งขึ้นตื่นแต่เช้าเดินทางไปบ้านคำบาก คราวนี้ได้นั่งรถยนต์จากตัวบุณฑริกไปถึงบ้านห้วยข่า และเดินต่ออีก ๑๕ กิโลเมตร แดดผีตากผ้าอ้อมผมก็ไปถึงบ้านคำบาก

       "ครู....มาแล้ว" เสียงเด็กตะโกนบอกต่อๆ กัน และวิ่งมาหาผมสามสี่คนด้วยรอยยิ้มเต็มใบหน้า ผมลูบหัวเด็กคนละที แล้วเด็กๆ ก็วิ่งจากไป ผมนึกเสียใจที่ไม่มีอะไรมาฝากพวกเขาเลย แต่ผมขนสิ่งของหลายอย่างมาฝากทิดมี เหรียญและชิน

       ผมก้าวขึ้นบ้านก็เห็นพ่อเหรียญนั่งรอที่ชานบ้าน

       "ครู..ผมมีอะไรให้ดู" แกไม่ยอมใช้คำแทนตัวว่า "พ่อ" แม้ว่าผมจะเรียกแกว่า "พ่อ" หลังจากที่ผมวางกระเป๋าสะพายลงพื้นบ้านแล้ว แกก็บอกให้ชินไปเอาปืนแก๊ปออกมาจากในบ้านเอาให้ผม

      "ปืนกระบอกนี้ผมซื้อมาจากบ้านแกะแดะ มันสวยดีมาก เจ้าของเก่าเขาอายุมากแล้ว ไม่ได้ใช้ ผมเลยขอซื้อมาให้ครู" พ่อเหรียญบอก พร้อมกับที่ชินถือปืนออกมาให้ผม

      "สวยมากครับ..." ผมชมและพลิกดูปืนจนทั่วแล้วยกขึ้นประทับบ่า มันสวยจริงๆ พานท้ายปืนเป็นไม้ชิงชันเลื่อมมันปลาบ ลำกล้องยาวหนึ่งร้อยยี่สิบเซ็นติเมตร ผมรู้สึกว่าสั้นกว่าปืนแก๊ปที่ผมเคยใช้ยิงนกคราวนั้นมาก กำลังจะเอ่ยถาม พ่อเหรียญก็พูดขึ้นว่า

       "ปืนกระบอกนี้เหมาะสำหรับยิงเก้ง หรือหมูป่า ดูรูลำกล้องซิ กว้างกว่าปืนเหรียญมาก ปืนนั้นใช้ยิงนก อย่างเก่งก็ยิงอีเห็น ลำกล้องยาว เดินป่าเกะกะ"  ผมดูรูลำกล้องปืนมันกว้างขนาดเอานิ้วก้อยแหย่เข้าไปได้

       "พ่อซื้อมาราคาเท่าไหร่" ผมถาม พอแกบอกว่าราคาหนึ่งร้อยสี่สิบบาท ผมก็ล้วงเงินให้แกไปตามราคานั้น พอดีทิดมีขึ้นบันไดบ้านมา และขอดูปืนจากผม พอผมส่งให้แกก็วางปืนลงบนฝ่ามือคล้ายกับจะชั่งน้ำหนัก แล้วพูดว่า

       "อือ...ดี ไม่หนักมาก ลำกล้องบางเหล็กดี ยิงแม่น" แล้วก็ส่งปืนคืนให้ผม และถามผมว่า "ได้มาดมาไหม" คำว่า "มาด" แกหมายถึงดินประสิวที่เป็นส่วนประกอบของการทำดินปืน พอผมตอบว่า ได้มาเยอะเลย ทิดมีก็ยิ้มแล้วพูดว่า

       "ดีละ..พรุ่งนี้จะได้ทำดินปืน"

        คืนนั้น พอทานข้าวเย็นเสร็จ ผมนั่งคุยกับทิดมี  พ่อเหรียญ เหรียญและเถิง แต่...ไม่นานนัก พอผมหาวนอนถี่ๆ ทิดมีและเถิงก็กลับบ้าน ผมรีบเข้านอนโดยมีปืนแก๊ปวางอยู่ข้างๆ และจินตนาการว่าผมกำลังนอนบนลานหินกลางสายน้ำ โอบล้อมด้วยปีกของขุนเขา ป่าไม้และแสงจันทร์หม่น

อ่านต่อ ตอน 20. ดินปืน.....ลูกซองอัด