ในวิชาคณิตศาสตร์นักเรียนชั้น ๙ ได้รับโจทย์จากคุณครูสุภาพร กฤตยากรนุพงศ์ ให้คิดโครงงานวิจัยที่เชื่อมโยงกับปัญหาโลกร้อน โดยใช้ทฤษฎีสถิติมาอธิบาย ซึ่งต้องมีการนำเอาทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและข้อมูลเชิงคุณภาพมาประกอบการวิเคราะห์
ในการนำเสนอข้อมูลนักเรียนได้นำความรู้ในหลายรูปแบบมาทดลองปฏิบัติเพื่อตอบโจทย์ตนเลือก ได้แก่การแสดงข้อมูลเป็น
- ข้อมูลในรูปข้อความ
- ข้อความกึ่งตาราง
- แผนภูมิรูปภาพ
- แผนภูมิแท่ง
- แผนภูมิรูปวงกลม
- กราฟเส้น
- ตารางแจกแจงความถี่
- ฮิสโทแกรม
- รูปหลายเหลี่ยมความถี่
ในการสรุปข้อมูล นักเรียนได้ใช้ความรู้เรื่อง
· ค่าเฉลี่ย
· ค่ามัธยฐาน
· ฐานนิยม
ในขณะที่ในการคิดโจทย์วิจัย นักเรียนจะได้ค้นพบความสนใจของตนเอง ได้ใช้ความคิดในการเชื่อมโยงปัญหาโลกร้อนเข้ากับปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจากพฤติกรรมที่มีความเกี่ยวข้องกับคนในโรงเรียนเพลินพัฒนา ได้ตอบโจทย์ปัญหาด้วยการใช้ความรู้ทางทฤษฎีสถิติ และการคิดเชิงระบบ
งานวิจัยเรื่อง “ปริมาณแก้วพลาสติกในโรงเรียนเพลินพัฒนากับปัญหาโลกร้อน” โดย จรัญพัฒณ์ บุญยัง และ ภูมินทร์ ประชานิมิตรชัย ได้ทำการศึกษาพฤติกรรมการซื้อน้ำจากร้านค้าในโรงเรียนในโรงเรียนตั้งแต่เวลา ๑๖.๐๐–๑๘.๐๐น. เป็นเวลา ๑๐ วัน พบว่ากลุ่มประชากรที่มาใช้บริการมากที่สุดคือนักเรียนช่วงชั้นที่ ๒ รองลงมา คือนักเรียนช่วงชั้นที่ ๑ ช่วงชั้นที่ ๓ ช่วงชั้นที่ ๔ และบุคลากร ตามลำดับ ทำให้เกิดปริมาณขยะจากแก้วพลาสติกในช่วงเวลาดังกล่าววันละประมาณ ๒๐๐ ใบ
ผู้วิจัยจึงเสนอให้มีการรณรงค์เพื่อลดปริมาณการใช้แก้วพลาสติก โดยเริ่มจากนักเรียนช่วงชั้นที่ ๒ ซึ่งเป็นผู้บริโภครายใหญ่ และได้เสนอให้ผู้ที่มีอำนาจตัดสินใจเปลี่ยนรูปแบบแก้วที่ใช้ในโรงเรียนด้วย
เมื่ออ่านข้อเสนอแนะของงานวิจัยชิ้นนี้แล้ว ดิฉันก็คิดถึงวิธีการเข้าไปมีส่วนช่วยสร้างพฤติกรรมใหม่ให้กับร้านค้า และผู้บริโภคได้ ด้วยการสนับสนุนให้ร้านค้ามอบส่วนลดให้แก่ผู้บริโภคที่นำแก้วน้ำมาเองในเดือนแรก และในเดือนต่อมาจะขายน้ำให้กับผู้ที่นำแก้วน้ำมาเองในราคาปกติ ส่วนผู้ที่ไม่ได้นำแก้วน้ำมาจะต้องเสียเงินซื้อแก้วน้ำดินเผาที่จะนำมาใช้ใหม่ได้ เท่ากับต้องเสียเงินซื้อน้ำในราคาสูงกว่าปกติ แต่จะได้แก้วกลับไปใช้
วิธีการนี้เคยใช้ได้ผลมาแล้วในการจัดงานเทศกาล “ลมข้าวเบา เงาเดือนเพ็ญ” หรือเทศกาลลอยกระทงของโรงเรียน ที่มีการตั้งข้อกำหนดว่าร้านค้าจะต้องใช้บรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ร้านขายน้ำของนักเรียนมัธยมจึงนำแก้วดินเผาเคลือบมาใส่น้ำสมุนไพร และเรียกเก็บค่ามัดจำค่าแก้วในราคาต้นทุน ทำให้แก้วกลับมาหาเจ้าของร้านได้เองโดยที่ไม่ต้องตามเก็บ หรือหากใครอยากจะเก็บแก้วเอาไว้ใช้ต่อที่บ้านทางร้านค้าก็ยินดี เพราะถือว่าเป็นวิธีการช่วยโลกที่น่ารักอีกวิธีหนึ่ง
การสร้างพฤติกรรมใหม่เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาสร้างความคุ้นชิน และต้องลงทุนทั้งกำลังใจ กำลังกาย กำลังสติปัญญา และกำลังทรัพย์ ในการร่วมกันสร้างสิ่งใหม่ที่ดีกว่า หลังจากที่สังคมพากันคิดผิดทางกันไปแล้วว่า ธรรมชาติคือต้นทุนที่เราได้มาฟรีๆ