หากสาวรักหนุ่มมาก ก็จะปล่อยให้หนุ่มสอดมือขึ้นไปแตะเนื้อต้องตัวสาวได้

      หลังมื้อกลางวันผมหมดความอยากยิงนก จึงนั่งๆ นอนๆ จนบ่ายคล้อยเราก็กลับ ระหว่างทางเหรียญชวนผมเก็บหมากจอง หรือลูกสำรองที่แก่เต็มที่แล้วร่วงลงพื้น ต้นหมากจองสูงใหญ่มากขนาดสองคนโอบ และมีมากในแถบนี้ เราช่วยกันเก็บใส่ผ้าขาวม้าห่อแล้วสะพายแบบย่าม เหรียญบอกผมว่าเคยมีคนหิวมากกินหมากจองดิบๆ ไปหลายเม็ด ไม่นานหมากจองมันพองตัวในท้อง ปวดท้องมาก ต้องหามกันไปหาหมอ เกือบตาย

      เรากลับถึงบ้านพอดีมืด ผมรีบอาบน้ำที่หลินน้องเหรียญตักใส่ตุ่มไว้ข้างบ้าน อาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้าเสร็จก็มานั่งที่ชานบ้าน รออาหารเย็น ไม่นานหลินก็ยกกล่องข้าวเหนียวและกับข้าวมา ซึ่งไม่ต่างไปจากกับข้าวมื้อเย็นที่ผ่านมาทุกวัน คือ ผักกูดลวกและพริกกับเกลือ แต่เย็นนี้มีสิ่งหนึ่งที่ผมไม่เคยเห็น มีลักษณะเป็นวุ้นสีเทาใส่ในกาละมังใบเล็ก

      "หมากจองทำไมมันพองตัวเร็วจังล่ะหลิน" เหรียญถามเพราะเขาเพิ่งเอาหมากจองมาไม่ถึงชั่วโมง ตามธรรมดาหมากจองจะพองตัวเต็มที่หลังจากแช่น้ำแล้วประมาณ 4-5 ชั่วโมง

       "มันแช่ตั้งแต่เที่ยงแล้ว หมากจองอันนี้ไอ้ทิดมีมันเอามาให้" พ่อเหรียญตอบแทน และเย็นวันนั้นเป็นครั้งแรกที่ผมได้กินหมากจองหรือลูกสำรองแช่น้ำ รสชาดหวานนิดๆ ที่น่าสังเกตคือวุ้นลูกสำรองมีความเย็นกว่าน้ำธรรมดา

       หลังอาหารเย็นด้วยความอ่อนเพลียจากการเดิน ผมจึงม่อยหลับไป มาตื่นเมื่อเหรียญปลุก เขาบอกว่าจะพาไปคุยกับสาวสวยประจำหมู่บ้าน ผมสงสัยเพราะตอนนั้นเวลาประมาณห้าทุ่มแล้ว แต่เหรียญบอกเดี๋ยวรู้ให้ตามเขาไป ผมคนง่ายๆ อยู่แล้วจึงเดินตามเขาไป

       คืนนั้นน่าจะเป็นคืนแรมสี่ค่ำ เวลาห้าทุ่มพระจันทร์โผล่พ้นยอดไม้แล้ว เราจึงพอมองเห็นทางเดินรางๆ เหรียญพาผมเดินไปท้ายหมู่บ้านด้านทิศตะวันตก เวลานั้นบ้านคำบากตกอยู่ในความเงียบและมืด ไม่มีแสงไฟเลยแม้แต่ดวงเดียว ผมสงสัยมากขึ้นเหรียญจะพาผมไปคุยสาวที่ไหนกัน พอจะถามก็พอดีเหรียญนั่งลงและดึงมือให้ผมนั่งลงด้วย พร้อมกับชี้มือไปที่ใต้ถุนบ้านหลังหนึ่ง ซึ่งห่างจากที่เรานั่งเพียงสามสิบก้าว เป็นบ้านหลังใหญ่ใต้ถุนสูง และที่ใต้ถุนนั้นผมเห็นคนหนึ่งกำลังเข็นครกมือไปทางหัวเรือนแล้วจับครกคว่ำลง หลังจากนั้นก็ขึ้นยืนบนครกมือ

      "ไอ้เถิง" เหรียญกระซิบบอกผม แสงจันทร์สี่ค่ำส่องลอดใต้ถุนมานิดหน่อย เห็นเถิงสอดมือขวาขึ้นไปจนถึงข้อศอก

      "มันกำลังจกสาว" เหรียญกระซิบต่อ แล้วดึงมือผมลุกขึ้นเดินกลับบ้าน พอเดินมาห่างมากแล้ว เหรียญจึงเล่าให้ผมฟังว่า เขาจะไปหาสาวคนที่เถิงไปหานั่นแหละ แต่มัวไปชวนผมอยู่จึงไปทีหลังเถิง เหรียญไม่รู้ว่าเขากับเถิงชอบสาวคนเดียวกัน พอผมถามว่า ที่ว่าเถิงกำลังจกสาวคืออะไร

       เหรียญเล่าว่า หมู่บ้านชายแดนไทยลาวแถบนี้ มีประเพณีที่ไม่เหมือนที่อื่น คือ บ้านไหนมีลูกสาวจะต้องทำช่องไว้ข้างที่นอนลูกสาว พอดึกๆ หลังจากที่ลูกสาวตำข้าวเสร็จแล้ว หนุ่มคนรักก็จะมาหาคุยกันผ่านช่องนั้น หากสาวรักหนุ่มมากสาวก็จะปล่อยให้หนุ่มนั้นใช้มือสอดขึ้นไปจับเนื้อต้องตัวสาวได้ เรียกว่า "จกสาว" เหรียญเล่าจบก็ถามผมว่า

       "ครูจะลองดูไหม ผมเห็นสาวหลายคนมองครูตาหวาน แบบนี้รับรองไม่พลาด" ผมไม่พูดอะไรได้แต่หัวเราะ แล้วเราก็แยกกันไปนอน ผมยอมรับว่าใจหนึ่งอยากจกสาว แต่อีกใจหนึ่งห้ามไว้ ดังนั้น กว่าผมจะหลับก็ประมาณค่อนแจ้งแล้ว โดยไม่รู้ว่าใจไหนชนะ

อ่านต่อ ตอนที่ 16. สอบไล่