ลักษณะของศัตรูหรือมิตร

การแสดงออกของศัตรู จะรู้ได้ด้วยอาการ ๑๕ อย่างดังต่อไปนี้

๑. ไม่แสดงอาการใดๆ อันจะเป็นที่ไม่พอใจออกมา  เมื่อเห็นเพื่อนของตนเอง หรือบุคคลอื่นที่มีหน้าคล้ายเพื่อนตน

๒. มักบิดพลิ้วเกี่ยวงอน ไม่ทำตามถ้อยคำที่ให้สัญญาไว้กับเพื่อน

๓. ไม่ดูแลหรือสบตาเพื่อนในขณะสนทนา ครั้นเมื่อสบตาโดยบังเอิญจะหลบ หรือก้มหน้าเมินหน้าหนีไปเสียทางอื่น

๔. มักกล่าวถ้อยคำหักหาญท้าทายเพื่อน มีเจตนามุ่งร้ายต่อเพื่อน

๕. เป็นผู้สมาคมคบหาแต่บุคคลที่เป็นสัตรูของเพื่อน

๖. เมื่อได้ยินบุคคลใดสรรเสริญเพื่อน  จะรีบห้ามพร้อมกับแสดงกิริยาเป็นเชิงไม่พอใจออกมา

๗. ไม่ยินดีคบหากับบุคคลที่เป็นมิตรของเพื่อน

๘.  ไม่บอกความลับของตัวเองแก่เพื่อนในเชิงปรึกษาหารือ (ไม่ไว้ใจเพื่อน )

๙. ไม่ปกปิดความลับของเพื่อน เมื่อรู้ความลับของเพื่อนจะนำไปแพร่งพรายด้วยด้วยเจตนาทำลายชื่อเสียง

๑๐. ไม่สรรเสริญสติปัญญาของเพื่อน ที่เพื่อนแสดงออกตามโอกาส ( มีอคติต่อความคิดเห็นของเพื่อน )

๑๑. ไม่สรรเสริญยินดีสนับสนุนความเจริญกว้าหน้าในกิจการงานของเพื่อน ที่ทำหรือบริหารอยู่ซึ่งงานกำลังดำเนินไปด้วยดี (ไม่เคยเอ่ยแสดงความยินดีในผลสำเร้จแห่งการงานของเพื่อน )

๑๒. เมื่อได้ยินข่าวร้ายว่าเพื่อนได้รับความพินาศฉิบหายจากการเลื่อมลาภ เลื่อมยศเป็นต้น จะแสดงออกด้วยควาสมยินดีต่อเคราะห์หามยามร้ายที่เพื่อนได้รับ

๑๓. ไม่ยินดีต่อความเจริญของเพื่อนน ที่ประสบความสำเร็จในความเป็นอยู่ของครอบครัวหรือมีชื่อเสียงของเพื่อน

๑๔. ไม่ระลึกถึงเพื่อนในเวลาที่บริโภคของอร่อย (ไม่เชื้อเชิญเพื่อนให้มาร่วมงานเลี้ยงสังสรรค์ ในบางโอกาสที่ตนเองจัดขึ้น ทำที่ลืมเพื่อนเสีย

๑๕. เมื่อยามได้ดียศถาบรรดาศักดิ์ มีชีวิตความเป็นอยู่เพียบพร้อมด้วยทรัพย์สมบัติ  ไม่คิดเหลียวแลที่จะสงเคราะห์ช่วยเหลือเพื่อน แม้แต่น้อยนิด

****คราวหน้าจะมาต่อลักษณะของมิตร****

ลักษณะของมิตร มีอยู่ ๑๖ อย่างดังต่อไปนี้

๑. ระลึกถึงเพื่อนที่จากกันไปนาน ผคอยว่าเมื่อไหร่จะกลับมา

๒. ชื่นชม ยินดีต้อนรับเพื่อนที่มา  ด้วยกริยาอาการยิ้มแย้มแจ่มใส