ฟังข่าวเรื่องตกงานว่างงานยุคนี้แล้ว หวลคิดไปเมื่อครั้งเป็นเด็กบ้านนอก ผมอยู่กับความเรียบง่ายโดยที่ไม่รู้เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง มันเป็นไปเองตามสภาพแวดล้อมของสังคมในยุคนั้น เสาร์-อาทิตย์ปิดโรงเรียน ครูไม่ได้ให้การบ้าน และเราก็ไม่ต้องไปเรียนกวดวิชาเป็นบ้าเป็นหลัง มีเวลาที่จะนำชีวิตไปกระโดดโลดเต้นตามท้องไร่ท้องนาอย่างสนุก ขี่ควายไปอาบน้ำ ไปปักเบ็ด ไปตกปลา หากบจำศีลในหน้าแล้ง และจับอึ่งอ่างไข่เต็มท้องที่มาร้องระเริงฝน ก่นกะปู แหย่ไข่มดแดง ตีผึ้งเอาน้ำหวาน เบิกบานกับดอกไม้ป่า ดอกเห็ดที่ขึ้นมาเป็นบรรณาการจากสวรรค์ ไม่รู้จักทีวี ไม่มีเกมส์คอมพิวเตอร์ นอนข้างยายฟังเรื่องปะรำปะรา แอบมองนางฟ้าที่ส่งสายตากระพริบอยู่โค้งฟ้า บางคืนมีผีพุ่งไต้ ผ่านมาทางช้างเผือก ยายเล่าเรื่องดาวลูกไก่ ..ตอนที่แม่ไก่ถูกจับไปเชือด น้ำตาไหลมือไขว้ไปกอดนมยาย ..หลับไปทั้งน้ำตาตอนไหนก็ไม่รู้

เสียงไก่ปลุกเซ็งแซ่ตั้งแต่เช้ามืด งัวเงียไปล้างหน้า เสียงยายเรียก ไอ้นายๆมาทางนี้ ยายเขี่ยมันเทศหมกไฟหอมฉุยไว้รอ บางวันก็มีไข่ไก่หมก ทุกเช้าจะมีน้ำข้าวอุ่นใส่เกลือพอปะแหล่มๆดื่มแทนกาแฟหรือโอวัลติน แค่นี้ก็อิ่มเอมเต็มขีดอนามัยแล้วละ  ช่วยยายเด็ดขั่วพริกมะเขือพวงโยนใส่ลงกะทะ ยายคั่วไปเรื่อยๆ สักพักส่งกลิ่นโชยมา ยายยกเทลงครก ตำโปกๆ..ใส่โน่นใส่นี่ ใส่กะปอมที่ผมคล้องตอนเดินไปอาบน้ำบ่อที่ทุ่งนา ขากลับถือบ่วงมาด้วย ตะวันบ่ายแดดอ่อน กะปอมจะขึ้นมาอาบแดด ผิวปากหวิวๆเบาๆกะปอมจะหลับตาผงกหัวงึกๆ  ก็เอาบ้วงคล้องคอกระตุกเอามาปิ้งให้ยาย แค่นี้ก็ได้เมนูมาตรฐานสำหรือมื้อเช้าแล้ว ส่วนโปรตีนมีมาเรื่อย ..บางวันเจ้ามอมมันคาบกระต่าย ไก่ป่า นกมาวางไว้ ซึ่งผมก็จนปัญญาจะอธิบายว่ามันล่ามาอย่างไร

มีครั้งหนึ่งผมขับรถแทรกเตอร์ไถที่จะปลูกข้าวฟ่าง  ขับไถวนเข้ารอบใน แคบเข้า แคบเข้า เห็นเจ้ากระต่ายป่าตัวหนึ่งตกใจวิ่งละล้าละลัง จึงกระโดดลงรถตระครุบหวังจะจับเป็น ก้อนขี้ไถเป็นอุปสรรคทำให้วิ่งไม่สะดวก ต่างจากกระต่ายที่เต้นไวหลบไปหลบมา เล่นเอาเถิดเอาล่อจนผมหมดแรงเสียก่อน เคยคว้าโดนปลายหาง หวุดหวิดจะจับได้เหมือนกัน

อยู่ในป่าดงพงพีก็มีเรื่องตื่นเต้นเสมอ บางวันงูเหลือมตัวใหญ่มารัดแม่ไก่อยู่ในเล้า ได้ยินแต่เสียงร้องอ๊อกๆ สงสัยเจ้าหลามแอบเลื้อยมาตอนที่หมาออกไปล่าเหยื่อก่อนรุ่งสาง พวกคนงานช่วยกันลากออกมา ตัวยาวหลายเมตร ตอนที่เขาย่างงูผมไปไหนก็จำไม่ได้ แต่ตอนเนื้องูเป็นท่อนอยู่ในชามนี่กลับมาทันได้ร่วมวง  มีอยู่ปีหนึ่งยามโพล้เพล้ ..จวนจะมืดเต็มที อาผมมองเห็นหมาขึ้นไปยืนอยู่บนกองถั่วลิสง นึกสังสัยว่าเป็นหมาใครนะ มาป่า หรือหมาจิ้งจอก เพราะถ้าเป็นหมาเรามันจะไม่ไปอยู่อย่างนั้น แก้สังสัย..กดโป้ง ดังก้องสะท้านป่า  ตื่นเช้าไปดู โอ้ยโย้..เป็นเสือปลามากินไก่..

เรื่องอาหารการกินของคนอีสาน มีเมนูเปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาล ผักป่า ผักยืนต้น เถาวัลย์ ดอกใบไม้ หลายสิบชนิดเป็นอาหารหมุนเวียนไม่มีขาดตกบกพร่อง แม้แต่จักกะจั่นที่ร้องระงม ยังไปจับมาจิ้มแจ่วเคี้ยวกรุ๊บๆอร่อยเหาะ

ส่วนของหวาน จะเป็นพวกมันหมกไฟ ข้าวโพดปิ้ง นานๆจะขูดมะพร้าวทำขนมสักที  แต่ก็ไม่ได้ติดใจเรื่องของหวานเหมือนเด็กสมัยนี้ ช่วงแล้งผึ้งเยอะมาก เอาลูกผึ้งอ่อนมาปิ้งจิ้มกับน้ำหวาน นับเป็นของหวานที่หวานไปถึงใส่ถึงพุง ผลไม้มีไม่กี่ชนิด มะม่วง มะพร้าว กล้วย อ้อย น้อยหน่า จำได้ว่ามีแค่นี้แหละ แต่ก็ดูมันพอเพียงอย่างสมบูรณ์พูนผล

จริงๆแล้วถ้าเราช่วยกันสร้างสภาพแวดล้อมคืนมา ธรรมชาติก็จะมีบรรณาการมามอบให้เรา น้ำหมอกน้ำค้าง ความชุ่มชื้น ดอกไม้ป่า ดอกเห็ด หน่อไม้ พริกป่า มะเขือ ปลีกล้วย ฝักและดอกเพกา ยอดและลูกมะกอก ทั้งอาหารและอารมณ์ปกติสุขจะอี๋อ๋อมาด้วยกัน ไม่มีใครตกงาน และไม่มีใครว่างงาน เรียนให้รู้ที่จะอยู่อย่างพอเพียงอย่างแท้จริง ใจนิ่ง กายสงบ จะพบว่า..ความสุขใดเกินความสงบไม่มี

:: เรื่องที่เล่ามานี้ ลองซ้อมทบทวนเรื่องเก่าที่จะเอามาเล่าตอนนอนชมดาวให้คนกรุงภาคกลาง มีรอกอด ครูปู ครูขจิต สาวๆจากค่ายปูนซีเมนต์ ..เล่าให้น้าอึ่งอ๊อบคนเหนือ ..เล่าให้สาวตาคนเมืองใต้ และคณะอาจารย์แป๋วซึ่งมาทำมาหากินถิ่นอีสาน ได้รู้ว่าอีสานนั้นไม่ได้โง่จนเจ็บกระดองใจอะไรหรอก เป็นแต่พวกพัฒนาบ้าๆบอๆมาชวนให้เข้ารกเข้าพง วิถีชีวิตของอีสานมันถึงเดี๊ยงไปถึงเพียงนี้..