หมอคือผู้มีทางเลือกที่จะทำงานอย่างตรงไป ตรงมา ได้

วันนี้ขอเขียนถึงครูที่เคารพของผมอีกท่านหนึ่ง คือ รศ.ทพ.ดร.จีรศักดิ์ นพคุณ อดีตคณบดีคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปี 2536-2540

ย้อนไปเมื่อสิบกว่าปีก่อน ผมในฐานะพี่ปีห้า ได้จัดงานรับน้องขึ้นคลินิก ให้กับน้องปีสี่ที่กำลังจะเริ่มฝึกปฏิบัติงานคลินิก เป็นหมอฟันที่ให้บริการทันตกรรมกับคนไข้ที่มารับบริการที่คณะฯ

พวกเรากลุ่มคนที่จัดงาน ได้เรียนเชิญอาจารย์มาคุยกับน้องๆ ว่าควรจะทำคลินิกอย่างไร จึงจะรอด และมีความสุขพอสมควร

อาจารย์หมอจีรศักดิ์ สรุปคำสอนไว้ในประโยคสั้นๆ ที่ยังคงติดหัวผมมาถึงทุกวันนี้ ว่า

"ขอให้ทำงานคลินิกอย่างตรงไป ตรงมา"

ผมจำคำของอาจารย์ไปสอนลูกศิษย์ของผมในหลายต่อหลายโอกาส

หากมองลึกลงไปจากคำสอนที่ต้องการให้หมอ เป็นคนที่ซื่อสัตย์ จะเห็นความจริงอีกชั้นหนึ่งว่า วิชาชีพของเรานั้น "สามารถ" ทำงานอย่างตรงไปตรงมาได้ ขณะเดียวกันก็ "สามารถ" ทำอย่างเฉโกได้เช่นกัน

บางคนอาจมองว่าเส้นแบ่งของการจะเรียกใครว่าหมอนั้น ไม่ได้อยู่ที่ว่าเขาจบปริญญามาหรือไม่ แต่อยู่ที่ว่า งานที่เขาปฏิบัติ เป็นไปเพื่อบำบัดความทุกข์กาย ทุกข์ใจของคนไข้ หรือเป็นไปเพื่อตอบสนองความใคร่ของผู้มาซื้อบริการ

แต่เมื่อพิจารณาให้ลึกซึ้งแล้ว พบว่าเส้นแบ่งนั้นมันเลือนลางเหลือเกิน

แน่นอนว่ากิจกรรมบำบัดความใคร่ของผู้มาซื้อบริการประเภทเสริมเขี้ยว ฝังเขี้ยวเพชรพลอย จัดฟันแฟชั่น นั้น เป็นงานของช่างเสริมสวย มากกว่าจะเป็นกิจของหมอ

แต่มีงานอีกหลายประเภทอย่างการใส่ฟันปลอม การอุดฟัน แม้แต่การถอนฟัน ที่หลายๆ สถานการณ์คาบเกี่ยวและยากจะตัดสินด้วยหลักบำบัดทุกข์ หรือสนองใคร่ ได้

สุดท้ายอยู่ที่ใจคนทำครับ ใจของหมอผู้ให้บริการ "เลือก" ที่จะทำอย่างตรงไปตรงมา เท่าที่ความรู้ความสามารถของตนจะเอื้อให้ทำได้ หรือ เลือกที่จะเฉโก เพื่อทรัพย์สินเงินทอง พฤติกรรมการเฉโกแบบไม่ผิดจรรยาบรรณก็เป็นไปได้นะครับ แต่ในใจคนทำน่ะรู้ดีว่าที่ทำไปนั้นเป็นอย่างไร

หากจะบอกว่า จรรยาบรรณของทันตแพทย์, ศักดิ์ศรีวิชาชีพ เป็นสิ่งที่ทำให้ "หมอฟัน" ต่างจาก "ช่าง"

ผมเชื่อว่า นอกจากหลักจรรยาบรรณแล้ว หากจะสรุปว่า หมอคือผู้ที่มีทางเลือกและโอกาส ที่จะให้บริการคนไข้ อย่างตรงไปตรงมาได้ ในขณะที่อาชีพอื่นๆ อาจจะไม่มีทางเลือกนี้ น่าจะเป็นข้อสรุปที่ไม่เลวนัก

สิบกว่าปีผ่านไป ผมจึงได้มาคิดว่า ผมโชคดีที่มีโอกาสได้จัดงานรับน้องขึ้นคลินิก โชคดีที่มีโอกาสได้ฟัง อาจารย์หมอจีรศักดิ์ให้โอวาทน้อง และโชคดีที่มีโอกาสได้ถ่ายทอดคำสอนเรื่อง ความ "ตรงไป ตรงมา" ให้กับสู่นักเรียนธรรมศาสาตร์รุ่นหลัง

ขอใช้การส่งต่อคำสอนที่มีค่าดังเพชรทอง สู่เครือข่ายการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นี้ เป็นเครื่องบูชาคุณครูของผม ไว้ ณ โอกาสนี้ครับ