บทเรียนหนึ่งหนึ่งที่บ้านศรีไพศาลหมู่ 1 ตำบลปางมะค่าใ นเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลัง(ตอนที่1)
เมื่อวันที่ 29 มกราคม 2552 เป็นวันที่ผมได้ไปร่วมกับทีมงานของสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร อีกวันหนึ่งที่เรามีความตั้งใจที่จะไปให้กำลังใจในการปฏิบัติงานแก่เจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร ของสำนักงานเกษตรอำเภอขาณุวรลักษบุรี ซึ่งเป็นหนึ่งในอำเภอต้นแบบของระบบส่งเสริมการเกษตรปี2552ของจังหวัดกำแพงเพชร ซึ่งความจริงแล้วเราต้องการสร้างและพัฒนาทีมงานในการปฏิบัติงานส่งเสริมการเกษตรในมติใหม่โดยการนำการจัดการความรู้(KM)และการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม(PAR)สวมลงในงานที่ปฏิบัติ ซึ่งผมจะขอเล่ากระบวนการและบรรยากาศให้ฟังนะครับ
เริ่มต้นจากทีมงานของเราได้เดินทางออกจากสำนักงานเกษตรจังหวัดฯถึงศาลาวัดบ้านศรีไพศาล หมู่1 ตำบลปางมะค่า อำเภอขาณุวรลักษบุรี ระยะทางประมาณ 100 กิโลเมตรเศษ เมื่อเราไปถึงบริเวณวัด จะมองเห็นศาลามุงแฝก มีเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลังไม่น้อยกว่า 100 คนนั่งอยู่ โดยมีทีมงานส่งเสริมการเกษตรของอำเภอขาณุวรลักษบุรี นำโดยเกษตรอำเภอขาณุวรลักษบุรี(คุณสถิต ภูทิพย์)และทีมงาน กำลังชี้แจงวัตถุประสงค์ของการจัดเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ในการพัฒนาการผลิตมันสำปะหลัง ของตำบลปางมะค่าสร้างความคุ้นเคยกันระหว่างทีมงานกับเกษตรกร
เมื่อถึงเวลาเริ่มเข้าสู่กระบวนการจัดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ในครั้งนี้ ทางเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรที่รับผิดชอบตำบลปางมะค่า(คุณสุรศักดิ์ เข็มทิศ ) ได้ดำเนินการแบ่งกลุ่มย่อย พร้อมให้ทีมพี่เลี้ยงก็คือทีมของอำเภอขาณุวรลักษบุรี ประจำกลุ่มย่อย พร้อมมอบหมายชิ้นงานให้แต่ละกลุ่มย่อยได้ทำการคักเลือกแกนนำกลุ่มเพื่อให้ทำหน้าที่เป็นคุณอำนวยและคุณลิขิตประจำกลุ่มย่อย โดยมีการแบ่งกลุ่มย่อยออกเป็น 3 กลุ่ม
ด้วยบรรยกาศของการเริ่มต้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ดี นั่นหมายถึงการเรียนรู้ครั้งนั้นจะบรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ในแต่ละครั้งทุกประการ อีกทั้งหากสถานที่จัดร่มเย็นโปร่งไม่แออัด บรรยากาศของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จะดีมาก เกษตรกรจะเกิดพอใจมากที่สุด ลองมาดูบรรยากาศของแต่ละกลุ่มย่อยดังนี้
ขั้นที่ 1. ให้ทุกกลุ่มได้อภิปรายระดมความคิดเห็นร่วมกันว่า มีความหนักอกหนักใจ(ปัญหา)ของการปลูกมันสำปะหลังที่ผ่านมามีอะไรบ้างช่วยบอกหน่อย
ขั้นที่ 2.เมื่อทุกกลุ่มย่อยได้ประเด็นปัญหาความหนักอกหนักใจแล้ว ก็มีการลงคะแนนเพื่อให้จัดลำดับความสำคัญของปัญหา หากมีปัญหาใดต้องการที่จะทำการแก้ไขโดยเร่งด่วนก็จะนำมาฝึกการเขียนแผนงานโครงการพัฒนามันสำปะหลังในปี 2552 นี้ เพื่อหาแนวทางการแก้ไขและประเด็นความหนักอกหนักใจที่เหลือก็จะนำไประดมความคิดเห็นกันต่อในชุมชนเอง
ขั้นที่ 3. การนำเสนอแผนงานโครงการพัฒนาการผลิตมันสำปะหลังที่ได้ฝึกทักษะกันในวันนี้ ผู้แทนแต่ละกลุ่มย่อยก็จะนำเสนอให้ที่ประชุมใหญ่หรือเวทีใหญ่ได้ซักถามและทำการเพิ่มเติมข้อมูลให้สมบูรณ์
ขั้นที่ 4. ในเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้ เราได้ร่วมกันประมวลสรุปประเด็นปัญหา ทั้ง 3 กลุ่ม โดยสรุปลงบนต้นไม้ปัญหา (Problem tree ) เพื่อจะเป็นการเริ่มต้นพัฒนาจากประเด็นปัญหาไปสู่โจทย์วิจัยPAR ต่อไป
ขั้นที่ 5. คุณพี่ประยงค์ จินดารัตน์(นวส.ชำนาญการ) ซึ่งรับผิดชอบด้านการพัฒนาการผลิตมันสำปะหลัง ของจังหวัด ได้ชี้แจงและสร้างความเข้าใจร่วมกับพี่น้องเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลัง เขตตำบลปางมะค่า พร้อมเปิดโอกาสให้พี่น้องเกษตรกรได้ซักถามปัญหาของการผลิตมันสำปะหลังที่ผ่านมา
เราแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันจนถึงเวลา 12.00 น. ก็ได้พักรับประทานอาหารกลางวันร่วมกับเกษตรกร จากนั้นพี่น้องเกษตรกรก็ได้แยกย้ายกันกลับบ้าน สำหรับทีมงานเจ้าหน้าที่ส่งเสริมฯต้องทำการประเมินหลังจากเสร็จสิ้นภารกิจด้วยเทคนิค AAR. ต่อครับ ( ติดตามตอนต่อไป )
สวัสดีค่ะ
ครูอ้อย แวะมาทักทายสวัสดีค่ะ
และจะติดตามตอนต่อไปนะคะ
รักษาสุขภาพด้วยค่ะ
หวัดดีครับ